Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm 26.3 tuyên bố đang thúc đẩy "một thế giới phi vũ khí hạt nhân", trong đó nhấn mạnh lời kêu gọi trực tiếp tới Triều Tiên và Iran.
Cắt giảm vũ khí hạt nhân
Phát biểu trước Hội nghị thượng đỉnh an ninh hạt nhân ở Seoul, ông Obama cũng cam kết làm việc với Nga, Trung Quốc nhằm giảm bớt nguy cơ khủng bố hạt nhân. Ông nhấn mạnh lập trường duy nhất của Mỹ để tìm kiếm sự thay đổi, nhưng nói rằng rất cần "sự nỗ lực nghiêm túc trên toàn thế giới". Hội nghị thượng đỉnh lần này có sự tham dự của đại diện khoảng 50 quốc gia.
Nói chuyện với sinh viên Đại học Hankuk, ông Obama tái khẳng định cam kết: Mỹ "quốc gia duy nhất từng sử dụng vũ khí hạt nhân" sẽ giảm bớt kho vũ khí hạt nhân của mình.
Ông cũng nói rằng với tư cách là một người cha, ông không muốn những cô con gái mình lớn lên trong một thế giới với các mối đe dọa hạt nhân - một bình luận đã thu hút những tràng pháo tay vang dội từ cử tọa sinh viên.
Tổng thống Mỹ cho hay đang mong chờ cuộc gặp với Tổng thống Nga mới đắc cử Vladimir Putin vào tháng Năm tới nhằm thảo luận thêm về việc cắt giảm vũ khí hạt nhân. Ông Obama sẽ tìm cách thực hiện Hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân START mới mà Mỹ ký kết với Nga năm 2010 dưới thời Tổng thống Medvedev. Theo đó, Nga Mỹ sẽ giảm kho đầu đạn hạt nhân xuống 1.550 đơn vị, tương đương với cắt giảm 30%.
Bên cạnh đó, hiệp ước cũng cho phép mỗi bên kiểm tra khả năng hạt nhân của bên kia nhằm mục đích xác minh mỗi tên lửa mang theo bao nhiêu đầu đạn hạt nhân.
Ngoài ra, sẽ có giới hạn ràng buộc pháp lý về số lượng đầu đạn hạt nhân và tên lửa triển khai trên đất liền, tàu ngầm và máy bay ném bom tại từng thời điểm.
Cảnh báo Bình Nhưỡng
Về khu vực Châu Á, Tổng thống Obama nói rằng Mỹ đã mời Trung Quốc hợp tác với Washington và rằng "lời đề nghị đó vẫn còn hiệu lực".
Trong bài phát biểu của mình, ông nhấn mạnh tới tham vọng hạt nhân của Triều Tiên, nói rằng Mỹ "không có ý định thù địch" với nước này, nhưng "sẽ không có sự đền ơn cho hành động khiêu khích".
Tổng thống Obama cũng cảnh báo Bình Nhưỡng, cho biết kế hoạch phóng tên lửa tầm xa chỉ làm tăng thêm sự cô lập. "Các bạn có thể tiếp tục với con đường mình đang đi, nhưng chúng tôi biết con đường đó sẽ dẫn đến đâu. Hôm nay, chúng tôi kêu gọi: Bình Nhưỡng, hãy can đảm để theo đuổi hòa bình".
Iran: Không còn nhiều thời gian
Về Iran, ông Obama nói rằng vẫn còn thời gian để giải quyết bế tắc về chương trình hạt nhân thông qua ngoại giao. "Tuy nhiên, thời gian còn lại rất ngắn. Iran phải hành động với sự nghiêm túc và ý thức cấp bách mà thời điểm này đòi hỏi" - ông nói.
Iran khẳng định không có yếu tố quân sự trong chương trình hạt nhân của mình, song các cường quốc phương Tây luôn lo ngại Iran đang phát triển vũ khí nguyên tử.
"Hôm nay, tôi sẽ gặp các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc để cùng đạt được một nghị quyết mà Iran sẽ phải tuân thủ những nghĩa vụ của mình" - ông Obama bổ sung.
Bất chấp những tuyên bố hùng hồn, phóng viên BBC Jonathan Marcus cho rằng khó có thể đạt được những tiến bộ quan trọng tại hội nghị thượng đỉnh lần này.
Chương trình nghị sự của hội nghị được mở rộng để bao gồm cả vấn đề vật liệu phóng xạ mà những kẻ khủng bố có thể sử dụng để chế tạo bom bẩn - loại bom có sức lây lan ô nhiễm phóng xạ nhiều hơn là một vụ nổ hạt nhân.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng không chắc sẽ đạt được thỏa thuận về việc chuyển đổi tất cả các nhà máy điện hạt nhân sử dụng nhiên liệu làm giàu thấp. Ngoài ra, cũng khó đạt được thỏa thuận về những tiêu chí chung về an ninh hạt nhân và đánh giá chung về mức độ đe dọa của chủ nghĩa khủng bố hạt nhân.
Theo Lao động
