Nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn là một trong những tiêu chí quan trọng nhất phải đạt được, đây cũng là đích đến cuối cùng của nông thôn mới.
Cánh đồng sản xuất lớn
Đồng chí Chu Văn Tuyển, Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Bằng nhiều chính sách hỗ trợ, các vùng sản xuất tập trung của tỉnh đã dần được hình thành, dù ở quy mô chưa lớn nhưng có vị trí vai trò rất quan trọng, tạo tiền đề cho sản xuất hàng hoá, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Tỉnh đã thực hiện phân bổ, giữ ổn định diện tích đất trồng lúa đến năm 2015 là 26.590ha và đến năm 2020 là 25.000ha để đảm bảo an ninh lương thực cho 500.000 dân. Những vùng sản xuất tập trung gắn với mỗi địa phương giờ không còn là mới mẻ với người dân trong tỉnh như vùng rau, hoa Quảng Yên, Hoành Bồ, Hạ Long, chè Đầm Hà, Hải Hà, cây ăn quả, lúa chất lượng cao Đông Triều, dong giềng Bình Liêu, ba kích Ba Chẽ, cây dược liệu Yên Tử… Đến nay, tỉnh, các địa phương đã hỗ trợ trên 130 dự án sản xuất tập trung và gần 100 mô hình, dự án sản xuất nhỏ lẻ. Đặc biệt nhiều địa phương đã chú trọng phát triển các sản phẩm có thế mạnh của địa phương mình như khôi phục và phát triển cây sở, đàn ong nội, sản xuất miến dong ở Bình Liêu; xây dựng thương hiệu nông sản “Mía tím Quảng Ninh” tại Ba Chẽ; nuôi cá lồng bè, sá sùng tại huyện Vân Đồn; cây dược liệu tại Hải Hà.
Không chỉ là hỗ trợ về kinh phí, hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật mà trong thời gian qua các địa phương đều chủ động liên hệ các đơn vị đầu ngành nông nghiệp của đất nước để ứng dụng khoa học kỹ thuật vào phát triển sản xuất. Như vừa qua, huyện Hải Hà phối hợp với Quỹ Đền Hùng thực hiện nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao phân bón Bồ đề 688 vào vùng trồng chè hay huyện Đông Triều tổ chức triển khai “Cánh đồng mẫu lớn trong sản xuất lúa” và xây dựng khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Cũng theo đánh giá của Sở NN&PTNT trong quá trình thực hiện phát triển sản xuất ở rất nhiều địa phương đã xuất hiện một số mô hình tổ chức sản xuất, dịch vụ có hiệu quả ở nông thôn, hỗ trợ tích cực cho phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hoá tập trung, hỗ trợ liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ giữa nông dân và doanh nghiệp. Điển hình như Công ty TNHH Chè Thuấn Quỳnh mở rộng một số xưởng sơ chế và diện tích trồng chè trên khu vực 9 xã tại địa bàn huyện Hải Hà, tạo việc làm cho lao động địa phương; hay Công ty Việt Long hợp tác với nông dân phường Cộng Hoà (TX Quảng Yên) xây dựng vùng trồng rau an toàn theo quy chuẩn VietGap đảm bảo từ đầu vào đến đầu ra cho sản phẩm.
Thu nhập của nông dân tăng nhanh
Để việc xây dựng các vùng sản xuất tập trung hiệu quả, nông dân thực sự có thể tham gia được vào các mô hình sản xuất mới này, tỉnh cũng đã có chính sách tín dụng khuyến khích người dân, tổ chức mạnh dạn vay vốn đầu tư phát triển sản xuất, góp phần giải quyết việc làm, tạo sự ổn định xã hội vùng nông thôn, từ đây góp phần sớm hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới các địa phương. Chỉ tính trong 9 tháng qua, trên toàn tỉnh đã phát sinh hơn 53 tỷ đồng dư nợ thuộc phạm vi chính sách hỗ trợ lãi suất vốn vay phát triển.
Đồng chí Vi Ngọc Bích, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho rằng, với việc hỗ trợ lãi suất vốn vay đã giúp cho người nông dân tiếp cận nguồn vốn với lãi suất thấp để phát triển các mô hình sản xuất theo quy mô lớn hơn, thoát khỏi tư duy làm ăn tiểu nông vươn tới các loại hình sản xuất tiên tiến, hiện đại. Đây cũng là biện pháp hỗ trợ hiệu quả nhất giúp nông dân giảm bớt khó khăn trong sản xuất kinh doanh trong thời điểm kinh tế khó khăn như hiện nay.
Qua khảo sát của tổ chức Hội Nông dân từ sự phát triển của sản xuất nên thu nhập của người dân nông thôn tăng nhanh, đến nay gấp 1,5-2 lần so với năm 2010. Cụ thể, năm 2012, thu nhập bình quân khu vực nông thôn là 1,158 triệu đồng/người/tháng; gấp 1,27 lần so với năm 2010; ước năm 2013 là 1,326 triệu đồng/người/ tháng; gấp 1,45 lần so với năm 2010. Theo tiến độ đến năm 2015 thu nhập bình quân của người dân nông thôn ước đạt 20 triệu đồng/người/năm.
Bên cạnh việc nâng cao thu nhập, thì chất lượng sống của cư dân khu vực nông thôn đã được cải thiện rất nhiều, theo kết quả thống kê của UBND tỉnh, tính đến nay, trên 73% số dân vùng nông thôn đã tham gia các hình thức bảo hiểm y tế, 98,6% được sử dụng điện thường xuyên, 90% được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trên 40% người dân thường xuyên tham gia các hoạt động thể thao, 83,4% hộ gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hoá, 65% đạt danh hiệu làng, khu phố văn hoá. Vấn đề vệ sinh môi trường khu vực nông thôn đã được quan tâm hơn, chú trọng hơn, nhiều địa phương đã thực hiện tốt việc thành lập tổ và thu gom rác thải, với số xã có các cơ sở sản xuất kinh doanh đạt tiêu chuẩn môi trường là 87%. Đặc biệt đối với 125 xã đang thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, cuối năm 2010 có 36 xã đạt tiêu chí giảm tỷ lệ hộ nghèo dưới 6%, năm 2011 có 77 xã, năm 2012 có 78 xã.
Đồng chí Trương Công Ngàn, Trưởng Ban Xây dựng Nông thôn mới tỉnh cho biết: Trong quá trình xây dựng vùng sản xuất tập trung, cánh đồng mẫu lớn, gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm, còn có những vướng mắc, chưa có chính sách để các địa phương áp dụng, các địa phương còn lúng túng trong việc lựa chọn các mô hình có hiệu quả để nhân rộng. Việc thực hiện hỗ trợ lãi suất đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp còn thấp so với mục tiêu đề ra do một số nội dung hỗ trợ còn bất cập. Tất cả những vấn đề này đang được các ngành nghiên cứu, tham mưu, báo cáo tỉnh có sự điều chỉnh, chỉ đạo. Tin rằng, với quan điểm đã đạt được sự thống nhất cao từ chủ trương, đến tổ chức và người thực hiện, sản xuất phát triển thu nhập của nông dân sẽ ngày càng được nâng cao hơn nữa.
Ngọc Lan
