So với nhiều dự án trồng, khoanh nuôi, phát triển rừng đã và đang triển khai trên địa bàn huyện Tiên Yên, dự án trồng rừng Việt Đức được đánh giá đạt hiệu quả cao nhất. 98% diện tích trồng mới thành rừng; hệ sinh thái rừng khoanh nuôi, bảo vệ rất phong phú với nhiều lâm sản phụ, trong đó có cả thú rừng. Một trong những yếu tố tạo nên thành công của dự án trồng rừng Việt Đức chính là việc thực hiện giải pháp “sổ tài khoản tiền gửi cá nhân”.
Dân nghèo trồng rừng - “không vướng”
| 98% diện tích trồng mới thành rừng, tỷ lệ rất cao so với các dự án trồng rừng hiện nay. Hệ sinh thái tại các diện tích rừng khoanh nuôi, bảo vệ cũng rất phong phú với nhiều lâm sản phụ, trong đó có cả thú rừng. |
Huyện Tiên Yên có 2.032 hộ tham gia dự án trồng rừng Việt Đức với tổng diện tích 3.780ha (ở cả pha 2 và pha 3). Với số lượng người tham gia đông và diện tích lớn như vậy, thời kỳ mới triển khai, có không ít ý kiến cho rằng dự án này khó khả thi hoặc nếu có thì phải chuẩn bị sẵn nguồn lực về tài chính để hỗ trợ dân. Bởi thực tế ai cũng hiểu chi phí cho việc trồng, khoanh nuôi, bảo vệ rừng khá lớn, việc đầu tư trong thời gian dài, lại lâu có thu nhập trở lại để tái đầu tư trong khi đó hầu hết các hộ dân tham gia dự án đều là hộ nghèo, cận nghèo. Tuy nhiên thực tế lại cho thấy các hộ dân nghèo ở Tiên Yên vẫn có thể yên tâm trồng, chăm sóc rừng hiệu quả mà không nhất thiết phải có “cứu hộ”. Đơn giản bởi người dân ngoài được dự án hỗ trợ về cây giống, phân bón, hưởng sản phẩm từ rừng còn được nhận tiền công trồng, chăm sóc, quản lý, bảo vệ rừng. Hơn nữa mức tiền công này cũng khá cao. Pha 2 đạt gần 3,6 triệu đồng/ha đối với rừng trồng mới; 2,5 triệu đồng/ha đối với khoanh nuôi bảo vệ. Pha 3 tăng gần gấp đôi với 6,5 triệu đồng/ha trồng mới; 3,5 triệu đồng/ha đối với khoanh nuôi bảo vệ. Điều đáng nói là với khoản kinh phí này, thay vì người dân lĩnh tiền một lần như các dự án trồng rừng khác thì dự án trồng rừng Việt Đức lại gửi tiền vào tài khoản cá nhân cho chủ rừng. Mỗi chủ hộ gia đình tham gia dự án trồng rừng Việt Đức cũng chính là chủ sổ tài khoản tiền gửi cá nhân, được quyền rút dần trong vòng 8 năm với quy định mỗi năm được 2 lần rút tiền. Người dân tham gia trồng rừng có thể rút tiền ngay sau khi cuốc lỗ trồng cây với mức 15% tiền gốc và toàn bộ tiền lãi (tính theo lãi ngân hàng). Các lần rút tiền sau thấp hơn một chút là 10% gốc và toàn bộ phần lãi.
Chính nhờ phương pháp “sổ tài khoản tiền gửi cá nhân” này nên các hộ dân huyện Tiên Yên tham gia dự án trồng rừng Việt Đức năm nào cũng được nhận tiền hỗ trợ. Từ đó họ giải quyết được phần chi phí thiết yếu cho việc trồng, chăm sóc rừng.
Rừng xanh hơn nhờ “sổ tài khoản tiền gửi cá nhân”
Có lẽ chính nhờ giải pháp “sổ tài khoản tiền gửi cá nhân” nói trên nên đã thúc đẩy hiệu quả của dự án Việt Đức tại huyện Tiên Yên. Đến thời điểm này việc trồng mới, khoanh nuôi, bảo vệ ở hầu hết diện tích rừng thuộc dự án Việt Đức trên địa bàn đều cho kết quả tốt. Cụ thể có đến 98% diện tích trồng mới thành rừng, tỷ lệ rất cao so với các dự án trồng rừng hiện nay. Hệ sinh thái tại các diện tích rừng khoanh nuôi, bảo vệ cũng rất phong phú với nhiều lâm sản phụ, trong đó có cả thú rừng. Anh Nguyễn Văn Đại, điều phối viên Ban Quản lý dự án trồng rừng Việt Đức huyện Tiên Yên khẳng định: “Trong quá trình kiểm tra, chúng tôi thấy chủ rừng triển khai việc trồng, chăm sóc rừng không đạt theo tiêu chuẩn là chúng tôi đề xuất đóng tài khoản ngay. Liên quan đến việc này chủ rừng còn có thể bị cắt giảm nhiều quyền lợi khác nữa”. Theo quy định nếu chủ tài khoản không hoàn thành nghĩa vụ sẽ bị đình chỉ việc rút tiền trong 1 năm. Trong thời gian này chủ rừng vẫn tiếp tục không hoàn thành nghĩa vụ thì tài khoản sẽ bị đóng vĩnh viễn. Thực tế theo kết quả khảo sát mới đây, chỉ trong vòng 5 đến 7 năm nữa (đủ một chu kỳ sinh trưởng của cây lâu năm) thì tất cả các diện tích rừng trồng thuộc dự án Việt Đức đều có thể đem lại nguồn thu lớn cho người dân. Anh Nguyễn Quốc Hưng, thôn Khe Xóm, xã Phong Dụ phấn khởi khoe: “Hiện 2ha diện tích rừng thông của nhà tôi giờ nhìn thích lắm, cây sinh trưởng rất tốt. Theo chu kỳ thì chỉ 5 năm nữa là gia đình tôi sẽ bắt đầu có thu từ loại cây này. Đây sẽ là nguồn thu nhập lớn của gia đình tôi”.
Ngoài đảm bảo tiến độ và hiệu quả trồng, chăm sóc rừng; giá trị kinh tế từ rừng đối với mỗi hộ dân tham gia dự án, việc trả tiền công trồng, chăm sóc rừng qua tài khoản còn giúp địa phương và cơ quan chức năng quản lý rừng tốt hơn, góp phần ngày càng tăng cao độ che phủ rừng, phát huy giá trị kinh tế rừng.
Việt Hoa - Công Đãng
