Với địa hình đa dạng, phức tạp, hội tụ các dạng địa hình tiêu biểu của cả nước là biển đảo, đồng bằng, trung du và miền núi, Quảng Ninh có những điều kiện tự nhiên phong phú để tạo ra những thắng cảnh nổi tiếng mà ít địa phương nào trong cả nước có được. Điều dễ nhận thấy nhất là thắng cảnh Quảng Ninh đa dạng về loại hình, có một số thắng cảnh có giá trị lớn nổi tiếng trong nước và thế giới ở mỗi dạng địa hình tiêu biểu, Quảng Ninh có một hay nhiều thắng cảnh điển hình, trong đó có một số thắng cảnh nổi tiếng.
Dạng địa hình biển đảo là dạng địa hình đặc trưng, chi phối, tạo cho Quảng Ninh hình ảnh tự nhiên kỳ vĩ, không thể lẫn lộn, là nền tảng tạo nên Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, quần đảo Cô Tô, bãi tắm Trà Cổ, rừng quốc gia Bái Tử Long v.v. Dạng địa hình trung du có hồ Yên Lập (Hoành Bồ), hồ Yên Trung (Uông Bí), thác Lựng Xanh (Uông Bí), thác Mơ (Yên Hưng), rừng thông (Yên Hưng)... Dạng địa hình đồi núi có rừng nguyên sinh Yên Tử, trong đó nổi tiếng là đường tùng cổ thụ, rừng trúc “hoá rồng”, suối Ngự Dội vọt ra từ sườn núi... Đặc biệt, Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long không chỉ có giá trị lớn về thẩm mỹ, mà còn có giá trị lớn về khoa học địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học và văn hoá. Hiếm thấy một thắng cảnh nào khác trên trái đất lại hàm chứa nhiều giá trị ngoại hạng đến như vậy. Thắng cảnh Yên Tử bên cạnh giá trị cảnh quan có sức lôi cuốn người đời từ xưa đến nay, là những giá trị lịch sử, văn hoá sâu sắc mang dấu ấn cả một thời dựng nước trải dài hàng trăm năm.
Riêng với thắng cảnh Hạ Long, nó không đơn thuần là một thắng cảnh hoành tráng, có qui mô lớn nhất cả nước, mà còn là một “tổ hợp”, một quần thể hàng loạt những thắng cảnh đặc sắc, nhiều dáng vẻ kỳ lạ , làm say đắm lòng người. Với góc nhìn tổng quát thì Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật tạo hình kỳ vĩ, kết hợp hài hoà giữa điêu khắc và hội hoạ, giữa tính hoành tráng khoẻ khoắn với nét duyên dáng thơ mộng. Nhưng Hạ Long không chỉ là tác phẩm nghệ thuật tĩnh, mà luôn luôn biến đổi theo thời gian và góc nhìn, tạo nên trong giây lát những cảnh sắc khác thường, có sức quyến rũ đến sững sờ. Với góc nhìn cận cảnh, riêng lẻ thì mỗi đảo đá, luồng lạch, hang động Hạ Long là một thắng cảnh kỳ thú, muôn màu muôn sắc khiến cho biết bao du khách từ xưa đến nay ngỡ ngàng, bối rối, tự hỏi: “Đây là một cảnh hay bao cảnh? Cảnh trần hay cảnh nào?”. Có thể nói mỗi đảo đá Hạ Long hoặc là một công trình điêu khắc sống động mang hình hài bí ẩn của những sinh linh, hoặc là một khối kiến trúc uy nghi, bề thế, có nơi chông chênh, ngộ nghĩnh được tạo dựng bởi bàn tay tài hoa và cần mẫn của Tạo hoá, mỗi đỉnh mỗi kỳ quan, mỗi luồng lạch quanh co uốn lượn là một cảnh quan kỳ ảo, mỗi hang động là một lâu đài cổ kính, lộng lẫy… Giữa những cảnh quan tầng tầng lớp lớp mê hoặc lòng người ấy, Hạ Long không dừng lại ở hoạt động du lịch chiêm ngưỡng, thưởng thức mà còn có tiềm năng hết sức phong phú, mở ra các loại hình du lịch nghỉ ngơi, giải trí, mạo hiểm, leo núi, câu cá, v.v. để giữ chân du khách dài ngày. Bên cạnh đó, Quảng Ninh còn có một số thắng cảnh lớn gắn liền với các di tích lịch sử - văn hoá quan trọng, làm cho vị thế của thắng cảnh được nâng cao, tầm ảnh hưởng của thắng cảnh được mở rộng, tạo nên những sản phẩm du lịch văn hoá có nội dung phong phú, đa dạng. Trong lòng thắng cảnh Hạ Long có một số lượng lớn các di tích khảo cổ và một số lượng đáng kể di tích lịch sử - văn hoá quan trọng. Di tích thương cảng Vân Đồn từ xa xưa đã nổi tiếng trong lịch sử, đã và đang trở thành đề tài nghiên cứu hấp dẫn của các nhà sử học trong và ngoài nước. Trận thắng Vân Đồn - Cửa Lục tháng 2-1288 là một chiến công mở đầu oanh liệt trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông thế kỷ XIII mà di tích còn lại đến nay trên đảo Quan Lạn (Vân Đồn). Những di tích lịch sử-văn hoá thời hiện đại khá dày đặc trên Vịnh Hạ Long như cụm di tích về Chủ tịch Hồ Chí Minh, di tích chống Mỹ cứu nước v.v. khiến cho thắng cảnh và di tích đan xen, hoà trộn, lịch sử và tự nhiên gắn kết với nhau không thể tách rời như là một điều tất yếu. Thắng cảnh Yên Tử gắn liền với khu di tích đặc biệt quan trọng, là thủ đô của thiền phái Phật giáo Trúc Lâm dưới thời Trần, Lê. Trên bãi tắm Trà Cổ lộng gió là đình Trà Cổ và chùa Nam Thọ uy nghi, cổ kính như những cột mốc văn hoá dân tộc chói sáng ở địa đầu biên giới phía Bắc. Gắn bó mật thiết giữa di tích lịch sử - văn hoá quan trọng và thắng cảnh nổi tiếng là một lợi thế đối với Quảng Ninh mà không phải tỉnh nào cũng có được để tạo nên các tuyến và điểm tham quan du lịch đa dạng, vừa trực quan vừa suy tưởng, khám phá có sức thu hút đối với du khách trong và ngoài nước…. ).
