“Mặt trận số” trong kỷ nguyên mới

Trước yêu cầu chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ, Ủy ban MTTQ các cấp tỉnh Quảng Ninh chủ động đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện, tuyên truyền, vận động và gắn kết nhân dân. Từ xây dựng đội ngũ “cán bộ Mặt trận số” đến triển khai, vận hành các quy trình nghiệp vụ trên nền tảng số, hệ thống Mặt trận từng bước đi vững chắc, thể hiện tinh thần tiên phong, khả năng thích ứng cao và quyết tâm tạo chuyển biến thực chất trong thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương.

Ứng dụng linh hoạt “Mặt trận số”

Trên cơ sở sáp nhập 2 xã Hoành Mô và Đồng Văn (cũ), xã Hoành Mô có tổng diện tích gần 138km², gần 9.000 nhân khẩu, trong đó trên 94% là đồng bào dân tộc thiểu số đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ cách thức tuyên truyền, vận động. Địa hình đồi núi, dân cư sống rải rác, đời sống còn nhiều khó khăn khiến nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ chủ quyền biên giới càng trở nên cấp thiết.

Trong bối cảnh đó, MTTQ xã Hoành Mô đổi mới tư duy, phương thức hoạt động và mạnh dạn ứng dụng KHCN, chuyển đổi số vào công tác vận động nhân dân. Tinh thần “Mỗi người dân là một cột mốc sống nơi biên cương” được cụ thể hóa bằng nhiều mô hình, cách làm linh hoạt, gần dân, sát dân.

Bắt nhịp truyền thông hiện đại, MTTQ xã kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền trực tiếp và trực tuyến. Các buổi tuyên truyền lưu động, chiếu phim tư liệu, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề về Luật Biên giới quốc gia được tổ chức ngay tại thôn, bản. Thông tin quan trọng được truyền tải nhanh chóng qua nhóm Zalo cộng đồng, fanpage của xã và các kênh của đoàn thể, giúp người dân ở vùng xa tiếp cận thông tin kịp thời, chính xác.

Nhờ cách làm linh hoạt, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ biên giới lan tỏa sâu rộng. Toàn xã hiện duy trì 13 tổ tự quản đường biên, cột mốc với hơn 500 hộ dân trực tiếp tham gia quản lý từng đoạn đường biên được giao. Người dân cung cấp hàng trăm tin báo giá trị, hỗ trợ lực lượng chức năng xử lý kịp thời các vi phạm quy chế biên giới, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, di cư tự do. Từ sự vào cuộc tự giác của cộng đồng, “thế trận lòng dân” nơi biên cương ngày càng được củng cố, góp phần giữ vững bình yên tuyến đầu Tổ quốc.

Chị Vi Thị Thuỷ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Hoành Mô, cho biết: Nhận thức rõ vai trò của công tác tuyên truyền trong vận động nhân dân bảo vệ đường biên, cột mốc, MTTQ xã đang đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả và sức lan tỏa các hoạt động. Xã tập trung xây dựng ngân hàng dữ liệu số gồm hình ảnh, video, bản đồ số về hệ thống cột mốc, khu vực biên giới để phục vụ giáo dục truyền thống và tuyên truyền cho học sinh, đoàn viên, hội viên và nhân dân. Hệ thống loa truyền thanh thông minh tại các thôn, bản được khai thác hiệu quả; công tác tuyên truyền được thực hiện song ngữ (Kinh - Dao - Tày - Sán Chỉ) giúp nội dung dễ tiếp cận với đồng bào dân tộc thiểu số. MTTQ xã thường xuyên tổ chức các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Luật Biên giới quốc gia, kiến thức quốc phòng - an ninh, truyền thống cách mạng, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên và người dân. Đồng thời, nội dung bảo vệ biên giới, cột mốc được đưa vào các sản phẩm truyền thông số như video ngắn, infographic, bản tin điện tử, tạo tính trực quan và lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đây là hướng đi mới, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên cương.

Không chỉ tiên phong đổi mới phương thức tập hợp, vận động nhân dân, MTTQ các cấp còn phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền để thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và xây dựng đội ngũ “công dân số” tại địa phương. Tại phường Hồng Gai, tinh thần đổi mới ấy được cụ thể hóa bằng những bước đi linh hoạt, gắn chuyển đổi số với nâng cao chất lượng hoạt động Mặt trận ngay từ khu dân cư.

Khởi đầu từ đổi mới tư duy, phường đẩy mạnh trang bị kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ Mặt trận và Ban công tác Mặt trận khu phố thông qua các hội nghị, sinh hoạt chuyên đề. Từ đó, đội ngũ cán bộ từng bước hình thành phong cách làm việc hiện đại, chủ động, hiệu quả, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.

Trong công tác tuyên truyền, phường Hồng Gai mạnh dạn ứng dụng các nền tảng số để tăng sức lan tỏa thông tin chính thống. Các chủ trương, phong trào, cuộc vận động được truyền tải nhanh chóng, sinh động qua trang Facebook “MTTQ phường Hồng Gai”, nhóm Zalo “Đoàn kết Hồng Gai” và hệ thống truyền thanh thông minh, thu hút đông đảo người dân tham gia các phong trào như “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.

Cùng với đó, phường chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận thời đại số, thành thạo kỹ năng công nghệ, sử dụng chữ ký số, họp trực tuyến, phần mềm quản lý văn bản; đồng thời hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tham gia nhóm cộng đồng số và tiếp cận thông tin nhanh, chính xác. Qua đó, hình ảnh “công dân số” văn minh, chủ động, trách nhiệm đang dần hiện hữu trong mỗi khu dân cư, góp phần nâng cao chất lượng đời sống đô thị và hiệu quả quản trị xã hội tại địa phương.

Đồng chí Nguyễn Xuân Trường, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ phường Hồng Gai, cho biết: Hiện MTTQ phường đang triển khai xây dựng “Kho dữ liệu cộng đồng phường Hồng Gai” nhằm phục vụ hiệu quả công tác nắm bắt dư luận xã hội, tổng hợp ý kiến nhân dân và triển khai các chương trình hành động sát với thực tiễn. Mặt trận cũng phối hợp với các tổ chức thành viên và cơ quan chuyên môn để hình thành “Tổ công dân số Mặt trận” tại các khu phố, qua đó mở rộng không gian tương tác, tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào các hoạt động của hệ thống chính trị. MTTQ phường tích cực vận động, khuyến khích đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân ứng dụng hiệu quả thành tựu khoa học - công nghệ vào đời sống và sản xuất, kinh doanh: Đăng ký tài khoản định danh điện tử qua VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ví điện tử, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt… Tinh thần tự học, tự nghiên cứu để nâng cao năng lực số được mỗi cán bộ mặt trận đề cao, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện, góp phần xây dựng hình ảnh Mặt trận phường Hồng Gai năng động, hiện đại và phục vụ nhân dân tốt hơn”.

“Gần dân - gần cơ sở -  gần không gian số”

Giai đoạn 2025-2030 mở ra cho tỉnh Quảng Ninh những vận hội mới, đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn, đó là mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, xây dựng tỉnh giàu mạnh hơn, văn minh hơn, hiện đại hơn, hạnh phúc hơn - nơi mỗi người dân được thụ hưởng ngày một đầy đủ hơn thành quả phát triển của tỉnh. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị, trong đó MTTQ đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Đó chính là vai trò kiến tạo đồng thuận xã hội, vai trò phản biện những chính sách lớn, vai trò lan tỏa niềm tin, tập hợp sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân, kết nối ý chí phát triển của cả hệ thống.

Bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, yêu cầu đổi mới sáng tạo đặt ra với MTTQ càng rõ rệt hơn. Uỷ ban MTTQ tỉnh đã và đang chủ động hoàn thiện cơ chế vận hành, tinh gọn tổ chức bộ máy, đổi mới nội dung và phương thức hoạt động theo hướng khoa học, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Công tác tuyên truyền, vận động, giám sát, phản biện được đa dạng hóa bằng các nền tảng số; các phong trào thi đua, cuộc vận động lớn được lan tỏa sâu rộng hơn ở cơ sở nhờ ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin. Hướng mạnh về cơ sở, địa bàn dân cư, MTTQ các cấp tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, dẫn dắt cộng đồng tham gia vào tiến trình chuyển đổi số của tỉnh; thúc đẩy hình thành đội ngũ “công dân số”, xây dựng khu dân cư số, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị xã hội và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Ngay tại Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ninh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2025-2030 đã khẳng định tinh thần đổi mới, sáng tạo. Đặc biệt, trong công tác tổ chức đã áp dụng tối đa công nghệ thông tin trong điểm danh đại biểu; số hóa tài liệu và tổ chức không gian trải nghiệm đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, nhằm tăng cường đồng thuận xã hội và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, MTTQ các cấp tiếp tục đổi mới công tác thông tin, tuyên truyền trên cả bốn mặt: Đa dạng hóa hình thức, tăng số lượng sản phẩm, nâng cao chất lượng nội dung, gắn chặt với thực hiện chuyển đổi số trong truyền thông. MTTQ tỉnh đã xây dựng và đưa vào sử dụng Zalo Mini App “Mặt trận Quảng Ninh số”, mở rộng hệ thống “Trang cộng đồng” (Fanpage) và các nhóm mạng xã hội, giúp thông tin lan tỏa nhanh hơn, sâu hơn tới khu dân cư.

Điểm nhấn nổi bật là phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai đồng bộ tại 100% MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Đến nay, toàn tỉnh đã thành lập 53 đội hình do thanh niên làm nòng cốt, tổ chức gần 300 lớp và 290 hoạt động phổ cập kỹ năng số cho hơn 10.000 lượt người dân, hướng dẫn sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, kỹ năng tham gia mạng xã hội… MTTQ tỉnh cũng đi đầu trong số hóa tài liệu, ứng dụng “Hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp các cơ quan đảng”, xử lý văn bản và công việc hoàn toàn trên môi trường số. Công tác tập hợp, phản ánh ý kiến cử tri được đổi mới với nền tảng “Mặt trận số” tiếp nhận 24/7, nâng cao chất lượng tổng hợp và theo dõi giải quyết. Nhiều địa phương gắn mục tiêu xây dựng khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc với tiêu chí “xanh - số - an toàn”, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quản lý cộng đồng và phản ánh kiến nghị trực tuyến.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, MTTQ tỉnh đang nghiên cứu bản đồ số an sinh, vận hành Quỹ trợ giúp khẩn cấp cộng đồng và giao trọng trách theo từng nhóm vấn đề dân sinh cho các tổ chức thành viên, giúp chủ động nắm tình hình và huy động nguồn lực khi xảy ra thiên tai, rủi ro. Đặc biệt, hệ thống Mặt trận xác định cán bộ, đảng viên phải là hạt nhân chuyển đổi số, giữ “3 gần” (gần dân - gần cơ sở -  gần không gian số); “5 phải” (phải lắng nghe - phải đối thoại - phải làm mẫu - phải chịu trách nhiệm - phải báo cáo kết quả); “4 không” (không hình thức - không né tránh - không đùn đẩy - không làm sai chức năng).

Những đổi mới đó cho thấy MTTQ các cấp đang bước vào chuyển đổi số bằng tinh thần chủ động, sáng tạo và quyết liệt, góp phần xây dựng nền tảng xã hội số hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

Đồng chí Nguyễn Chí Thành, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh, khẳng định: Đẩy mạnh ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phương thức hoạt động là một trong bảy chương trình hành động trọng tâm mà Nghị quyết Đại hội đại biểu MTTQ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 xác định. MTTQ các cấp tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia phát triển KHCN, xây dựng xã hội số, công dân số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng phục vụ nhân dân và năng lực tham mưu, giám sát, phản biện. MTTQ tỉnh kiên trì triển khai chuyển đổi số đồng bộ trong quản lý, điều hành; xây dựng cơ sở dữ liệu hội viên, đoàn viên; phát triển mô hình “cơ quan số - cán bộ số - hội viên số”; tổ chức hội nghị không giấy tờ; số hóa 100% quy trình, dữ liệu, văn bản, báo cáo. Nền tảng “Mặt trận số” được đẩy mạnh ứng dụng để nắm bắt dư luận, khảo sát, lấy ý kiến nhân dân; đồng thời kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông giữa MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin. Đồng thời, mở rộng đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, tăng cường tương tác trực tuyến, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Đây chính là động lực quan trọng để MTTQ các cấp cùng Đảng bộ và nhân dân tỉnh hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XVI của Đảng bộ tỉnh, xây dựng Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên số.