Trước tình hình dịch bệnh xảy ra đối với tu hài trong vụ nuôi 2011-2012 khiến cho các cá nhân và doanh nghiệp nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện Vân Đồn điêu đứng, UBND tỉnh đã sớm có quyết định hỗ trợ giống tu hài bị thiệt hại do dịch bệnh gây ra. Cùng với đó, Sở Tài chính, Sở NN&PTNT cũng đã nhanh chóng có văn bản hướng dẫn một số nội dung, trình tự, hồ sơ hỗ trợ. Tuy nhiên, việc thực hiện Quyết định của UBND tỉnh tại huyện Vân Đồn vẫn còn nhiều “trắc trở”.
Người dân, doanh nghiệp chờ đợi
Còn nhớ, trong vụ nuôi cuối năm 2011 và những tháng đầu năm 2012, dịch bệnh đã gây tổn thất nặng nề cho gần 700 hộ nuôi tu hài tại Vân Đồn với hơn 200 triệu con giống cấp 2 bị chết, thiệt hại về con giống theo ước tính trên 200 tỷ đồng. Trước tình hình đó, nhằm hỗ trợ một phần thiệt hại, giúp người dân và các doanh nghiệp ổn định sản xuất, ngày 14-9-2012, UBND tỉnh đã có Quyết định số 2322/QĐ-UBND “Về việc quy định chính sách hỗ trợ giống tu hài nuôi bị thiệt hại do dịch bệnh trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh năm 2012”. Theo đó, các hộ gia đình cá nhân, tổ hợp tác, hợp tác xã bị thiệt hại trên 70% con giống thả nuôi sẽ được hỗ trợ 200 đồng/con giống; thiệt hại từ 30-70%, hỗ trợ 100 đồng/con giống. Đối với các doanh nghiệp, hỗ trợ bằng 50% mức hỗ trợ cho các hộ gia đình cá nhân, tổ hợp tác, hợp tác xã như quy định nêu trên. Để được hỗ trợ, các tổ chức, cá nhân cần phải có đơn đề nghị của hộ dân, doanh nghiệp bị thiệt hại; có các giấy tờ liên quan chứng nhận hợp pháp về số lượng, chất lượng con giống nuôi thả. Nếu các giấy tờ trên không đủ các gia đình cá nhân, tổ hợp tác, hợp tác xã chỉ được hỗ trợ thiệt hại với mức: Thiệt hại trên 70%, được hỗ trợ 100 đồng/con giống nuôi thả bị thiệt hại và thiệt hại từ 30%-70% được hỗ trợ 50 đồng/con giống nuôi thả bị thiệt hại. Đối với các doanh nghiệp, hỗ trợ bằng 50% mức hỗ trợ của hộ gia đình cá nhân, tổ hợp tác, hợp tác xã như quy định trên. Để khẩn trương triển khai chính sách này, liên Sở Tài chính - NN&PTNT đã có văn bản số 3456/STC-SNN&PTNT ngày 19-9-2012 hướng dẫn một số nội dung về trình tự, thủ tục, hồ sơ hỗ trợ giống tu hài bị thiệt hại do dịch bệnh gây ra và ngày 5-12-2012, liên Sở Tài chính - NN&PTNT tiếp tục có văn bản hướng dẫn bổ sung, song đến nay việc hỗ trợ cho các hộ dân, doanh nghiệp có tu hài bị thiệt hại vẫn chỉ dừng lại ở việc “thẩm định xét duyệt hồ sơ”.
Tại vùng nuôi khu Hòn Cò, thị trấn Cái Rồng, ông Bùi Huy Đông đang cùng các lao động khác của gia đình thu vớt những lồng nuôi. Ông Đông cho biết: “Vụ nuôi cuối năm 2011-2012, gia đình tôi thả nuôi hơn 4 vạn lồng song dịch bệnh đã làm toàn bộ tu hài nuôi bị chết, ước thiệt hại khoảng 4 tỷ đồng. Được biết, UBND tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ thiệt hại về giống tu hài cho người nuôi, gia đình tôi cũng đã thống kê thiệt hại mong nhận được sự hỗ trợ nhưng đến nay cũng chưa thấy gì”.
Không chỉ các hộ dân thả nuôi chưa được hỗ trợ thiệt hại mà các doanh nghiệp nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện cũng đang mòn mỏi ngóng chờ chính sách hỗ trợ của tỉnh đến được với doanh nghiệp để giảm bớt khó khăn. Tuy nhiên, tất cả vẫn trong tình trạng chờ và đợi. Ông Hoàng Văn Cường, Giám đốc Công ty TNHH Quan Minh cho biết: “Trong đợt dịch bệnh vừa qua, công ty đã thiệt hại hàng chục triệu con giống. Tuy nhiên, do nhiều thủ tục rườm rà, nhất là việc phải có hoá đơn chứng từ, chứng thực nguồn gốc của giống tu hài và giấy kiểm dịch tu hài khiến cho việc cơ chế hỗ trợ của tỉnh khó đến được với người dân và doanh nghiệp. Hiện nay, trong lúc công ty rất khó khăn, đang rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước thì hoàn toàn vẫn phải chờ đợi, trong khi đó không thể dừng sản xuất kinh doanh. Cùng “cảnh ngộ” như Công ty TNHH Quan Minh, Công ty TNHH Đỗ Tờ, vụ nuôi vừa qua cũng thiệt hại hàng chục triệu con giống nhưng đến nay chưa nhận được tiền hỗ trợ thiệt hại theo Quyết định của UBND tỉnh.
Địa phương kêu khó
Được biết, thực hiện Quyết định của UBND tỉnh về việc hỗ trợ tu hài bị thiệt hại, UBND tỉnh giao sở, ngành liên quan và UBND huyện Vân Đồn triển khai thực hiện và hoàn thành việc hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp vào 31-12-2012 và đã gia hạn đến 31-3-2013, tuy nhiên, đến nay huyện Vân Đồn mới chỉ thẩm định, xét duyệt được một số hồ sơ, chưa giải ngân hỗ trợ được cho hộ dân hay doanh nghiệp nào. Ông Nguyễn Quang Ninh, Phó phòng Nông nghiệp huyện cho biết: “Hiện nay việc xác minh đối tượng, số lượng giống đối với các hộ nuôi, doanh nghiệp rất khó khăn. Trước khi dịch bệnh xảy ra, hầu hết các hộ khi mua con giống không có hoá đơn, chứng từ do đó khi làm hồ sơ hỗ trợ đều phải lập lại hồ sơ, thậm chí mua con giống ở một nơi, làm thủ tục hoá đơn, chứng từ ở một nơi để hoàn tất thủ tục theo quy định. Nhiều hộ gia đình đã kê khai đúng với số lượng thực tế thả nuôi song cũng có rất nhiều hộ nuôi ít nhưng lại kê khai nhiều hơn để được hỗ trợ. Họ có thể làm mọi cách để có đầy đủ hóa đơn, chứng từ, trong khi đó nhiều hộ nuôi thực sự lại khó khăn trong vấn đề hoàn tất hồ sơ. Rất nhiều hộ kê khai nuôi với số lượng rất lớn nằm ngoài khả năng kinh tế đầu tư của gia đình. Cùng với đó, việc nuôi tu hài hoàn toàn diễn ra trên biển, lồng nuôi, bãi nuôi được đặt ở bãi triều ít khi nước cạn, không thể xác minh được tính chính xác về số lượng. Có nhiều người tham gia nuôi chung, nuôi ghép, nuôi gửi… nhưng khi kê khai thiệt hại, một người đã kê khai, người nuôi chung lại tiếp tục kê khai do đó không kiểm soát được số lượng kê khai. Nhiều hộ trước đây không kê khai thiệt hại, khi có chính sách hỗ trợ mới kê khai nên nảy sinh nhiều phức tạp”.
Được biết, toàn huyện Vân Đồn có 1.146 hồ sơ kê khai thiệt hại lên tới vài trăm triệu con giống để được hưởng chính sách hỗ trợ theo Quyết định của UBND tỉnh. Qua rà soát, xác minh của huyện Vân Đồn, đã có hàng chục trường hợp tự rút hồ sơ. Đến nay, hội đồng xét duyệt của huyện Vân Đồn đã thẩm định, xét duyệt đợt 1 cho các hồ sơ của 3 xã: Bản Sen, Quan Lạn và Đông Xá với 45 hồ sơ, tổng số con giống kê khai thả nuôi là 116.200.000 con giống, trong đó con giống thiệt hại là 103.957.705 con với số tiền thẩm định xem xét hỗ trợ là 6.581.429.500 đồng.
Tại buổi làm việc của đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Chủ tịch UBND tỉnh với huyện Vân Đồn về tình hình nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo huyện Vân Đồn phải nhanh chóng thực hiện việc hỗ trợ để người dân và doanh nghiệp ổn định sản xuất trên nguyên tắc đúng đối tượng, đúng số lượng và phải thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch. Vẫn biết là việc triển khai thực hiện sự chỉ đạo này, huyện Vân Đồn gặp nhiều khó khăn song dân gian có câu “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”, trong khi tỉnh đã có chính sách hỗ trợ kịp thời, huyện Vân Đồn cần tích cực triển khai đừng để người dân mòn mỏi chờ đợi thêm nữa.
Quế Ninh
