Thái Lăng, lăng mộ vua Trần Anh Tông, được xây dựng tại Yên Sinh (Đông Triều) sau 4 lăng mộ của 4 vua nhà Trần ở Long Hưng (Kiến Xương, Thái Bình), đánh dấu sự chuyển đổi quan trọng của nhà Trần trong việc lựa chọn nơi đặt mộ. Trong sử sách những thông tin về khu lăng mộ này khá chung chung. Mới đây các nhà khảo cổ học đã đưa ra nhiều bằng chứng cụ thể cho biết rõ quy mô, diện mạo các công trình kiến trúc của khu lăng này trong lịch sử.
Theo các kết quả khảo cổ học của hai cuộc khai quật vào tháng 4-2007 và tháng 8-2008 cho thấy Thái Lăng nằm theo hướng bắc-nam, có cấu trúc gồm 3 cấp, nền chồng xếp và lồng ghép vào nhau. Cấp nền thứ nhất ở tầng trên cùng được tôn đắp cao hơn lớp nền thứ 2 khoảng 0,5m. Khi đào xung quanh đã phát hiện lớp móng nền bằng đá cuội, gồm 3 lớp, được kê xếp rất công phu, một số đoạn còn lại 1 hoặc 2 hàng gạch cho biết bên trên lớp móng nền đá cuội này từng được xếp gạch như kiểu xây tường rào.
Cấp nền thứ 2 chia thành 2 khu, phía nam và phía bắc. Khu phía nam là nơi phát hiện được nhiều dấu tích kiến trúc quan trọng. Phía trước còn nguyên 3 lối lên xuống với hệ thống gồm 3 thềm bậc đá vôi có lan can chạm rồng, bậc lớn nhất nằm chính giữa rộng 1,4m với 6 bậc lên xuống. Hai bên cũng còn 2 lối lên xuống, đó là bậc thềm đá có lan can chạm hình sấu thần một thềm bậc còn khá nguyên vẹn, thềm còn lại đã bị phá vỡ song trên mặt đất còn vương một số mảnh vỡ nằm đúng vị trí ban đầu nên vẫn có thể nhận biết được. Trên bề mặt khu nền phía nam tìm thấy tổng số 40 chân tảng đá thuộc niên đại thời Trần, trong đó có 14 chân tảng còn nằm nguyên vị trí ban đầu. Việc tìm thấy hệ thống chân tảng đá này đã chứng minh rõ về sự tồn tại của công trình kiến trúc gỗ được dựng liên hoàn theo hình chữ U, kiến trúc đối xứng. Đáng chú ý các chân tảng đá đều được đặt trực tiếp lên trên lớp nền được san, đầm bằng ngói và gạch vỡ thời Trần với các đặc điểm ngói mũi sen, lá đề trang trí rồng phượng. Dưới lớp gạch ngói vỡ này có một sân gạch thời Trần được lát bằng các loại gạch vuông màu đỏ. Sân gạch này nằm thấp hơn so với mặt bằng cấp nền thứ hai 20m. Điều này chứng tỏ dấu tích kiến trúc gỗ là lớp kiến trúc thứ hai, được xây dựng muộn hơn, khi mà kiến trúc ban đầu đã bị hư hại hoặc sập đổ. Khi tu sửa người ta đã lấy toàn bộ vật liệu của kiến trúc ban đầu để tạo dựng lại mặt bằng. Thềm bậc rồng ở giữa cấp nền thứ nhất (khu trung tâm) được dựng đặt trực tiếp lên sân gạch. Nhiều chân đá tảng đặt trực tiếp lên trên mặt cấp nền thứ 2 và sát đường cuội bó nền của sân gạch. Khi làm sạch mặt cấp nền thứ 2 đã tìm thấy dấu tích móng trụ bằng sỏi đầm chặt và nằm đăng đối với các chân tảng của hàng cột thứ nhất. Điều này cho thấy khi tu sửa lăng vào giai đoạn 2 người ta đã di chuyển toàn bộ hệ thống chân tảng của hàng cột bên ngoài đặt vào bên trong khu vực sân gạch nhưng hàng cột thứ nhất vẫn cơ bản được giữ đúng vị trí ban đầu. Nhờ đó các nhà khảo cổ học đã kết luận kiến trúc thứ 2 đã được xây dựng lại cùng với sự dịch chuyển mặt bằng vào phạm vi sát khu trung tâm. Như vậy khu vực này có 2 giai đoạn xây dựng kiến trúc gỗ. Kiến trúc giai đoạn đầu gồm hệ thống kiến trúc nhà có mái che liên hoàn, mặt bằng hình chữ U, kèm theo đó là sân gạch để lộ thiên. Kiến trúc giai đoạn hai về kết cấu, quy mô vẫn theo kiểu kiến trúc giai đoạn đầu, có mái che bao quanh khu trung tâm, song không còn sân gạch. Kết quả phân loại các loại ngói tìm thấy ở đây đều thuộc niên đại đời Trần, thế kỷ 14. Như vậy các dấu tích kiến trúc ở đây chủ yếu được xây dựng và trùng tu trong giai đoạn nhà Trần.
Qua kết quả khảo cổ học, các nhà khoa học đã cơ bản cho thấy được cấu trúc quy mô và diện mạo các công trình kiến trúc tại khu lăng mộ Trần Anh Tông với 2 giai đoạn xây dựng và trùng tu, đều nằm trong thời đại nhà Trần...
