Theo thống kê của cơ quan chức năng, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế vào thời điểm cuối năm 2013 đầu 2014, trên địa bàn tỉnh đã có đến cả ngàn doanh nghiệp bị phá sản, hoặc hoạt động cầm chừng, không phát sinh lợi nhuận.
Ngoài khó khăn về sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp còn thêm gánh nặng liên quan đến thuế, trả lãi ngân hàng... Thế nhưng, đến thời điểm này, Quảng Ninh lại là một trong những địa bàn doanh nghiệp (DN) có sức hồi phục nhanh trong cả nước; chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh cũng nhảy vọt từ vị trí 20 lên vị trí thứ 4...
Lắng nghe và chia sẻ
Sau 5 giờ đồng hồ chỉ đạo, điều hành hội nghị gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp (diễn ra ngày 12-4-2014), Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đọc vẫn nán lại hội trường để trao đổi với 1 doanh nghiệp nhỏ đã kiến nghị về vấn đề đầu tư nông nghiệp. Trước đó, DN này đã nêu câu hỏi tại hội nghị tuy nhiên do chưa nêu được hết ý nên cả bên hỏi và bên trả lời đều chưa thấy thoả đáng. Cuộc gặp gỡ ngay sau phiên họp diễn ra không dài, nhưng có lẽ giữa DN và lãnh đạo tỉnh đã tìm thấy quan điểm chung và giải pháp tháo gỡ khó khăn. Hình ảnh này chúng tôi thường thấy trong các buổi đối thoại với DN của lãnh đạo tỉnh. Thầm nghĩ, ngay cả khi chưa có giải pháp phù hợp tháo gỡ ngay những khó khăn cho DN thì việc lắng nghe và chia sẻ của lãnh đạo tỉnh một cách chân thành và cầu thị như vậy cũng đã là một “điểm tựa” vững vàng cho DN, giúp DN có niềm tin về sự đồng hành của tỉnh với hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình.
Có thể thấy, liên tiếp trong 3 năm trở lại đây, tần suất các cuộc gặp gỡ để tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN ngày một tăng lên. Ngoài đối thoại DN quy mô lớn do tỉnh tổ chức còn có rất nhiều hội nghị đối thoại DN do các ngành tổ chức để tìm hiểu khó khăn và bàn giải pháp tháo gỡ cho DN như: Ngành Thuế, Công Thương, Ngân hàng, Hải quan… Ghi nhận trong các buổi đối thoại DN giai đoạn đầu cho thấy tuy DN tham gia đông nhưng ít ý kiến tham gia. Trong đó, đa phần là ý kiến của DN lớn, đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất ít ý kiến trọng tâm. Lý giải điều này, đại diện lãnh đạo Hiệp hội DN tỉnh cho biết: Có rất nhiều DN e ngại hoặc hồ nghi về hiệu quả chương trình đối thoại của tỉnh nên không muốn tham gia đề xuất ý kiến. Nhưng thời gian sau, khi các ý kiến đề xuất của DN đã được quan tâm, tháo gỡ thì DN đã chú ý nhiều hơn đến việc đề xuất ý kiến thông qua các cuộc đối thoại.
Theo số liệu tổng hợp của Sở KH&ĐT, nếu như trong Hội nghị đối thoại DN do tỉnh tổ chức đầu năm 2013, tỉnh đã ghi nhận trên 50 câu hỏi của DN thì tại Hội nghị gặp gỡ, đối thoại DN diễn ra vào ngày 12-4 vừa qua đã có gần 100 câu hỏi của các DN. Đáng chú ý, các ý kiến trực tiếp của các DN nhỏ và vừa tăng rất nhiều. Điều này cho thấy, DN đã tin tưởng vào cách giải quyết, xử lý của địa phương trong các vấn đề tháo gỡ khó khăn cho DN. Đây là nền tảng rất quan trọng để DN và tỉnh có tiếng nói chung, cùng nhau giải quyết khó khăn cho DN.
Nói đi đôi với làm
Trên cơ sở xác định trọng tâm những khó khăn của DN trong từng giai đoạn tỉnh đã có những giải pháp điều chỉnh phù hợp. Theo đó, trong giai đoạn nửa cuối năm 2012 đến hết năm 2013, tỉnh đã điều chỉnh giảm giá thuê đất bằng giá tối thiểu theo quy định tại tất cả các địa phương trong tỉnh cho 371 doanh nghiệp; hỗ trợ gần 3 tỷ đồng cho các doanh nghiệp triển khai ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất kinh doanh; hỗ trợ gần 80 tỷ đồng cho 70 dự án khuyến công và các tổ chức, cá nhân đổi mới hình thức sản xuất trong chương trình nông thôn mới; hỗ trợ đầu tư hạ tầng, tạo mặt bằng, phát triển khu, cụm công nghiệp; dành 200 tỷ đồng để đầu tư các dự án khoa học công nghệ nhằm tăng cường các biện pháp hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất kinh doanh, hạ giá thành và tiêu thụ sản phẩm. Đến hết năm 2013, ngân hàng đã cơ cấu lại nợ cho gần 1.000 doanh nghiệp với dư nợ trên 3.000 tỷ đồng, thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất cho vay cũ và mới xuống dưới 13%/năm.
Về tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, tỉnh đã phê duyệt Đề án phát triển nhà ở Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến 2030 và ban hành chính sách nhà ở cho người có thu nhập thấp, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia. Đồng thời, liên quan đến cơ chế chính sách chung cho DN, tỉnh đã đề xuất với Chính phủ tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuất trước và sau sửa đổi Chỉ thị số 23/2012CT-TTG ngày 7-9-2012; mở 9 điểm thông quan xuất hàng qua biên giới trên địa bàn tỉnh; đề xuất Chính phủ giảm thuế xuất khẩu than từ 13% xuống 10%, điều chỉnh giá bán than nội địa theo giá thị trường…
Tiếp tục những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN, ngay từ đầu năm 2014, tỉnh đã triển khai gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp khẳng định trách nhiệm của tỉnh đối với doanh nghiệp. Hàng tháng, UBND tỉnh tiến hành làm việc với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã - Doanh nghiệp Ngoài quốc doanh và Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh để nắm bắt những khó khăn, vướng mắc, kịp thời giải quyết những kiến nghị của doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh. Qua các buổi làm việc, tỉnh đã chỉ đạo giải quyết 16 nội dung đề xuất kiến nghị của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, 12 nội dung của Liên minh HTX - DNNQD và Hiệp hội Doanh nghiệp tổng hợp từ đề xuất, kiến nghị của 12 doanh nghiệp. Trong đó, 18 nội dung đã được giải quyết dứt điểm, 10 nội dung đang được các sở, ngành, địa phương quan tâm giải quyết cụ thể; đồng thời các kiến nghị của các công ty, tổ chức khác đã được cơ quan có thẩm quyền giải đáp, xử lý như: Giá đất, gia hạn sử dụng đất, lãi suất ngân hàng, quy hoạch ranh giới mỏ, giải phóng mặt bằng… Tỉnh đã thành lập nhiều đoàn công tác đến làm việc trực tiếp với doanh nghiệp theo từng lĩnh vực, tập trung công tác hỗ trợ tiếp cận vốn, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ thị trường, tiêu thụ sản phẩm; chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung công tác cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy việc xử lý nhanh các thủ tục về đất đai, tín dụng, hải quan, thuế, đăng ký doanh nghiệp…
Với các giải pháp này, hoạt động sản xuất kinh doanh của DN trong quý I-2014 đã cơ bản ổn định và tăng trưởng khá. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 1,9% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14,4% so với cùng kỳ; tổng doanh thu du lịch tăng 17% so với cùng kỳ. Tăng trưởng kinh tế đạt 5,8% (tăng 0,3% so cùng kỳ)…
Khẳng định cam kết
Tại hội nghị gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp mới đây, đồng chí Phạm Minh Chính, Bí thư Tỉnh uỷ đã gửi thông điệp của tỉnh Quảng Ninh tới cộng đồng DN đó là: Sẵn sàng sát cánh, đồng hành và chia sẻ. Theo đó, tỉnh luôn đặt quyết tâm là tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cao nhất cho các doanh nghiệp hoạt động. Đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ đề nghị cộng đồng DN tiếp tục chia sẻ, phản hồi các thông tin về việc tháo gỡ khó khăn vướng mắc với tỉnh hoặc phản hồi các vướng mắc, phát sinh để các cấp chính quyền nắm thông tin, có các giải pháp kịp thời xử lý, nâng cao hiệu quả tháo gỡ khó khăn cho DN.
Khẳng định những cam kết với cộng đồng DN, năm 2014, mục tiêu hàng đầu của tỉnh là tạo ra các cơ chế chính sách đột phá, điển hình như: Báo cáo Bộ Chính trị về đề án xây dựng Đặc khu kinh tế Vân Đồn; tập trung thực hiện 3 đột phá chiến lược đặc biệt là hạ tầng giao thông; cải cách hành chính, đào tạo nguồn nhân lực. Cùng với đó, tỉnh đang hướng tới thay đổi phương thức đầu tư trên địa bàn như phương thức đầu tư công, quản trị tư; lãnh đạo công, quản trị tư; đầu tư tư sử dụng công; tập trung xúc tiến đầu tư để thu hút các doanh nghiệp đến đầu tư tại Quảng Ninh.
Vân Du
