Thời gian gần đây, một số cửa hàng kinh doanh xăng dầu thuộc địa bàn các huyện Hải Hà, Đầm Hà, Tiên Yên dừng bán xăng cho khách hàng với lý do như bảo dưỡng bể chứa xăng, hết hàng... Qua tìm hiểu, phần lớn các cửa hàng xăng dầu này đều là đại lý cấp 2 của các công ty, tổng đại lý xăng dầu đầu mối. Các cửa hàng kinh doanh xăng dầu hiện nay đều than lỗ vì mức hoa hồng, chiết khấu mà các đơn vị đầu mối cung cấp xăng dầu trả quá thấp nên các cửa hàng càng bán càng lỗ.
Theo khảo sát của chúng tôi trong ngày 23-9, từ Móng Cái về đến Tiên Yên đã có 5 cây xăng của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ngừng bán xăng. Đó là, đại lý bán lẻ xăng dầu Quảng Long, xã Quảng Long); cửa hàng xăng dầu Đường Hoa, xã Đường Hoa (Hải Hà); đại lý bán lẻ xăng dầu số 1, xã Tân Bình; cửa hàng xăng dầu Phúc Béo, xã Dực Yên (Đầm Hà); cửa hàng xăng dầu của Công ty Xăng dầu dầu khí Quảng Ninh, xã Hải Lạng (Tiên Yên). Lý do được các nhân viên cây xăng đưa ra là đang rửa bể chứa, do hỏng đường ống cùng hệ thống van bể chứa và do chiết khấu % hoa hồng thấp, doanh nghiệp bị thua lỗ nên đã ngừng bán xăng... Một số cửa hàng mới ngừng bán xăng từ mấy ngày nay và một số cửa hàng thì ngừng bán xăng đã hơn 1 tháng. Một nhân viên bán hàng của Cửa hàng xăng dầu Phúc Béo, xã Dực Yên (Đầm Hà) cho hay: “Cửa hàng đã ngừng nhập xăng hơn 1 tháng nay vì chiết khấu % mà Công ty được nhận từ các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu là quá thấp so với chi phí nên Công ty đã ngừng bán xăng để tránh thua lỗ”. Còn ông Phạm Văn Bình, chủ một doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở thị trấn Quảng Hà (Hải Hà) cho biết: “Thực tế hiện nay việc kinh doanh xăng dầu của các đại lý vô cùng khó khăn vì mức thù lao quá thấp không đủ chi phí kinh doanh.
Chúng tôi có 3 cửa hàng xăng dầu nhưng hiện tại cố gắng hết sức chúng tôi cũng chỉ duy trì được cây xăng Minh Tân này vì địa điểm này đông dân cư còn lại điểm bán tại xã Đường Hoa và thị trấn Đầm Hà thì chúng tôi tạm nghỉ. Tôi nghĩ việc một số cửa hàng trên địa bàn ngừng bán hàng là bất đắc dĩ bởi không ai muốn bỏ tiền tỷ để đầu tư cây xăng rồi lại để nghỉ bán hàng cả. Tuy nhiên vì hiện nay trong bối cảnh khó khăn chung, doanh nghiệp phải bỏ tiền mặt tới vài trăm triệu để mua một xe xăng nhưng ở các địa điểm xa dân cư mức tiêu thụ xăng rất thấp nên việc thu hồi vốn chậm, chi phí tiêu hao nhiên liệu lớn... trong khi thù lao quá thấp nên chúng tôi đành phải tạm dừng bán hàng. Đơn cử như chỉ trong vòng tháng 8, các đại lý đã phải chấp nhận 3 lần điều chỉnh mức thù lao bán hàng với mức giảm và đến đầu tháng lại tiếp tục giảm với mức thù lao từ 80-90 đồng/lít xăng và từ 100 đến 120 đồng/lít dầu diezel. Thực tình chúng tôi chỉ mong có mức thù lao cao hơn một chút đủ để duy trì hoạt động kinh doanh”.
Mặc dù không bán xăng nhưng hầu hết các cửa hàng trên đều vẫn bán dầu, trong khi đó, tuyến QL18 mỗi ngày có hàng ngàn lượt phương tiện tham gia giao thông đã gây nên khó khăn cho các phương tiện khi muốn đổ xăng ở khu vực này. Ông Nguyễn Xuân Đông ở thị trấn Đầm Hà, cho biết: “Có lần hết xăng tôi đã phải dắt xe đi bộ cả chục cây số mới tìm được cửa hàng bán xăng. Mà thời gian nghỉ bán xăng của các cửa hàng này đã gần 1 tháng rồi mà không thấy các cơ quan chức năng có biện pháp gì để khắc phục tình trạng này chứ không thì người dân rất khổ”.
Quảng Ninh là một tỉnh có hệ thống kinh doanh phân phối gas - xăng dầu phát triển sớm so với các vùng lân cận. Hiện nay, trong hệ thống cung cấp xăng dầu trên địa bàn tỉnh có 162 cửa hàng kinh doanh xăng dầu có đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định về kinh doanh xăng dầu. Mức tăng trưởng bình quân đạt trên 10,55%/ năm. Trong đó tổng mức lưu chuyển bán lẻ mặt hàng xăng tăng 12,03%/năm; mặt hàng dầu các loại tăng 10,17%/năm. Việc cung ứng xăng dầu cho hệ thống cửa hàng nói trên có 5 doanh nghiệp và một số tổng đại lý với 5 kho chứa, kho dự trữ có tổng trữ lượng là 275.285m3. Với sức chứa này cơ bản đáp ứng đủ nguồn xăng dầu cung ứng cho địa bàn tỉnh và lượng xăng dầu dự trữ phục vụ nhu cầu một số tỉnh phía Bắc với thời gian 15 ngày. Thời gian qua thị trường xăng dầu thế giới và trong nước có nhiều biến động mạnh, giá cả lên, xuống thất thường nhưng thị trường xăng dầu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh vẫn ổn định, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đảm bảo đủ nguồn hàng cung cấp cho nhu cầu sản xuất cũng như tiêu dùng của nhân dân. Tuy nhiên, vẫn có một số doanh nghiệp chưa thực sự nghiêm túc trong việc chấp hành đúng các quy định của Nhà nước về lĩnh vực này như niêm yết giá, chất lượng xăng dầu... Trước thực tế vì mức thù lao thấp nên các đại lý bán hàng đã không đủ chi phí để duy trì hoạt động. Càng bán nhiều, càng lỗ lắm... nên đã có tình trạng một vài doanh nghiệp dừng bán xăng trong thời gian gần đây gây khó khăn cho sinh hoạt của nhân dân, các ngành chức năng cần sớm vào cuộc để giải quyết dứt điểm tình trạng trên và quan tâm đến lợi ích chung của các doanh nghiệp.
Qua trao đổi với chúng tôi phần lớn các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu đều cho rằng: Hiện này, mức thù lao của các tổng đại lý đều phụ thuộc hoàn toàn vào quyền “tự quyết” của các doanh nghiệp đầu mối. Doanh nghiệp đầu mối chỉ ra thông báo về giá bán và mức thù lao là các đại lý phải thực hiện kể cả việc bán càng nhiều càng lỗ. Nên chăng cần giao cho Bộ Công Thương, Bộ Tài chính xem xét để sớm có các các văn bản, quy định ràng buộc cụ thể về mức bán xăng dầu và thù lao bán hàng cho các doanh nghiệp đầu mối, tránh tình trạng một mình một sân như hiện nay.
Thanh Phong - Hữu Việt
