Từ đầu năm đến nay, bám sát chỉ đạo của Trung ương, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sau 9 tháng thực hiện, tổ chức bộ máy được kiện toàn, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được sắp xếp hợp lý, các chế độ, chính sách được giải quyết kịp thời, minh bạch; những khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ hiệu quả. Đến nay, bộ máy chính quyền, đặc biệt ở cấp xã, cơ bản ổn định, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành các nhiệm vụ năm 2026.
Kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực từ cơ sở
Thời gian qua, Quảng Ninh đã triển khai quyết liệt việc cơ cấu lại các tổ chức bên trong, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn. Cụ thể là thực hiện Kết luận số 221-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các hướng dẫn của bộ, ngành Trung ương, tỉnh đã hoàn thành việc sắp xếp hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã, trong đó chuyển giao nguyên trạng 55 trạm y tế và 92 điểm trạm về UBND các xã, phường, đặc khu quản lý, tổ chức lại thành đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cấp xã. Cùng với đó, việc tổ chức lại mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công được triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cấp xã, bảo đảm thống nhất đầu mối, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Từ ngày 1/1/2026, hệ thống trung tâm hành chính công và trạm y tế cấp xã đã hoàn tất kiện toàn tổ chức, nhân sự và đi vào hoạt động ổn định, góp phần đưa bộ máy chính quyền đến gần dân hơn, phục vụ sát dân hơn. Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, tỉnh chủ động xây dựng phương án sắp xếp lại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập theo định hướng của Trung ương, trong đó đề xuất sáp nhập một số trường đại học, cao đẳng nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao chất lượng đào tạo.
Đáng chú ý, trên cơ sở thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ cấu tổ chức bên trong của UBND cấp xã theo hướng khoa học, hợp lý, phù hợp đặc thù từng địa bàn. Trong đó, nhằm tiếp tục đảm bảo chủ động cho UBND cấp xã trong tổ chức, thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện chuyển toàn bộ nhiệm vụ và người làm việc thực hiện công tác giải phóng mặt bằng từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực I, II tỉnh Quảng Ninh về UBND xã, phường thực hiện; đồng thời, bàn giao cơ sở vật chất, tài chính, tài sản, trang thiết bị, tài liệu, hồ sơ, dự án có liên quan về Trung tâm cung ứng dịch vụ thuộc UBND xã, phường để quản lý, sử dụng theo quy định.
Đặc biệt, thực hiện Nghị định số 370/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ, UBND tỉnh đã xây dựng phương án bố trí số lượng phòng được tăng thêm, tên gọi và chức năng, nhiệm vụ phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã. Theo đó, có 26/54 UBND xã, phường (không bao gồm UBND đặc khu Vân Đồn) được thành lập 5 phòng chuyên môn và tương đương (tăng thêm 1 phòng chuyên môn trên cơ sở tách phòng Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị thành 02 phòng, gồm: Phòng Kinh tế (thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực tài chính, kế hoạch, công thương) và Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường (thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực xây dựng, giao thông, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường).
Việc kiện toàn cơ cấu các phòng chuyên môn theo hướng chuyên sâu, rõ chức năng, nhiệm vụ như trên sẽ tạo điều kiện để nâng cao chất lượng tham mưu, điều hành, hạn chế chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ. Qua đó, bộ máy chính quyền cấp xã từng bước được chuẩn hóa, vận hành chuyên nghiệp hơn, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương trong bối cảnh mới. Đây cũng là tiền đề quan trọng để tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh.
Cơ cấu lại đội ngũ, bảo đảm “đúng người, đúng việc” trong vận hành mô hình mới
Cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, việc cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được xác định là khâu then chốt, quyết định trực tiếp đến hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trọng tâm đặt ra không chỉ là bố trí đủ người, mà là sắp xếp đúng người, đúng việc, phù hợp năng lực, sở trường và yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mới. Trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Trung ương và thực tiễn địa phương, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ các giải pháp từ điều chỉnh biên chế, cơ cấu lại đội ngũ đến tổ chức lại vị trí việc làm, qua đó từng bước hình thành hệ thống nhân sự tinh gọn, hợp lý, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Một trong những điểm nổi bật là việc điều chỉnh quy mô và phân bổ biên chế theo hướng “giảm trên, tăng dưới”, phù hợp với đặc thù mô hình chính quyền 2 cấp. Cụ thể, về biên chế, số lượng người làm việc, hợp đồng lao động UBND tỉnh điều chỉnh quyết định giao số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong các đơn vị sự nghiệp công lập tỉnh Quảng Ninh năm 2026 với tổng số là 23.845 người. Trong đó, biên chế các đơn vị thuộc các sở, ban, ngành: 3.876 chỉ tiêu (giảm 1.737 chỉ tiêu); các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND tỉnh: 245 chỉ tiêu (giữ nguyên); UBND cấp xã: 19.659 chỉ tiêu (tăng 1.737chỉ tiêu); chỉ tiêu dự phòng: 65 (giữ nguyên).
Song song với điều chỉnh biên chế, tỉnh đã ban hành nhiều quy định cụ thể nhằm chuẩn hóa cơ cấu lãnh đạo, quản lý. Việc quy định số lượng cấp phó tại các phòng chuyên môn, trung tâm hành chính công và các cơ quan cấp tỉnh được thực hiện chặt chẽ, có phân loại theo quy mô, tính chất nhiệm vụ của từng đơn vị. Đáng chú ý, ở cấp xã, số lượng cấp phó được kiểm soát trong khung hợp lý, vừa bảo đảm nguyên tắc tinh gọn, vừa tạo điều kiện cho việc phân công, điều hành linh hoạt trong bối cảnh nhiệm vụ ngày càng đa dạng, phức tạp. Đây là bước đi quan trọng nhằm khắc phục tình trạng “phình to” bộ máy trung gian, đồng thời nâng cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.
Về sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, tỉnh đã kịp thời chỉ đạo, triển khai thực hiện các nội dung liên quan đến sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ cấp xã. Cụ thể là thực hiện miễn nhiệm chức vụ đối với 141 trường hợp Chỉ huy trưởng, Phó Chỉ huy trưởng, Trợ lý Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; thực hiện tiếp nhận 108 sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc Ban chỉ huy quân sự cấp xã và bố trí, phân công, điều động đối với các trường hợp có nguyện vọng công tác tại địa phương. Song song với đó, tỉnh cũng hoàn thành việc bàn giao, bố trí, sắp xếp 1.518 viên chức, người lao động khi chuyển giao các Trạm Y tế về UBND cấp xã và 339 công chức, viên chức, người lao động khi chuyển giao Trung tâm Phục vụ hành chính công về Ủy ban nhân dân cấp xã; (3) Xây dựng và triển khai phương án chuyển nhiệm vụ và 163 người làm việc công tác giải phóng mặt bằng, thực hiện các dự án đầu tư công, các dự án hạ tầng đô thị từ Ban Quản lý dự án đầu tư khu vực I, khu vực II về làm việc tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ thuộc UBND cấp xã.
Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ninh rất nghiêm túc, tích cực và chủ động chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện tiếp nhận, bố trí nhân sự công tác tại UBND cấp xã, góp phần giải quyết dứt điểm tình trạng thừa thiếu cục bộ, bảo đảm các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là cấp xã đủ nhân lực có chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ vận hành chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Trong đó, tổ chức bàn giao 71 sinh viên trường Đại học FPT về thực tập tại 29 xã phường trên địa bàn tỉnh; thống nhất ký kết hợp đồng lao động thực hiện nhiệm vụ của công chức theo quy định tại Nghị định số 173/2025/NĐ-CP đối với 09 trường hợp; thực hiện tiếp nhận, biệt phái công chức, viên chức tại các địa phương là 209 người.
Tỉnh cũng đã xem xét, áp dụng chính sách thu hút đối với 31 trường hợp trúng tuyển công chức, viên chức năm 2025 thuộc nguồn nhân lực chất lượng cao (trong đó có 5 trường hợp công tác tại cấp xã). Đồng thời, ban hành và triển khai chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025–2030; đến tháng 3/2026 đã có 5 trường hợp được hưởng chính sách thu hút và 58 trường hợp được hỗ trợ.
Cùng với đó, tỉnh duy trì hiệu quả chính sách hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, với hơn 3.000 lượt người được thụ hưởng, tổng kinh phí trên 90 tỷ đồng, góp phần ổn định đội ngũ ở cơ sở. Hiện tỉnh đang rà soát, đề xuất điều chỉnh chính sách cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Song song, công tác đào tạo, bồi dưỡng được đẩy mạnh, tập trung nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng quản trị hiện đại, chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ, công chức. Giai đoạn 2026–2030 dự kiến tổ chức 574 lớp với hơn 38.000 lượt học viên; riêng năm 2026 tổ chức 122 lớp cho trên 10.700 lượt người, góp phần xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Có thể khẳng định, việc đổi mới, tinh gọn bộ máy gắn với sắp xếp, bố trí cán bộ tại Quảng Ninh đã và đang đi vào chiều sâu, hướng tới nâng cao chất lượng thực thi công vụ. Sau 9 tháng triển khai, chính quyền địa phương 2 cấp tại Quảng Ninh hoạt động ổn định, thông suốt, mở ra dư địa cải cách mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
