Mới đây, nhân chuyến công tác cùng cán bộ Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đến làng chài Cống Đầm trên Vịnh Hạ Long, tình cờ nghe người dân nói đến áng Hang Sẹo (theo người dân, vì vách núi bên ngoài có hình thù như vết sẹo nên họ gọi thế) với những vạt rừng ngập mặn chưa dấu chân người. Tò mò, tôi đề nghị họ dẫn tới xem.
Dưới lòng áng Hang Sẹo là rừng ngập mặn chứa đựng những giá trị đa dạng sinh học phong phú.
Theo định nghĩa của Phân viện Hải Dương học Hải Phòng thì áng “là các hồ chứa nước Kat-xtơ, nằm giữa các đảo”, còn tùng “là một vụng nước luôn có một cửa tương đối lớn thông với Vịnh, vì vậy nước được lưu thông nhưng tương đối kín, sóng ít, độ trong có thể đạt tới 2,0m”. Đây thực chất là những hồ, giếng hoặc phễu Kat-xtơ bị ngập nước biển, với hình thái khép kín hoặc thông với biển qua hang ngầm, được hình thành do quá trình bào mòn, phong hoá của tự nhiên. Tùng, áng không những góp phần làm đa dạng sinh thái của Vịnh Hạ Long mà còn làm tăng giá trị cảnh quan của di sản. Theo con số thống kê của Phân viện Hải Dương học tại Hải Phòng, khu vực Hạ Long - Cát Bà hiện có 57 tùng và 62 áng. Thành phần chất đáy của các áng phổ biến gồm có cát hoặc cát pha sỏi và vỏ sinh vật. Theo các nhà khoa học, khu hệ sinh vật trong các áng gồm 66 loài, bao gồm 21 loài rong, 37 loài động vật nhuyễn thể, 8 loài giáp xác và một số loài san hô. So với áng, thành phần chất đáy của các tùng thường là đáy cứng, độ trong có thể đạt 2m. Khu hệ sinh vật trong tùng khá phong phú phụ thuộc vào từng tùng…
Tùng, áng không những làm tăng giá trị cảnh quan mà còn góp phần làm đa dạng sinh thái của Vịnh Hạ Long. Tuy nhiên, hoạt động du lịch Vịnh Hạ Long tới nay mới chỉ khai thác một phần những thứ vốn sẵn có của tự nhiên như hang động, bãi tắm... Những áng, hồ như: Mê Cung, Ba Hầm, Bù Xám... có cảnh quan thiên nhiên đẹp, khu hệ sinh vật phong phú; áng Quyến Rồng (có thể gọi là hồ vì diện tích của áng ước khoảng hàng chục 10 héc ta), hay áng Hang Sẹo như nói ở trên rất hoang sơ, thơ mộng nhưng rất ít du khách biết đến. Rõ ràng với tiềm năng đa dạng của di sản Vịnh Hạ Long, việc phát triển những loại hình dịch vụ du lịch mới là hết sức khả quan, đặc biệt là du lịch sinh thái, nghiên cứu, thám hiểm. Nhận thấy những giá trị đặc biệt của tùng, áng nên khi xây dựng Dự án bảo tàng Sinh thái Hạ Long, cơ quan lập dự án đã đề cập đến việc xây dựng khu du lịch sinh thái tại áng hồ Mê Cung với nội dung như: câu cá bằng các phương pháp truyền thống, bơi lội, chèo thuyền trong áng và thưởng thức các món hải sản, ngắm cảnh, nghiên cứu hệ sinh vật trong áng... Mặc dù vậy, do Dự án Bảo tàng Sinh thái Hạ Long đang “tắc” nên đến nay dự án này vẫn chưa được triển khai.
