Các quan chức Nga và Ukraine ngày 17/2 đã gặp nhau tại Geneva trong một vòng đàm phán hòa bình mới do Mỹ làm trung gian, diễn ra 1 tuần trước ngày đánh dấu 4 năm xung đột Nga - Ukraine nổ ra.
Cuộc gặp kéo dài hai ngày tại Thụy Sĩ được đánh giá là có ý nghĩa quan trọng, song kỳ vọng về đột phá thực chất khá thấp vì hai bên vẫn giữ lập trường cứng rắn trong những vấn đề cốt lõi như lãnh thổ và bảo đảm an ninh sau chiến tranh, bất chấp việc Mỹ đặt ra thời hạn đạt được thỏa thuận là tháng 6.
Phái đoàn Ukraine do bộ trưởng quốc phòng Rustem Umerov dẫn đầu, trong khi phía Nga do cố vấn của tổng thống Vladimir Putin là Vladimir Medinsky làm trưởng đoàn. Đại diện Mỹ tham dự với vai trò trung gian, cùng các quan chức cấp cao phụ trách các vấn đề quân sự. Nội dung thảo luận bao gồm các vấn đề an ninh, nhân đạo và đặc biệt là cơ chế giám sát lệnh ngừng bắn nếu đạt được thỏa thuận hòa bình. Các chỉ huy quân sự của ba bên cũng dự kiến bàn về cách thức thiết lập khu phi quân sự và duy trì liên lạc quân sự nhằm tránh xung đột tái diễn.
Một trong những điểm bất đồng lớn nhất là tương lai các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị Nga kiểm soát. Nga tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng quyền kiểm soát khu vực Donbas ở miền Đông, trong khi Kiev kiên quyết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và yêu cầu các bảo đảm an ninh mạnh mẽ, có sự hậu thuẫn của Mỹ, nhằm ngăn chặn nguy cơ Nga tấn công trở lại trong tương lai. Khoảng 20% lãnh thổ Ukraine hiện nằm dưới sự kiểm soát hoặc ảnh hưởng của Nga, khiến vấn đề này trở thành trọng tâm then chốt của đàm phán.
Trong bối cảnh thương lượng diễn ra, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Nga tiếp tục gây thiệt hại lớn cho cơ sở hạ tầng dân sự Ukraine, làm nhiều khu vực mất điện, nước và sưởi ấm. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cáo buộc các cuộc tấn công này làm suy yếu nỗ lực hòa bình và nhấn mạnh Nga phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại gây ra. Song song đó, Ukraine cũng tiến hành các đòn tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu chiến lược bên trong lãnh thổ Nga, bao gồm cảng dầu và nhà máy hóa chất liên quan đến sản xuất vật liệu quân sự. Điều này cho thấy chiến sự vẫn tiếp diễn ác liệt dù các bên đang ngồi vào bàn đàm phán.
Nhìn chung, các cuộc đàm phán tại Geneva phản ánh nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy mạnh mẽ, nhưng triển vọng đạt được thỏa thuận toàn diện vẫn còn nhiều thách thức khi chiến sự chưa hạ nhiệt và lập trường của các bên còn cách biệt đáng kể.
