Đề án công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH- HĐH) nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001-2010 với mục tiêu: Khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống gốm sứ, vật liệu xây dựng gắn với phát triển dịch vụ của huyện Đông Triều là một luồng gió mới cho các làng nghề của huyện phát triển, đặc biệt là làng nghề gốm sứ thủ công mỹ nghệ Trạo Hà (xã Đức Chính) và Vĩnh Hồng (thị trấn Mạo Khê). Với hơn 10 doanh nghiệp và gần 200 cơ sở, hộ gia đình tham gia hoạt động sản xuất, 2 làng nghề này hàng năm đã đưa ra thị trường khoảng 5 triệu sản phẩm với giá trị doanh thu đạt trên 40 tỷ đồng và kim ngạch xuất khẩu đạt từ 4,5-4,7 triệu USD.
Theo chân cán bộ Hiệp hội sứ Đông Triều, chúng tôi đến làng nghề gốm sứ thủ công mỹ nghệ Vĩnh Hồng (thị trấn Mạo Khê). Khác với những năm trước đây, làng nghề gốm sứ Vĩnh Hồng hôm nay có quy mô công nghiệp với các khu vực sản xuất hàng dân dụng, sản xuất hàng mỹ nghệ xuất khẩu, bày bán và quảng bá sản phẩm cho khách du lịch trong nước và quốc tế. Nét độc đáo của các sản phẩm gốm sứ ở làng nghề này là sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống dòng nặng lửa (trên 1.300oC). Với bàn tay khéo léo của người thợ lành nghề trên từng sản phẩm đã được cải tiến nhiều mẫu mã mới như bình nước dáng gốc tre, bình nước quả bầu, lọ tì bà chạm khắc rồng phượng, kỷ đầu voi, các loại đôn, kỷ trổ trang trí với nhiều kích cỡ khác nhau, các sản phẩm tranh đắp nổi… Hiện nay làng nghề Vĩnh Hồng có gần 20 lò hoạt động với khoảng trên 100 hộ sản xuất. Thu nhập trung bình của người lao động từ 1,2 đến 1,7 triệu đồng/người/tháng. Trao đổi với chúng tôi một vị lãnh đạo thị trấn cho biết: “Để phát triển các mô hình làng nghề theo đề án của huyện, thị trấn đã khuyến khích các hộ đăng ký hoạt động các loại hình công ty TNHH, công ty cổ phần hoạt động sản xuất kinh doanh theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Đây là cơ sở để thúc đẩy các hộ kinh doanh huy động vốn vào sản xuất, đồng thời cũng tạo điều kiện cho những người có vốn nhỏ cùng góp vốn đầu tư. Cụ thể là các Công ty TNHH Thắng Lan, Công ty CP Trường Thành sau khi đăng ký hoạt động đã thu hút lao động đông hơn trước. Bên cạnh đó, thị trấn tích cực tranh thủ sự hỗ trợ, tài trợ của các dự án phát triển làng nghề hỗ trợ cho các hộ sản xuất về tài chính. Theo đó, trong các năm 2008, 2009, làng nghề gốm sứ Vĩnh Hồng cũng đã được tiếp nhận 8.000 đô la Canada của Dự án REEP tại Quảng Ninh cho 1 nhóm doanh nghiệp và 2 cá nhân đang sản xuất tại làng nghề gốm sứ thủ công mỹ nghệ Vĩnh Hồng để mở lớp dạy nghề gốm sứ thủ công mỹ nghệ”.
Những đổi thay ở làng nghề gốm sứ Vĩnh Hồng cũng chính là những bước tiến mới của phương thức sản xuất gốm sứ truyền thống Đông Triều. Cùng với đầu tư phát triển sản xuất để nâng cao chất lượng kỹ, mỹ thuật và đa dạng hóa sản phẩm gốm sứ như dùng lò nung đốt gas thay thế lò nung đốt than; hệ thống chế biến nguyên liệu theo công nghệ các nước tiên tiến; hệ thống lò sấy tận dụng nhiệt năng thừa của lò nung được áp dụng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động… Các doanh nghiệp ở đây đã phát huy thế mạnh xây dựng các điểm dừng chân thu hút khách du lịch vào tham quan để quảng bá, giới thiệu sản phẩm tại chỗ.
Trong lộ trình phát triển kinh tế - xã hội những năm tới đây, huyện Đông Triều tiếp tục xác định các sản phẩm thủ công mỹ nghệ là yếu tố chủ lực. Theo đó, huyện sẽ tiếp tục thực hiện quy hoạch vùng nguyên liệu cung cấp cho các làng nghề; quy hoạch chợ gốm sứ; quy hoạch phát triển làng nghề truyền thống sản xuất gốm sứ gắn với thị trường du lịch và xuất khẩu; tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng phục vụ cho phát triển CN-TTCN, làng nghề sản xuất gốm sứ Vĩnh Hồng (Mạo Khê) và khu Cầu Đất (xã Đức Chính). Đồng thời có chính sách khuyến khích các hộ sản xuất, các cơ sở sản xuất nhỏ trong làng nghề đi vào chiều sâu để đổi mới thiết bị, hiện đại hoá công nghệ truyền thống để sản xuất ra sản phẩm có đủ sức cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường…
