Có thể nói như vậy về gia đình cụ Diêu ứng Phúc, ở khu phố Hòa Lạc, thị xã Móng Cái (nay là TP Móng Cái).Vào thời điểm tháng 10-1947, khi Chi tình báo Hải Ninh được thành lập, gia đình cụ có ít nhất 4 người (trong số khoảng 15 người) có tên trong danh sách các chiến sỹ đầu tiên của Chi tình báo.
Đó là ba con trai của cụ, Diêu Nhật Định, Diêu Nhật Bảo và Diêu Nhật Thăng, cùng với cụ bà Nguyễn Thị Nghiêm. Riêng cụ Diêu ứng Phúc, tuy không có tên trong danh sách nhưng lại là thành viên rất quan trọng. Với danh nghĩa là chủ quán “Hoa Việt trà thất” mở tại Đông Hưng (Trung Quốc), cụ là người giúp đỡ rất nhiều về mặt tài chính, hậu cần để Chi tình báo hoạt động; đồng thời quán “Hoa Việt trà thất” cũng là nơi gặp gỡ, trao đổi thông tin, là địa điểm liên lạc của các cán bộ, chiến sỹ tình báo từ vùng tự do ra hay từ các cơ sở về...
Trong cuốn “Lịch sử Lực lượng vũ trang thị xã Móng Cái 1945-2005”, ghi: “Tháng 10-1947, Chi tình báo Hải Ninh được thành lập do Đoàn Tính (Thanh Quang) là Chi đội trưởng; Diêu Nhật Định (Chí Liêm) làm tổ trưởng; Nguyễn Ngọc Châu, Lý Đức Dũng (Võ Quyết), Diêu Nhật Bảo, Phan Trấn, Nguyễn Ngọc Mậu, Ngô Tằng Sáng là tổ viên; Hoàng Sơn, Diêu Nhật Thăng... là liên lạc; Nguyễn Văn Thìn (Tâm), Nguyễn Thị Nghiêm... là cơ sở...”.
Ông Diêu Nhật Thăng kể lại: Trước năm 1945, anh trai tôi là Diêu Nhật Định được đồng chí Đào Phúc Lộc tuyên truyền giác ngộ cách mạng và đến sau ngày Nhật đảo chính Pháp (3-1945), anh ấy đã gia nhập tổ chức Đoàn thanh niên cứu quốc, và là thành viên Đội tự vệ của thị xã Móng Cái. Cuối năm 1945, khi ấy Móng Cái còn do Quốc Dân Đảng nắm chính quyền, anh Định đã làm nhiệm vụ thu thập tin tức cho anh Đoàn Tính. Đầu năm 1946, anh tôi về Hải Phòng để liên lạc với tổ chức, khi trở ra Móng Cái thì bị bọn Quốc Dân Đảng phát hiện và bắt giam... Gia đình phải dùng tiền đút lót cho bọn chỉ huy thì mới cứu được anh ấy ra khỏi nhà tù… Đến tháng 3-1947, thực dân Pháp tái chiếm Móng Cái. Vì cả gia đình trước đó đã tham gia hoạt động Việt Minh, nên là con trai trưởng trong nhà, anh Định bàn với bố mẹ tổ chức cho cả nhà tản cư sang Đông Hưng (Trung Quốc), tiếp tục kinh doanh và hoạt động kháng chiến. Đến tháng 10-1947, khi anh Đoàn Tính được phân công về tổ chức thành lập Chi tình báo Hải Ninh thì người đầu tiên anh nối lại liên lạc là anh tôi, Diêu Nhật Định...”.
Được phân công làm Chi đội phó phụ trách tổ tình báo Móng Cái, ông Định bàn với gia đình bố trí cho cụ bà Nguyễn Thị Nghiêm hồi cư về Móng Cái với lý do để chăm sóc, trông nom bàn thờ tổ tiên, nhưng thực chất là làm cơ sở liên lạc của tổ tại vùng địch hậu.Còn ông Diêu Nhật Thăng, do tuổi còn nhỏ, được phân công đi đi về về từ Móng Cái sang Đông Hưng để làm liên lạc viên.
Cũng theo cuốn “Lịch sử lực lượng vũ trang thị xã Móng Cái 1945-2005”, trong vụ ám sát Tô Hoan, sỹ quan phòng nhì Pháp của tổ tình báo Móng Cái, người được giao nhiệm vụ quan sát địa hình, điều tra quy luật sinh hoạt, đi lại v.v.. của tên tay sai ác ôn này chính là ông Diêu Nhật Thăng. Vụ việc tuy không thành nhưng đã gây được tiếng vang trong nhân dân, khiến kẻ địch rất lo sợ. Cũng như vậy, cuối năm 1948, tổ tình báo Móng Cái được Tỉnh uỷ Hải Ninh giao nhiệm vụ đặc biệt là chuyển lá thư của ông Hoàng Mậu Thành, Đại biểu Quốc hội khoá I, Phó Chủ tịch UBKCHC tỉnh Hải Ninh, tới tay Voòng A Sáng, đại tá, Tỉnh trưởng cái gọi là Xứ Nùng tự trị do thực dân Pháp dựng lên. Và người được giao nhiệm vụ quan trọng này lại là ông Diêu Nhật Thăng. Ông Thăng đã hoàn thành xuất sắc công việc và điều đó đã góp một phần đảm bảo cho trận tập kích thị xã Móng Cái của quân ta sau đó ít lâu...
Đặc biệt, trong suốt gần hai năm tồn tại (10-1947đến đầu 1949), quán “Hoa Việt trà thất” chính là trạm liên lạc của Chi tình báo. Và do điều kiện giao thông đi lại khó khăn, lại bị địch kiểm soát nghiêm ngặt, nên nguồn cung cấp hậu cần của Ban tình báo Chiến khu 2 (lúc ấy đóng ở tỉnh Hà Đông cũ) cho Chi tình báo rất thất thường. Trong tình hình ấy, cụ Diêu ứng Phúc đã thường xuyên ứng tiền để các chiến sỹ hoạt động, mua tin v.v.. Cuối tháng 6-1949, khi bộ đội ta sang giúp Giải phóng quân Trung Quốc chống Quốc Dân Đảng Tưởng Giới Thạch và làm công tác võ trang tuyên truyền, xây dựng cơ sở dọc biên giới Việt - Trung (thuộc huyện Phòng Thành (Trung Quốc)) thì quán “Hoa Việt trà thất” bị nhà cầm quyền Quốc Dân Đảng ở Đông Hưng khám xét, đập phá… Vợ chồng cụ Diêu ứng Phúc và một số người trong gia đình đã bị chúng bắt, giam giữ suốt hơn 2 tháng…
“-Âm mưu của bọn chúng là thủ tiêu tất cả những người Việt ủng hộ Việt minh đang sinh sống ở Đông Hưng mà chúng bắt giữ…” - Ông Diêu Nhật Thăng nói - “Thế nhưng lại may nhờ có tiền đút lót nên bố mẹ và các anh, chị tôi mới thoát được!”.
Sau ngày hòa bình lập lại, vì những đóng góp trong kháng chiến chống thực dân Pháp, gia đình cụ Diêu ứng Phúc đã được tỉnh Hải Ninh (cũ) công nhận là “Gia đình có công với cách mạng”. Tháng 5-1958, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ký tặng “Bảng vàng danh dự” cho vợ chồng cụ Diêu ứng Phúc; tháng 3-2004, các ông Diêu Nhật Bảo, Diêu Nhật Thăng đã được Tổng cục Tình báo Quốc phòng tặng Kỷ niệm chương của ngành Tình báo (dành cho những tình báo viên đã nghỉ hưu hiện lúc ấy còn sống). Và vừa qua, nhân kỷ niệm 64 năm Ngày thành lập ngành Tình báo Quốc phòng, 25-10 (1945-2009), đại diện lãnh đạo Cục Chính trị, Tổng cục Tình báo quốc phòng (Bộ Quốc phòng) đã về thăm, thắp hương cho vợ chồng cụ Diêu ứng Phúc và các ông Diêu Nhật Định, Diêu Nhật Bảo, cùng với số tiền 20 triệu đồng…
