''.. Năm 1972, tôi đang giữ chức đại đội phó đại đội pháo 37 ly xí nghiệp Bến Hòn Gai. Anh Đặng Bá Hát làm đại đội trưởng, ngoài ra có các pháo thủ và mộtsố chiến sĩ làm nhiệm vụ hậu cần, thông tin, y tế... Đại đội được biên chế 4 khẩu đội pháo, có nhiệm vụ chặn đánh máy bay địch, không để chúng vào đánh phá khu vực thị xã Hòn Gai (nay là TP Hạ Long).
Những tháng ngày đó gian nan và khốc liệt lắm. Máy bay Mỹ điên cuồng bắn phá thị xã Hòn Gai. Bến phà Bãi Cháy- nút giao thông quan trọng của thị xã bị chúng ném xuống không biết bao nhiêu là bom các loại. Các phố Hàng Nồi, Thương Mại, dốc Bồ Hòn, khu Bách hoá tổng hợp, bến xe ô tô, cửa hàng kem, bến phà... bị trúng bom, nhiều nhà cửa đổ sập, người bị thương, bị chết, đau thương lắm. Trận địa pháo 37 ly của xí nghiệp cũng nhiều lần bị trúng bom, có một số đồng chí bị thương, nhưng trận địa vẫn giữ vững. Đạn bom khét lẹt, mặt mũi đen nhẻm khói pháo, nhưng một câu anh em chúng tôi luôn nhắc nhủ nhau: Người còn là pháo còn, quyết không cho chúng vào bắn phá nhà máy và thị xã mình!
Tính từ khi thành lập cho đến tháng 12-1972, đơn vị đã đánh trả 38 lượt máy bay Mỹ xâm phạm vùng trời Hòn Gai và bắn rơi 2 chiếc máy bay giặc. Tôi nhớ chiếc máy bay bắn rơi ngày 10-3-1967 là chiếc F8, còn chiếc F4 thì bắn rơi vào ngày 18-5-1972. Một trận đánh tôi không thể nào quên- đó là trận đánh ngày 12-7-1972. Vào lúc 15h 45 phút, có hai tốp máy bay phản lực từ hướng đông và đông-nam bay vào cắt bom tới tấp xuống bến phà Bãi Cháy và khu Nhà máy nước ngọt. Chúng tôi nhận được lệnh đánh chi viện bảo vệ 2 chiếc phà chở đầy người và ô tô đang trên mặt biển. Những cột nước tung lên trắng xoá, tiếng bom nổ, tiếng máy bay gầm rú dữ dội trên trời... Khuôn mặt sắt lại, đại đội trưởng Hát chỉ huy bốn khẩu pháo bắn trả máy bay địch. Bất ngờ 2 chiếc A6 bay vào đánh lén, cắt bom đánh trúng trận địa... Thời khắc đó quá nhanh, tôi vừa nghe thấy tiếng bom rít đã thấy đất rùng lên chao đảo, khói đen mù mịt, và khét, khét kinh khủng... Một lúc định thần lại, tôi lao ra tìm anh em, chẳng còn biết đến vết thương ở tay mình cũng đang chảy máu. Trời ơi, đại đội trưởng Hát bị thương nặng quá. Cả vùng bụng và vùng ngực bị trúng mảnh bom, máu đẫm nơi anh nằm. Anh ngã xuống rồi mà trong tay vẫn nắm chặt cờ lệnh. Trong vòng tay của chúng tôi, anh còn gắng sức động viên anh em tiếp tục chiến đấu: “Các đồng chí... hãy... chiến đấu... đến cùng...”. Giọng nói đứt quãng nhưng ánh mắt anh thì vẫn đau đáu tình cảm. Và chỉ kịp có thế, đôi mắt ấy mãi mãi khép chặt. Anh Hát hy sinh thật anh dũng! Lúc đó là vào khoảng 16h 40 phút, trận địa còn đang khét lẹt khói bom, thuốc súng. Chúng tôi ôm chặt anh, nghẹn ngào thương tiếc anh và các đồng chí đã hy sinh. Trong trận chiến đấu này, 5 đồng đội của chúng tôi bị hy sinh, 28 đồng chí bị thương, 2 khẩu pháo bị trúng bom hư hỏng nặng... Tổn thất lớn, song ngay sau đó xí nghiệp đã củng cố lại trận địa, chi viện thêm 14 pháo thủ dự bị, 20 pháo thủ mới, đại đội lại sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới”. Anh Đặng Bá Hát không còn nữa. Người đại đội trưởng anh hùng của đại đội pháo 37 ly - Xí nghiệp Bến Hòn Gai đã ra đi mãi mãi, vì sự bình yên củavùng trời, vùng biển Hòn Gai. Năm tháng qua đi, chiến tranh cũng lùi xa dần... Nhưng những giờ phút chiến đấu dũng cảm năm xưa và hình ảnh người chỉ huy ngay trước giờ bước vào trận đánh còn bưng từng bát cháo động viên anh em ăn, và khi hy sinh vẫn nắm chặt cờ lệnh trong tay còn ghi đậm trong tâm trí những cựu cán bộ, chiến sĩ đại đội pháo 37 ly và truyền lại sức mạnh cho thế hệ trẻ ngày hôm nay. Chúng ta có quyền tự hào về truyền thống của lực lượng tự vệ Công ty Tuyển than Hòn Gai và tin tưởng vào tương lai, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, lực lượng tự vệ sẽ ngày càng lớn mạnh, có những đóng góp to lớn vào sự phát triển vững mạnh của Công ty!
