Với mục tiêu xây dựng hệ thống điện hiện đại, an toàn và tin cậy, Công ty Điện lực Quảng Ninh đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số trong quản lý, vận hành lưới điện 110kV. Những giải pháp này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm cung cấp điện ổn định và tạo nền tảng phát triển lưới điện thông minh.
Tại Trung tâm điều khiển xa của Công ty Điện lực Quảng Ninh, trạng thái vận hành của toàn bộ 23 trạm biến áp 110kV trên địa bàn tỉnh được giám sát liên tục theo thời gian thực. Thông qua hệ thống SCADA, các điều độ viên có thể theo dõi thông số kỹ thuật, phát hiện bất thường và thực hiện thao tác đóng, cắt thiết bị từ xa chỉ trong vài phút. Anh Vũ Đức Mẫn, điều độ viên Trung tâm điều khiển xa, cho biết: "Hệ thống SCADA giúp phát hiện ngay các bất thường của thiết bị để kịp thời xử lý, cô lập sự cố. Nhiều thao tác trước đây phải thực hiện trực tiếp tại hiện trường thì nay chỉ mất khoảng 1-2 phút để xử lý từ trung tâm".
Đến nay, 100% trạm biến áp 110kV của tỉnh đã chuyển sang vận hành theo mô hình không người trực, chỉ duy trì các tổ thao tác lưu động để kiểm tra, xử lý khi cần thiết. Mô hình này không chỉ giảm nhân lực vận hành, hạn chế thao tác trực tiếp trên thiết bị điện, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan, mà còn rút ngắn thời gian xử lý sự cố, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.
Song song với hiện đại hóa công tác điều hành, Công ty Điện lực Quảng Ninh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kiểm tra lưới điện. Các tổ thao tác lưu động được trang bị camera nhiệt, flycam và thiết bị đo phóng điện cục bộ siêu âm tích hợp trí tuệ nhân tạo để phát hiện sớm các điểm phát nhiệt, khiếm khuyết tại máy biến áp, đầu đấu nối và thiết bị đóng cắt, qua đó xử lý kịp thời trước khi xảy ra sự cố. Anh Đỗ Trung Quyết, Tổ thao tác lưu động số 4, Xí nghiệp Lưới điện cao thế, chia sẻ: "Các thiết bị hiện đại giúp việc kiểm tra chính xác, nhanh chóng hơn, kịp thời phát hiện nguy cơ mất an toàn, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và giúp người làm nhiệm vụ tại các tổ thao tác lưu động cũng yên tâm hơn khi làm việc".
Công ty Điện lực Quảng Ninh cũng đang triển khai hệ thống giám sát nhiệt độ trực tuyến đối với các thiết bị tại trạm biến áp 110kV và các trạm cấp điện cho phụ tải quan trọng. Các thông số được truyền về trung tâm, giúp theo dõi tình trạng vận hành từ xa, phát hiện sớm bất thường và kịp thời cảnh báo nguy cơ xảy ra sự cố.
Một trong những giải pháp quan trọng khác là mở rộng các mạch vòng tự động hóa trên lưới điện trung áp. Từ năm 2021, Công ty đã đầu tư 8 mạch vòng tự động hóa. Khi có sự cố, hệ thống có thể nhanh chóng xác định khu vực bị ảnh hưởng, tính toán phương án cô lập điểm sự cố và tự động khôi phục cấp điện cho các khu vực còn lại. Nhờ đó, điều độ viên có thể quan sát tổng thể tình trạng vận hành của lưới điện, thao tác trực tiếp trên màn hình máy tính và rút ngắn thời gian mất điện của khách hàng. Công ty đặt mục tiêu đến hết năm 2026 có khoảng 40% số xuất tuyến trung áp tại các trạm biến áp 110kV vận hành theo mô hình mạch vòng tự động hóa; đến năm 2030 nâng tỷ lệ này lên khoảng 80%.
Ông Lê Bá Quyến, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Ninh, cho biết: "Công ty đang triển khai các hệ thống giám sát trực tuyến theo thời gian thực nhằm phát hiện sớm khiếm khuyết, nguy cơ sự cố tại các trạm biến áp 110kV và lưới điện phân phối. Đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu GIS số hóa toàn bộ hệ thống điện, tích hợp dữ liệu SCADA, đo xa và vị trí GPS của thiết bị. Hệ thống này sẽ hỗ trợ quản lý vận hành, xác định nhanh phạm vi mất điện, tối ưu phương thức cấp điện, quy hoạch và đầu tư phát triển lưới điện. Bên cạnh đó, Công ty đang nghiên cứu triển khai hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại 3 trạm biến áp 110kV và dự kiến tại đảo Cô Tô. Giải pháp này giúp giảm phụ tải giờ cao điểm, bổ sung nguồn dự phòng khi xảy ra sự cố và nâng cao độ ổn định của hệ thống điện".
Với việc đồng bộ các giải pháp như điều khiển từ xa, tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu GIS và hệ thống lưu trữ năng lượng, Công ty Điện lực Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng lưới điện thông minh, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
