Trong những năm qua, Quảng Ninh luôn đặc biệt quan tâm và đẩy mạnh phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới", qua đó nhận thức của quần chúng nhân dân trên địa bàn biên giới được nâng lên rõ rệt và thế trận biên phòng toàn dân ngày càng được củng cố vững chắc.
Quảng Ninh có đường biên giới đất liền dài 118,825km, với tổng số 98 mốc giới/176 cột mốc; đường phân định Vịnh Bắc Bộ dài 191km. Địa bàn biên phòng trên biên giới đất liền có: 16 xã, phường; tuyến biên giới biển có 66 xã, phường, thị trấn, thuộc 10 huyện, thị xã, thành phố. Kể từ khi thực hiện Chỉ thị 01/CT-TTg, ngày 9/1/2015 của Thủ tướng Chính phủ “về tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, Quảng Ninh có nhiều giải pháp chỉ đạo các ban, ngành, địa phương và nhân dân phát huy mọi tiềm năng, thế mạnh, khắc phục khó khăn đẩy mạnh phát triển KT-XH, tăng cường QP-AN, xây dựng khu vực biên giới, vùng biển vững mạnh. Nhằm đưa việc thực hiện Chỉ thị 01 đi sâu hơn vào nhận thức, hành động của cán bộ, đảng viên, nhân dân và lực lượng vũ trang, nhất là triển khai thực hiện Quy chế phối hợp giữa Đảng uỷ BĐBP tỉnh với cấp ủy các địa phương biên giới, đã tạo ra những bước đột phá lớn trong chỉ đạo thực hiện.
Tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ với BĐBP tỉnh thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, nhân dân về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước; công tác xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới.
Cụ thể, như: Tuyên truyền Luật Biên giới quốc gia, Luật Biển Việt Nam, Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982; Pháp lệnh BĐBP, Nghị định thư phân giới cắm mốc, Hiệp định về Quy chế quản lý biên giới đất liền tuyến Việt Nam - Trung Quốc, Hiệp định về quản lý cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu giữa Chính phủ hai nước Việt - Trung; Nghị quyết số 36-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045...
Bên cạnh việc linh hoạt tuyên truyền, vận động nhân dân tuân thủ nghiêm các quy định về quy chế biên giới, các cấp, các ngành các địa phương đã phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ già làng, trưởng thôn, bản, người có uy tín trong cộng đồng để cùng tham gia củng cố thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Trong hơn 5 năm, qua nắm tình hình, quần chúng nhân dân đã cung cấp cho lực lượng BĐBP và các ngành chức năng 9.394 nguồn tin, trong đó có 4.865 tin có giá trị liên quan đến chủ quyền an ninh biên giới, biển đảo và hoạt động của các loại tội phạm... kịp thời đấu tranh, ngăn chặn các hành vi xâm phạm chủ quyền, xâm canh, xâm cư, vượt biên, buôn lậu... Nhân dân đã tham gia trên 5.000 ngày công phát quang đường thông tầm nhìn đường biên giới; 9.500 hộ gia đình đăng ký cam kết thực hiện “3 biết, 4 không”...
Từ năm 2015 đến nay, trên biên giới đất liền, biển đảo tỉnh Quảng Ninh từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở đã tổ chức tuyên truyền 3.630 buổi/4.250 lượt cán bộ, chiến sĩ và 110.558 lượt quần chúng nhân dân. Qua đó, đã vận động và tổ chức thành lập được 271 tổ/3.419 hộ/438 phương tiện với 3.602 thành viên tham gia quản lý bảo vệ 96 cột mốc với 117,7km đường biên giới và các bến cảng, bến bãi. Trong đó, tổ tự quản đường biên cột mốc: 50 tổ/1.716 hộ với 1.716 thành viên, quản lý 96 cột mốc/117,7km đường biên; Tổ ANTT thôn, bản, khu phố: 163 tổ/1.162 hộ với 1.162 thành viên; Tổ tàu thuyền an toàn - đoàn kết: 25 tổ/438 phương tiện với 438 thành viên; Tổ bến bãi an toàn: 33 tổ với 286 thành viên.
Song song với đó, các địa phương cùng BĐBP triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án đưa dân ra Đảo Trần; chương trình "Bò giống giúp người nghèo biên giới”; tham gia có hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng nông thôn mới, xóa đói, giảm nghèo ở khu vực biên giới... BĐBP tỉnh đã tham gia với các địa phương 6.321 ngày công, làm 53,8km đường thôn, bản và tu sửa 16,52km kênh mương thủy lợi, giúp dân lao động sản xuất, thu hoạch mùa màng; sửa chữa, làm mới 31 nhà cho các hộ nghèo và gia đình chính sách trên địa bàn; nhận đỡ đầu 69 cháu học sinh; nhận 15 cháu làm con nuôi đồn biên phòng; tổ chức khám, chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân biên giới, biển đảo 8.289 lượt người/487,645 triệu đồng tiền thuốc; trao 1.369 con bò giống cho nhân dân; tặng 1.564 cờ Tổ quốc, 782 ảnh Bác Hồ cho nhân dân trên địa bàn biên giới, biển đảo...
Với việc triển khai tích cực, đồng bộ các biện pháp, phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới" đã góp phần xây dựng thế trận toàn dân trên tuyến biên phòng ngày càng vững chắc, đảm bảo giữ vững trật tự an ninh, chủ quyền quốc gia, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của các địa phương trên tuyến biên giới.
Trung Thành