Việt Nam đang bước vào thời kỳ hội nhập mạnh mẽ, làn sóng đầu tư tăng cao. Nắm bắt cơ hội này, Quảng Ninh đã sớm đi trước, đón đầu, dành nhiều nguồn lực đầu tư cho các dự án động lực, đặc biệt là các dự án giao thông kết nối. Đến nay, không chỉ cơ bản đồng bộ hạ tầng giao thông đối nội, Quảng Ninh đang hình thành 3 cửa ngõ kết nối với quốc tế và sẽ trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhà đầu tư và du khách.
Sức hút từ hạ tầng giao thông
Còn nhớ năm 2012, tại hội nghị xúc tiến đầu tư lần đầu tiên được Quảng Ninh tổ chức, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã thẳng thắn cho rằng: Họ chưa chọn Quảng Ninh để đầu tư là do giao thông không thuận lợi, chi phí vận tải và thời gian quá lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.
Quả vậy, dù được ví như Việt Nam thu nhỏ, có cửa khẩu, cảng nước sâu, sở hữu nhiều tiềm năng du lịch, khoáng sản... nhưng hạ tầng giao thông Quảng Ninh những năm về trước còn bộc lộ nhiều bất cập và hết sức khó khăn. Do đặc thù tỉnh có đến 80% là đồi núi, QL18 là trục giao thông chính, xuyên suốt toàn tỉnh dài hơn 200km, sau một thời gian, tuyến đường đã không đáp ứng được mật độ phương tiện giao thông ngày càng tăng. Điều đó đã khiến thời gian di chuyển, kết nối các vùng miền, của tỉnh kéo dài, trở thành “nút thắt”, ảnh hưởng đến tốc độ phát triển kinh tế của địa phương.
Trước yêu cầu phải đổi mới, Quảng Ninh đã tập trung tối đa nguồn lực, với những quyết tâm cao nhất để hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ. Từ đó đã tìm tòi, sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm, thực hiện tiết kiệm chi, cơ cấu lại đầu tư, tập trung vốn cho các dự án động lực, có sức lan toả lớn. Điểm nhấn nổi bật nhất của Quảng Ninh trong quyết tâm hoàn thiện đồng bộ hạ tầng giao thông đó là tỉnh đầu tiên trong cả nước đề xuất với Chính phủ cho phép huy động các nguồn vốn hợp pháp để triển khai các công trình. Từ đó, Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên tự làm đường cao tốc, tỉnh đầu tiên có sân bay do tư nhân đầu tư và là tỉnh duy nhất khu vực phía Bắc đón được tàu container sức chở trên 5.000 Teu cập cảng Cái Lân làm hàng.
Dù hiện tại, các dự án giao thông đang trong giai đoạn hoàn thiện, tuy nhiên làn sóng đầu tư về Quảng Ninh thời gian qua đã tăng mạnh mẽ, là “địa chỉ đỏ” để nhà đầu tư lựa chọn. Các doanh nghiệp nước ngoài đến nay không những đã có mặt, đầu tư vào địa bàn mà còn mở rộng kinh doanh tại nhiều lĩnh vực, đem đến cho tỉnh một bước chuyển mình mới, nhanh, bền vững.
Ba cửa ngõ quốc tế đang hình thành
Chuỗi cao tốc nối Hải Phòng - Móng Cái, Cảng hàng không quốc tế Quảng Ninh và Cảng Cái Lân, đây có thể coi là 3 cửa ngõ giao thông quan trọng để Quảng Ninh kết nối với quốc tế đang được khẩn trương hoàn thành.
Với kế hoạch nối dài tuyến cao tốc từ Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Móng Cái (Quảng Ninh) để trở thành tuyến cao tốc dài nhất Việt Nam hiện nay, hành lang đường bộ đầu tiên kết nối các tỉnh phía Bắc Việt Nam với Trung Quốc, tạo nên sự phát triển liên vùng, cửa ngõ quốc tế đường bộ, Quảng Ninh đã sớm quyết tâm triển khai tuyến cao tốc nối Hải Phòng - Móng Cái.
Bằng nhiều nguồn lực khác nhau, đến nay nửa chặng đường đã chuẩn bị về đích vào quý I-2018. Cây cầu Bạch Đằng, dự án đầu tiên của tuyến cao tốc có vốn đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng theo hình thức BOT đã bắt đầu triển khai thi công hạng mục đúc hẫng, căng cáp và sẽ hợp long vào tháng 12-2017. Tuyến cao tốc cầu Bạch Đằng - Hạ Long thực hiện bằng vốn ngân sách đã thi công được trên 70% khối lượng các hạng mục. Tuy dự án gặp khó khăn do nhiều vị trí nền đất yếu, song với quyết tâm cao nhất, hàng loạt các giải pháp kỹ thuật đã được chủ đầu tư triển khai, tháng 8-2017 này các vị trí xử lý đất yếu sẽ được dỡ tải và hoàn thành dự án vào cuối năm 2017 theo đúng kế hoạch.
Còn tuyến cao tốc Hạ Long - Vân Đồn là dự án giao thông đầu tư theo hình thức BOT đang có số vốn “khủng” nhất của Quảng Ninh hiện nay lên đến hơn 12.000 tỷ đồng. Hiện các hạng mục của dự án đều đảm bảo theo kế hoạch và cũng sẽ hoàn thành vào cuối năm 2017. Đối với tuyến cao tốc còn lại là Vân Đồn - Móng Cái, Quảng Ninh dự kiến sẽ khởi công trong tháng 9-2017, đây là tuyến cao tốc kết nối 5 địa phương khu vực miền Đông của tỉnh tạo thành tuyến cao tốc hoàn chỉnh kéo dài từ Lào Cai - Móng Cái. Đến nay, công tác chuẩn bị đầu tư đã được triển khai tích cực. Riêng công tác GPMB đã được Quảng Ninh chuẩn bị thông qua việc dành hơn 2.500 tỷ đồng tiền ngân sách để đền bù cho nhân dân. Như vậy, để hoàn thành cửa ngõ quốc tế đường bộ, Quảng Ninh đã huy động lên đến hơn 40.000 tỷ đồng để triển khai gần 200km đường cao tốc. Đây cũng là đóng góp quan trọng của tỉnh đối với việc thực hiện quy hoạch đường cao tốc Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với quyết tâm có 2.000km đường cao tốc trước năm 2020.
Không chỉ tập trung cho cửa ngõ đường bộ, một cửa ngõ nữa mà người dân Quảng Ninh đang rất mong đợi đó là Cảng hàng không quốc tế Quảng Ninh. Ngay sau khi được Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương điều chỉnh quy mô Cảng hàng không Quảng Ninh thành Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh và chủ đầu tư dự án là Tập đoàn Sun Group đã khẩn trương điều chỉnh quy hoạch, hoàn thiện thủ tục cấp phép, bổ sung thêm một số hạng mục theo tiêu chuẩn... Đến nay, tiến độ công trình đang thực hiện theo đúng kế hoạch. Tại khu bay đã hoàn thành trên 70% các hạng mục, khu vực nhà ga hành khách và hàng hoá có công suất tiếp nhận được 2 triệu hành khách, 10.000 tấn hàng hoá/năm đã hoàn thành được 50%, dự kiến sẽ bay hiệu chỉnh vào tháng 12-2017. Theo đánh giá của Cục hàng không Việt Nam, dự án là một trong số ít hạ tầng hàng không có tiến độ triển khai nhanh. Đây không chỉ là cánh cửa mới nối Quảng Ninh với thế giới, mà còn là dự án tiên phong, mở ra hướng đi mới cho đầu tư sân bay tại Việt Nam trong điều kiện nguồn ngân sách nhà nước còn hạn chế.
Đột phá về số vốn khủng đầu tư cho cửa ngõ đường bộ, tiên phong với cách làm mới để có cửa ngõ đường hàng không, Quảng Ninh còn đang có thêm cơ hội mới đối với cửa ngõ đường biển khi Cảng CICT tháng 6-2017 chính thức trở thành điểm trung chuyển của tuyến hàng hải ACS.
Mỗi tuần một chuyến tàu sức chở trên 5.000 Teu chạy thẳng tuyến Ấn Độ - Malaysia - Singapore - Cái Lân - Hàn Quốc - Trung Quốc và ngược lại, đó là hợp đồng giữa liên minh hãng tàu Hyundai Merchant Marine và Gold Star Line với Công ty CICT. Có được điều này là do cửa ngõ đường biển của Quảng Ninh thông qua Cảng CICT được ưu đãi với mớn nước sâu -13m, trang thiết bị đầu tư hiện đại và là cảng duy nhất tại miền Bắc có thể tiếp nhận tàu có sức chở trên 5.000 Teu vào làm hàng. Để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua Cảng, tỉnh Quảng Ninh đã cam kết chưa thu phí cơ sở hạ tầng cảng biển. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan chức năng hoạt động tại Cảng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hãng tàu làm thủ tục thông quan hàng hoá. Điều này đã tiết kiệm được chi phí vận tải, thời gian chờ đợi làm hàng do không phải chuyển tải hàng hoá tại cảng trung gian. Đây đang là cửa ngõ kết nối, hấp dẫn các hãng tàu quốc tế, cơ hội tốt để Quảng Ninh khai thác tối đa lợi thế cảng biển, gia tăng hiệu quả đầu tư.
Có thể thấy rằng, trong một thời gian ngắn, hạ tầng giao thông của Quảng Ninh đã đổi thay mạnh mẽ với những tuyến đường cao tốc hiện đại và đồng bộ; một cảng hàng không quy mô, hiện đại đang hiện hữu, kéo gần khoảng cách Quảng Ninh với thế giới; một cảng biển hấp dẫn và thuận lợi nhất miền Bắc... Điều này hứa hẹn đem lại nhiều cơ hội phát triển mới cho tỉnh, góp phần quan trọng trong việc hiện thực hoá các ý tưởng phát triển, xây dựng Quảng Ninh trở thành một địa bàn động lực tăng trưởng, cửa ngõ giao thông quan trọng của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Đỗ Phương
