Dự án đầu tư nâng cấp đường từ ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc đi Mũi Ngọc là một trong 7 dự án trọng điểm của TP Móng Cái, có tầm quan trọng đặc biệt trong mạng lưới kết nối giao thông của toàn thành phố. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác GPMB, thế nhưng đến thời điểm này, tiến độ dự án đã đạt khoảng 60% khối lượng công việc. Đây được coi là thành tích ấn tượng nhất trong xây dựng cơ bản năm 2012 và những tháng đầu năm 2013 của TP Móng Cái...
Những vướng mắc tưởng như nan giải...
Dự án đầu tư nâng cấp đường từ ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc đi Mũi Ngọc được UBND tỉnh phê duyệt theo Quyết định 1423/QĐ-UBND ngày 18-5-2010 với tổng mức đầu tư khoảng 143 tỷ đồng, trong đó kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB là 65 tỷ đồng. Dự án có chiều dài tuyến là 7,57km với điểm đầu từ ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc đến điểm cuối là Mũi Ngọc, phường Bình Ngọc.
Theo dự kiến, dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm 2012 và trở thành một huyết mạch giao thông quan trọng cho sự phát triển của một số xã, phường trên địa bàn. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án đã vấp phải rào cản khi tiến hành công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB với những khó khăn rất khó giải quyết. Điển hình, khi xác định nguồn gốc đất đã có 71/420 trường hợp nằm trong diện GPMB có phần đất trong GCNQSDĐ là “đất hành lang an toàn giao thông”, “đất hành lang lưới điện” và “đất tạm giao”. Tuy nhiên, các phần đất này lại chưa từng được các cơ quan chức năng bồi thường, hỗ trợ hoặc thông báo, cắm mốc chỉ giới hành lang lưu không để bảo vệ công trình giao thông đường bộ và đường điện. Do đó, nhiều người đã phủ nhận một số thông tin nêu trên trong GCNQSDĐ. Thêm vào đó, hiện trạng trên phần đất này được các hộ dân xây dựng công trình kiến trúc nhà ở, bếp, tường rào hoặc trồng cây vào trước thời điểm hợp thức hoá đất ở. Thành thử việc xác định nguồn gốc đất để xây dựng phương án bồi thường và tiến hành công tác GPMB càng trở nên khó khăn hơn.
Một vấn đề khác cũng nảy sinh trong quá trình tiến hành công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB, đó là số hộ có diện tích đất bị thu hồi không nằm trong GCNQSDĐ nhưng thực tế đang được các hộ sử dụng. Ví như trường hợp hộ ông Nguyễn Văn Cầu tại khu 3, phường Bình Ngọc. Mặc dù, có tổng diện tích là 1.000m2 đất thổ cư và được xác định là có thời điểm sử dụng từ năm 1966 nhưng quá trình làm GCNQSDĐ, toàn bộ diện tích đất bám mặt đường với chiều sâu từ tim đường là 15m của gia đình ông đã bị coi là đất lộ giới và không được cho vào GCNQSDĐ; diện tích trong GCNQSDĐ chỉ còn lại khoảng 360m2. Do đó việc xác định phần đất bồi thường của gia đình ông Cầu là rất phức tạp. Cả lãnh đạo thành phố và các cơ quan tham mưu cũng như phường Bình Ngọc đã có thời điểm rơi vào tình trạng lúng túng, không biết giải quyết như thế nào để vừa “thấu tình lại đạt lý”…
Ngoài những khó khăn nêu trên, công tác GPMB tại dự án còn phải đối mặt với những khiếu nại về giá cả bồi thường đất và cây cối, vật kiến trúc; việc lập điều chỉnh trích lục thửa đất của các hộ dân; việc xây dựng trái phép v.v.. và v.v..
Và từ “cái khó ló cái khôn”...
Những vướng mắc nêu trên trong quá trình triển khai dự án đã trực tiếp ảnh hưởng lớn đến tiến độ thực hiện dự án; tiến độ giải ngân vốn xây dựng cơ bản và sự phát triển, ổn định tình hình trên địa bàn phường Bình Ngọc nói riêng, TP Móng Cái nói chung. Vì vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào để có một giải pháp “gỡ” những “nút thắt” đang là trở ngại lớn của dự án? Vấn đề đã được lãnh đạo TP Móng Cái đặt lên bàn nghị sự của nhiều cuộc họp bàn về công tác này. Và chính từ đó, mọi chuyện đã được “khai thông”…
Tháng 9-2012, ngay sau thời điểm có Quyết định phê duyệt giá đất ở để thực hiện bồi thường GPMB tại dự án của UBND tỉnh, TP Móng Cái đã mở đợt cao điểm tuyên truyền vận động nhân dân trên cơ sở phát huy mạnh mẽ vai trò Tổ công tác tuyên truyền vận động việc chấp hành phương án bồi thường GPMB, tái định cư trên địa bàn thành phố. Theo đó, Tổ tuyên truyền (bao gồm Trung tâm phát triển quỹ đất, BQL dự án công trình và các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể của phường Bình Ngọc) được chia thành 4 nhóm phụ trách 4 điểm dân cư của phường Bình Ngọc và thực hiện tuyên truyền công khai các chính sách, pháp luật của Nhà nước, của tỉnh liên quan đến chính sách bồi thường, đền bù về đất đai. Đồng thời, tiến hành tổ chức vận động giải thích, thuyết phục các hộ dân có đất bị thu hồi bàn giao đất, tạo điều kiện tốt nhất cho nhà thầu thi công. Trong quá trình vận động, Tổ tuyên truyền đã tập trung chủ yếu vào các đối tượng đảng viên, đoàn viên, cán bộ công chức và hội viên các đoàn thể. Những đối tượng này đã gương mẫu chấp hành và tạo nên một phong trào có sức ảnh hưởng lớn đến cộng đồng dân cư.
Song song với công tác tuyên truyền vận động, TP Móng Cái đã tập trung cao độ trong công tác chỉ đạo, điều hành và giao nhiệm vụ cụ thể cho cá nhân Phó Chủ tịch UBND thành phố Lưu Hoàng Linh phụ trách. Là người “cầm lái” giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác GPMB tại dự án, Phó Chủ tịch Lưu Hoàng Linh đã điều hành trên tinh thần rõ người, rõ việc. Ông đã yêu cầu các đơn vị liên quan thường xuyên cập nhật các thông tin, vướng mắc liên quan đến công tác GPMB báo cáo đầy đủ trước hội nghị giao ban tuần để có hướng xử lý. Mặt khác, ông yêu cầu các phòng, ban chuyên môn và phường Bình Ngọc cùng “ngồi lại” rà soát, xác định nguồn gốc đất, phân loại đất để xây dựng các phương án bồi thường hợp lý.
Kết quả đến thời điểm này đã có 377/420 trường hợp được kiểm đếm xong và 243 phương án đã được phê duyệt. Tiến độ triển khai toàn dự án cũng đã đạt khoảng 60% khối lượng công việc. Ông Lê Văn Định, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Móng Cái, cho biết, khó khăn vướng mắc trong công tác GPMB tại dự án đầu tư nâng cấp đường từ ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc đi Mũi Ngọc được coi là lớn nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên, với sự công khai, minh bạch các chế độ chính sách và tinh thần tập trung cao độ trong công tác chỉ đạo, điều hành của các đồng chí lãnh đạo thành phố, các vướng mắc đã cơ bản được giải quyết. Thành phố đã đưa ra mục tiêu, phấn đấu đến hết tháng 6 sẽ hoàn thành toàn bộ phương án bồi thường cho các trường hợp bị thu hồi đất tại dự án. Ông Định cũng cho biết thêm, hiện thành phố đang tiếp tục thực hiện công tác GPMB cho 6 dự án trọng điểm trong năm 2013. Do đó, ông Định hy vọng những giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong GPMB tại dự án đầu tư nâng cấp đường từ ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc đi Mũi Ngọc sẽ là kinh nghiệm và được phát huy hiệu quả trong 6 dự án kể trên…
Bá Khang
