Năm 2026, Hải quan Cửa khẩu quốc tế (CKQT) Móng Cái được giao chỉ tiêu thu NSNN 3.500 tỷ đồng, tăng gần 1.000 tỷ đồng so với năm 2025 và là mức cao nhất từ trước đến nay. Với đặc thù là một cửa khẩu đường bộ, quy mô thu này đặt ra áp lực rất lớn, đòi hỏi đơn vị không chỉ nỗ lực trong quản lý thu, mà quan trọng hơn là phải tạo dựng được nền thu bền vững, có chiều sâu.
Triển khai nhiệm vụ thu ngân sách, Hải quan CKQT Móng Cái xác định rõ quan điểm, thu ngân sách không đơn thuần là kết quả của hoạt động kiểm soát, mà trước hết phải bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt, thủ tục minh bạch, môi trường thông quan thuận lợi và sự đồng hành thực chất cùng cộng đồng doanh nghiệp. Từ nhận thức đó, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, kết hợp hài hòa giữa mục tiêu trước mắt và định hướng chiến lược dài hạn.
Một trong những điểm nhấn quan trọng của đơn vị là vai trò tham mưu, phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong xây dựng các đề án mang tính nền tảng cho phát triển kinh tế cửa khẩu. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, Hải quan CKQT Móng Cái đã chủ động tham gia xây dựng Đề án cửa khẩu thông minh và Đề án thí điểm khu hợp tác ngành nghề qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng. Các đề án này không chỉ hướng tới hiện đại hóa công tác quản lý hải quan, mà còn mở ra không gian hợp tác mới, thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng và sản xuất xuyên biên giới trong các lĩnh vực ưu tiên như công nghiệp, thương mại, dịch vụ cửa khẩu, logistics, trí tuệ nhân tạo và đào tạo nguồn nhân lực. Đây được xem là những “đòn bẩy” có tác động dài hạn, tạo tiền đề mở rộng quy mô giao thương, thu hút dòng hàng ổn định, từ đó gia tăng nguồn thu ngân sách một cách bền vững, thay vì phụ thuộc vào các yếu tố ngắn hạn hay biến động thời điểm.
Song song với công tác tham mưu chính sách, nhiệm vụ thu hút và hỗ trợ doanh nghiệp được đơn vị triển khai theo hướng chủ động, thực chất và có trọng tâm. Thay vì chờ doanh nghiệp tìm đến, trong năm 2025, Hải quan CKQT Móng Cái đã tổ chức nhiều đoàn công tác trực tiếp làm việc với các doanh nghiệp lớn tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng… tập trung vào các ngành hàng có kim ngạch và số thu lớn. Các hội nghị tham vấn, đối thoại doanh nghiệp được duy trì thường xuyên, với tinh thần thẳng thắn, cầu thị, tập trung tháo gỡ ngay những vướng mắc cụ thể trong quá trình làm thủ tục.
Cùng với đó, đơn vị chủ động kiến nghị cắt giảm kiểm tra chuyên ngành đối với 9 nhóm mặt hàng, vượt hơn 300% chỉ tiêu được giao. Những giải pháp này đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp, củng cố niềm tin và sự gắn bó lâu dài của cộng đồng doanh nghiệp với địa bàn Móng Cái.
Với cách làm đồng bộ, nhất quán nói trên của Hải quan CKQT Móng Cái, năm 2025 đã có hơn 2.000 doanh nghiệp thực hiện thủ tục XNK qua địa bàn, trong đó gần 1.250 doanh nghiệp phát sinh mới; kim ngạch XNK đạt khoảng 6,1 tỷ USD (tăng 27% so với năm 2024); thu NSNN đạt 3.024 tỷ đồng (tăng 20% so với năm 2024 và đạt 120% chỉ tiêu được giao). Đây không chỉ là kết quả của nỗ lực nội bộ, mà còn là thước đo cụ thể cho hiệu quả cải cách, phản ánh trực tiếp sức hấp dẫn và năng lực cạnh tranh của cửa khẩu.
Ông Vũ Văn Khánh, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Thương mại XNK Hải Ninh cho biết: Sau các cuộc làm việc với lãnh đạo Hải quan CKQT Móng Cái, cuối năm 2024, doanh nghiệp đã quyết định chuyển hướng nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu này. Thực tế hoạt động cho thấy các lô hàng đều được thông quan nhanh chóng, trung bình chỉ khoảng 2 giờ, trong khi tại một số cửa khẩu khác có thể bị lưu xe tới 2 ngày. Trên cơ sở đó, trong năm 2026, doanh nghiệp dự kiến tăng gấp đôi lượng hàng nhập khẩu, lên khoảng 20 xe/tháng, với kim ngạch bình quân khoảng 2 triệu USD/xe.
Với kết quả nổi bật trong năm 2025, năm 2026, Hải quan CKQT Móng Cái được giao chỉ tiêu thu 3.500 tỷ đồng, trong tổng số 17.500 tỷ đồng. Đây cũng là lần đầu tiên một đơn vị cửa khẩu đường bộ có số thu chiếm tới khoảng 20% số thu của toàn Chi cục Hải quan khu vực VIII.
Trước thách thức mới, ông Đỗ Xuân Hiền, Đội trưởng Đội Hải quan CKQT Móng Cái cho biết: Đơn vị đã xây dựng kịch bản thu theo tháng, theo quý, cùng các giải pháp trọng tâm. Trong đó, sẽ tiếp tục đẩy mạnh phối hợp với Hải quan Đông Hưng, các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, doanh nghiệp kho bãi, logistics trong chuẩn hóa quy trình, cơ chế trao đổi, chia sẻ thông tin, từng bước hoàn thiện mô hình “Một cửa - Một lần dừng” theo tiêu chuẩn kỹ thuật chung giữa hai bên. Đồng thời, tiếp tục củng cố mô hình “Hai nước - Hai khu” giữa Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái và Khu ngành nghề Đông Hưng; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng, chính sách ưu đãi; phối hợp khảo sát, tham mưu quy hoạch hệ thống kho lạnh, trung tâm bảo quản, phương tiện vận tải lạnh phục vụ nông sản, thực phẩm xuất khẩu theo mùa vụ. Đặc biệt, đơn vị cũng sẽ tăng cường phân tích dữ liệu doanh nghiệp, chủ động tiếp cận các doanh nghiệp chiến lược, hướng tới hình thành mạng lưới “doanh nghiệp lõi” có sức lan tỏa trong khu hợp tác ngành nghề hai nước.
