Với mức tăng trưởng 16,6% so với cùng kỳ năm 2009, trong 6 tháng đầu năm 2010, sản xuất công nghiệp của Quảng Ninh đã có sự phục hồi rõ nét, sau những chao đảo do tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới cuối năm 2008, đầu năm 2009.
Với mức tăng trưởng này, ngành công nghiệp đã và đang góp phần to lớn trong việc giải quyết việc làm cho người lao động. Đồng thời, chính công nghiệp đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc kiến tạo nên tốc độ tăng trưởng gần 30% của kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn 6 tháng qua, vượt gấp hơn 4 lần so với mức tăng bình quân 12% của cả nước.
Sản xuất gạch lát nền tại Công ty TNHH Gạch Cotto Quảng Ninh (Đông Triều).
Thoát đáy, vượt dốc, phục hồi
Theo báo cáo của Sở Công Thương, 6 tháng đầu năm, giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh đạt 13.649,5 tỷ đồng, bằng 49,93% kế hoạch và tăng 16,59% so cùng kỳ. Trong đó, đóng vai trò quan trọng và thúc đẩy tăng trưởng toàn ngành công nghiệp chính là khối công nghiệp trung ương với giá trị tăng trưởng 26,5% so cùng kỳ. Một trong những mũi nhọn của khối công nghiệp này đó là than. Trong 6 tháng sản lượng khai thác than sạch đạt 21,341 triệu tấn, tăng 7,3% so cùng kỳ; than tiêu thụ đạt 21,613 triệu tấn, sản lượng điện sản xuất đạt 2,369 triệu Kwh, tăng gấp 4,7 lần so với cùng kỳ. Từ cuối năm 2009, liên tiếp nhiều dự án xi măng trên địa bàn tỉnh khởi động sản xuất với sản lượng đạt khoảng 0,3 triệu tấn/tháng. Điển hình như Nhà máy Xi măng Thăng Long với hệ thống lò nung clinker công suất thiết kế 6.000 tấn clinker/ ngày, tương đương với 1.890.000 tấn clinker/năm. Nhà máy Xi măng Hạ Long, sau thời gian hiệu chỉnh và chạy thử đến nay các hạng mục quan trọng cuối cùng cũng đã hoàn thành. Sự kiện đốt lò nhà máy đúng 20h ngày 2-2-2010 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của dự án và bắt đầu cho một giai đoạn mới với dòng sản phẩm chất lượng cao, ổn định, thân thiện với môi trường. Hiện sản lượng của Nhà máy Xi măng Hạ Long đạt khoảng 55.000 tấn clinker/ngày đêm, tương đương với khoảng 20 triệu tấn xi măng PC40/năm. Gần đây nhất, sau sự kiện lô xi măng đầu tiên của Việt Nam mang thương hiệu xi măng Cẩm Phả chính thức “lên đường” sang châu Phi thì ngày 30-6 vừa qua xi măng Cẩm Phả lại bắt đầu cho một sự kiện khác đó là xuất khẩu 15.000 tấn clinker đầu tiên sang thị trường Trung Đông.
Trong khi khối công nghiệp trung ương có mức tăng trưởng cao thì khu vực công nghiệp địa phương và công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong 6 tháng đầu năm, mức tăng trưởng lại ở mức thấp (công nghiệp địa phương tăng 1,01% so cùng kỳ; công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giảm 5,21%). Nguyên nhân, một phần do các doanh nghiệp khu vực này chủ yếu sử dụng công nghệ lạc hậu làm tăng chi phí đầu vào. Mặt khác, từ cuối quý I đầu quý II, việc cung ứng điện cho các hoạt động sản xuất thường xuyên có nhiều biến động mà cụ thể là tiết giảm điện đã khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất phải lao đao. Điển hình là Công ty TNHH Gạch Côttô Quảng Ninh. Theo lãnh đạo của Công ty này, cứ 15 phút mất điện tương đương với việc doanh nghiệp mất 15 triệu tiền giá trị sản phẩm, thêm vào đó việc cắt điện đột ngột trong điều kiện nắng nóng khiến sản xuất đình trệ, công nhân của nhà máy được điều động đến làm việc phải ngồi chờ hàng giờ đồng hồ, nhưng Công ty vẫn phải trả công. Hay Công ty CP Viglacera Đông Triều, cũng chỉ duy trì tạm thời 1/3 công suất trong suốt thời gian thực hiện việc tiết giảm điện của ngành Điện...
Toàn cảnh Nhà máy Xi măng Thăng Long.
Mở mũi đột phá để tăng tốc
Năm 2010, mục tiêu phấn đấu giá trị sản xuất công nghiệp của Quảng Ninh sẽ đạt 27.953 tỷ đồng, tăng 17,6% so với cùng kỳ. Trong đó, công nghiệp trung ương tăng 22% so với cùng kỳ; công nghiệp địa phương tăng 14,6%; công nghiệp khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 3,2%. Như vậy, nửa chặng đường còn lại của năm 2010 là hết sức nặng nề cho ngành công nghiệp tỉnh.
Để đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu đặt ra, ngành công nghiệp Quảng Ninh sẽ tiếp tục duy trì và đẩy mạnh sản xuất công nghiệp trên cơ sở mở mũi nhọn chuyển dịch cơ cấu theo hướng có lợi thế, hiệu quả, hướng ra xuất khẩu. Theo đó, sẽ khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, cải tiến mẫu mã, đa dạng hoá sản phẩm để mở rộng sang các thị trường tiềm năng. Đồng thời, nghiên cứu, đổi mới công nghệ, nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình hỗ trợ phát triển cụm công nghiệp, bố trí các cơ sở gây ô nhiễm vào cụm công nghiệp để cải thiện từng bước ô nhiễm môi trường trong các làng nghề và khu vực dân cư. Mặt khác, tăng cường xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường mới. Theo đó, ngành công nghiệp sẽ chú trọng đặc biệt đối với các mặt hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao, giải quyết nhiều lao động. Công tác xúc tiến thương mại được tập trung vào các thị trường chủ lực như: Trung Quốc, châu á, các nước EU và chủ động tìm kiếm, mở rộng thị trường mới như Trung Đông, Mỹ La tinh, châu Phi và tận dụng các lợi thế từ các hiệp định thương mại song phương (FTA) ở Nhật Bản và các nước trong khu vực. Nâng cao chất lượng công tác dự báo về sản xuất, thị trường và các điều kiện thương mại; khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, đẩy mạnh sản xuất trong nước các loại nguyên liệu, các mặt hàng phụ trợ, sản xuất hàng xuất khẩu thay thế hàng nhập khẩu. Đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình, dự án công nghiệp sớm đưa vào hoạt động trong năm 2010, nhất là các công trình nhiệt điện, lưới điện, các dự án tăng cường năng lực sản xuất hàng xuất khẩu, sản xuất hàng thay thế nhập khẩu. Đẩy mạnh hoạt động cải cách hành chính, tiếp tục thực hiện hỗ trợ ưu đãi để phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn...