Khi đồ chơi Trung Quốc với nhiều mẫu mã đa dạng, phong phú, màu sắc rực rỡ tràn ngập trên thị trường thì đồ chơi dân gian, truyền thống như đèn ông sao, đèn lồng, đèn kéo quân, đèn con thỏ... dần bị lãng quên. Song khi đến gia đình bác Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Thị Thành ở khu 2 phường Cao Thắng, một trong số ít hộ gia đình chuyên làm đèn Trung thu ở TP Hạ Long
Bác Thi với những chiếc đèn Trung thu do mình làm.
Chúng tôi ngạc nhiên bởi sự phong phú của các loại đèn Trung thu, đồ chơi dân gian để la liệt trong ngôi nhà 3 tầng của gia đình. Bác Thi cho biết: Năm nào cũng vậy, 10 ngày đầu tháng 8 âm lịch là khách ở thành phố đến đặt làm đèn Trung thu các loại. Do không có người làm, nên mỗi năm gia đình cũng chỉ nhận làm hơn 100 chiếc với các loại kiểu dáng, con giống khác nhau; kích cỡ và giá cả đủ các loại: Thấp nhất là 50.000đồng/chiếc đèn ông sao đường kính 50cm, cao nhất là 500.000đồng/chiếc đèn ông sao đường kính 2m-2,5mét. Năm nay khách đến đặt nhiều đèn ông sao, đèn con thỏ, đèn bông hồng... loại 50.000đồng/chiếc, nhưng gia đình cũng chỉ nhận trên 100 chiếc, đến 15-8 âm là không nhận nữa, dù khách hàng có đặt tiền cao bao nhiêu cũng không nhận. Vì nếu nhận làm cố, làm ẩu sẽ mất uy tín. Vừa lên khung đèn, bác Thi vừa say sưa kể cho chúng tôi nghe về “bí quyết” làm thế nào để đạt được chiếc đèn khung chắc, cánh đều, dán giấy căng phẳng, trang trí hoạ tiết hài hoà và mang ý nghĩa nhất định theo yêu cầu khách hàng v.v. Bác Thi bảo, làm đèn ông sao không hề đơn giản. Muốn có chiếc đèn đảm bảo chất lượng phải coi trọng từ khâu chọn tre, làm khung, đến mua các loại giấy mầu trang trí... Đã thế, thời gian lại theo thời vụ, nên thường cấp tập, dồn dập. Có những hôm để kịp hàng cho khách, vợ chồng bác phải thức tới 2-3 giờ sáng. Công việc này bác làm, không hoàn toàn chỉ vì thu nhập, mà còn vì sự đam mê nữa. Nhìn những chiếc đèn Trung thu gia đình làm ra đem lại niềm vui cho những đứa trẻ, lại góp phần giữ được loại hình đồ chơi dân gian, truyền thống của dân tộc khiến bác càng quyết tâm giữ lấy nghề. Gia đình bác làm nghề này đến nay đã gần 20 năm, chưa bao giờ phải lo đèn không bán được, mà chỉ lo không có sức khoẻ để tiếp tục làm việc, đáp ứng yêu cầu của mọi người. Nhờ làm đèn Trung thu mà những năm qua gia đình bác bớt khó khăn và còn nuôi được 2 con ăn học đại học. Đến nay, con thứ 2 của bác, ngày đi làm việc Nhà nước, tối về vẫn cùng bố mẹ thiết kế và làm đèn ông sao. Mặc dù hiện nay đồ chơi Trung thu do Trung Quốc sản xuất vẫn chiếm lĩnh thị trường nhiều, nhưng bác vẫn luôn tin tưởng đồ chơi dân gian, truyền thống không thể thiếu được trong ngày Tết Trung thu của dân tộc. Bác chỉ mong tỉnh tổ chức được các hội thi đèn Trung thu dân gian truyền thống, để khuyến khích các nghệ nhân tiếp tục yêu và giữ gìn lấy nghề này.
