Miss World 2026 cho thấy sức hấp dẫn nổi bật của cảnh quan Quảng Ninh với du khách quốc tế, đặc biệt là Vịnh Hạ Long. Nhưng từ những trải nghiệm của các thí sinh, một yêu cầu khác cũng đặt ra: làm thế nào để không chỉ quảng bá một điểm đến đẹp, mà còn giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử, con người và những giá trị riêng của Quảng Ninh?
Quảng Ninh đẹp quá!
“Thành thật mà nói, những gì tôi biết về Quảng Ninh chủ yếu là về vẻ đẹp thiên nhiên của vịnh Hạ Long. Quảng Ninh đẹp quá, rất đẹp!” - đương kim Hoa hậu Thế giới 2025 Opal Suchata Chuangsri khi tới Quảng Ninh tham gia các hoạt động của Miss World 2026 từng chia sẻ với phóng viên.
Đó cũng là cảm nhận chung, ấn tượng rõ nét nhất về Quảng Ninh của 111 thí sinh đến từ 111 quốc gia và vùng lãnh thổ khi tham dự những hoạt động mở màn của Miss World 2026, mùa giải thứ 73.
"Vô cùng ngỡ ngàng, giống như mình đang lạc vào một câu chuyện cổ tích vậy. Nơi này rất thư thái, cảnh quan tuyệt đẹp và kỳ vĩ, tôi chưa từng thấy nơi nào như thế này trước đây. Với tôi, nó gợi nhớ nhiều nhất đến thác Angel ở quê hương tôi. Khung cảnh thực sự rất ngoạn mục”.
Nhiều đại diện của các quốc gia và vùng lãnh thổ tại Miss World 2026 khi tham dự cuộc thi mới có cơ hội lần đầu biết đến và trực tiếp trải nghiệm tham quan vịnh Hạ Long. Nếu các thí sinh đến từ châu Âu, Bắc Mỹ đã có những hiểu biết nhất định về điểm đến Di sản thiên nhiên thế giới này, thì với nhiều đại diện đến từ Caribe, Nam Mỹ và châu Phi, vịnh Hạ Long vẫn là một địa danh mới.
Trải nghiệm của các thí sinh Miss World 2026 cho thấy mức độ nhận biết về vịnh Hạ Long giữa các thị trường quốc tế vẫn có sự khác biệt. Điều này cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh công tác quảng bá, mở rộng thị trường khách quốc tế cho Quảng Ninh. Theo thống kê của Sở VH-TT&DL, các thị trường có lượng khách lưu trú và tham quan lớn nhất hiện nay của Quảng Ninh chủ yếu là Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Mỹ, Pháp, Australia, Anh, Đức và Malaysia.
Việc Quảng Ninh được lựa chọn tổ chức những hoạt động đầu tiên của Miss World 2026 đã tạo cơ hội vàng để ngành du lịch tăng cường quảng bá trực tiếp hình ảnh điểm đến tới hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, thông qua các thí sinh là những người có tầm ảnh hưởng, có lượng người theo dõi đông đảo trên truyền thông.
Sau chuyến tham quan vịnh Hạ Long, Tsvetelina Lozanova, đại diện đất nước Bulgaria cho biết, cô đã xin thông tin liên hệ của du thuyền Catherine Horizon để có thể đưa gia đình trở lại. Theo Tsvetelina Lozanova, một ngày là chưa đủ để khám phá không gian biển đảo và trải nghiệm đầy đủ các hoạt động tại vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. Trong khi đó, thí sinh Masa Vukicevic, đại diện Montenegro cho biết sẽ quay trở lại Hạ Long để trải nghiệm nghỉ đêm trên vịnh. Đại diện của Anh, Grace Richardson tiết lộ, sau khi Miss World 2026 khép lại, cô sẽ tiếp tục lưu lại Quảng Ninh và Việt Nam trong khoảng 2 tuần để khám phá thêm về văn hóa và du lịch.
Những chia sẻ của các thí sinh cho thấy cảnh quan vịnh Hạ Long vẫn là lợi thế cạnh tranh toàn cầu để Quảng Ninh thu hút khách quốc tế. Ngược trở lại, một vấn đề khác cũng được đặt ra: Sau khi đã gây ấn tượng bằng cảnh quan, Quảng Ninh sẽ kể câu chuyện gì để du khách hiểu hơn về vùng đất này để từ đó ở lại lâu hơn và quay lại nhiều lần hơn?
Kể câu chuyện văn hóa trong 3 giờ
Trong giai đoạn mới, khi du lịch Quảng Ninh hướng tới nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách, yêu cầu đặt ra là phải tạo thêm những giá trị để du khách trải nghiệm, tìm hiểu và khám phá.
GS TS Nguyễn Văn Kim, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản Văn hóa quốc gia nhiều lần về Quảng Ninh tham dự các hội thảo chuyên đề về du lịch văn hóa cấp quốc gia và cấp tỉnh, đã từng nhấn mạnh: "Quảng Ninh không thiếu chất liệu để kể các câu chuyện văn hóa. Đó là văn hóa biển, dấu ấn Thương cảng Vân Đồn, Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử, văn hóa của các cộng đồng DTTS và lịch sử Vùng mỏ. Quảng Ninh cần gắn kết di sản văn hóa “lục địa” với di sản văn hóa biển, đồng thời phát huy di sản như một nguồn lực phát triển".
Thời gian gần đây, những khuyến nghị của các chuyên gia vẫn đang được ngành du lịch đẩy mạnh triển khai, tuy nhiên khi đi vào thực tế vẫn có những khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và thực tế. Nhìn lại hành trình Miss World 2026 tại Quảng Ninh có thể thấy vấn đề cần được nhìn từ cách tổ chức sản phẩm du lịch.
Lịch trình của các thí sinh tại Quảng Ninh là ngắn nhất trong các điểm đến ở Việt Nam, chỉ trong 5 ngày 4 đêm, từ ngày 8 đến 12/8. Trong đó, ngày 8 và 9 là thời gian thí sinh đến và tham gia các hoạt động thiện nguyện. Sau quốc tang, lịch trình đêm khai mạc dời sang 12/8. Hoạt động tham quan vịnh Hạ Long được dời từ kế hoạch ban đầu là ngày 11/8 sang ngày 16/8. Đoàn thí sinh xuất bến từ 11h và trở lại lúc 17h. Hành trình của thí sinh chỉ bao gồm ngắm cảnh từ du thuyền, dùng bữa trưa và dừng lại tại 3 cảnh điểm là hòn Đỉnh Hương, hòn Trống Mái, đảo Ti-Tốp.
Các thí sinh không tham quan hang động, hay tiếp cận những hình thức văn hóa từng gắn với đời sống cư dân vùng vịnh như hát giao duyên chẳng hạn. Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã bố trí hướng dẫn viên cung cấp thông tin, nhưng với một đoàn khách hơn 100 người, lịch trình dày và thời gian lưu lại ngắn, việc truyền tải những lớp văn hóa sâu hơn là không dễ.
Từ đây có thể thấy, vấn đề không đơn giản là có thêm thời gian hay thêm điểm đến. Với những đoàn khách có lịch trình ngắn, việc đưa quá nhiều thông tin thậm chí có thể khiến trải nghiệm bị phân tán. Vì thế, điều quan trọng là lựa chọn được câu chuyện phù hợp và thiết kế cách kể chuyện phù hợp với từng nhóm khách.
Hành trình của đương kim Hoa hậu Thế giới 2025 Opal Suchata vào ngày 12/8 là một ví dụ. Trong khoảng gần 3 giờ (từ 9h đến 11h30), hành trình tham quan của cô được thiết kế để kết nối một số lớp giá trị văn hóa của Quảng Ninh: Từ đền thờ Đức ông Trần Quốc Nghiễn, không gian đô thị Hạ Long, đến Bảo tàng Quảng Ninh, sau đó kết thúc bằng trải nghiệm trên thuyền ba vách ngắm vịnh Hạ Long.
Tại Bảo tàng Quảng Ninh, Opal có điều kiện tiếp cận những lát cắt về lịch sử, văn hóa, con người Quảng Ninh và ngành than, tìm hiểu về văn hóa và Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Trên thuyền ba vách, việc thưởng thức những món ăn giản dị như kẹo lạc, bánh chả, nước vối lại trở thành một cách giới thiệu về đời sống địa phương.
Sau hành trình trải nghiệm ngắn, Opal chia sẻ: “Quảng Ninh giống như một Việt Nam thu nhỏ vậy. Các bạn có mọi thứ từ cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, đến tất cả các nền văn hóa và dân tộc đa dạng, rất nhiều điều có thể học hỏi. Vì vậy, tôi nghĩ đây là một khởi đầu rất tốt để hiểu thêm về Việt Nam”.
Điều đáng chú ý ở hành trình này là thời gian không dài, nhưng các trải nghiệm được kết nối theo một chủ đề tương đối rõ: Từ lịch sử, văn hóa, con người, Vùng mỏ, đến không gian biển đảo. Điều đó cho thấy du lịch văn hóa không nhất thiết phải là những chương trình kéo dài cả ngày. Với khách có ít thời gian, một sản phẩm được thiết kế tốt vẫn có thể tạo ra trải nghiệm có chiều sâu.
Cũng phải nói thêm rằng, du lịch văn hóa không chỉ là việc cơ quan quản lý cung cấp thông tin hay bố trí thuyết minh viên, mà phải được chuyển hóa thành sản phẩm mà doanh nghiệp có thể tổ chức và du khách có thể trực tiếp tham gia và ở đó vai trò của doanh nghiệp mang tính quyết định.
Với những du thuyền cao cấp như Catherine Horizon, ngoài cảnh quan tuyệt mỹ của vịnh Hạ Long và dịch vụ cao cấp, quỹ thời gian nhiều giờ các thí sinh lưu lại trên vịnh còn có thể được sử dụng để bổ sung những trải nghiệm văn hóa có thời lượng ngắn như: Giới thiệu ẩm thực địa phương, hướng dẫn chế biến một món ăn Việt, trải nghiệm nghề thủ công, tìm hiểu nghề nuôi trai cấy ngọc, hoặc nghe những câu chuyện về đời sống cư dân vùng biển.
Có thể thấy, Miss World 2026 đã cung cấp cho Quảng Ninh một cơ hội quảng bá đặc biệt: Đưa hình ảnh điểm đến tới một cộng đồng quốc tế rộng lớn thông qua trải nghiệm thực tế của các thí sinh. Nhưng giá trị lâu dài của cơ hội này không chỉ nằm ở những hình ảnh đẹp được chia sẻ trên mạng xã hội. Điều quan trọng hơn là từ hiệu ứng của một sự kiện quốc tế, Quảng Ninh có thể nhìn lại cách mình đang làm du lịch: Không chỉ đưa du khách đến một điểm đến đẹp, mà phải tạo ra một hành trình có nội dung; không chỉ giới thiệu tài nguyên, mà phải biến tài nguyên thành trải nghiệm.
Đó cũng là bước chuyển cần thiết khi Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển du lịch theo hướng chất lượng, đa dạng sản phẩm và khai thác sâu hơn giá trị của di sản, văn hóa và con người.
