Năm nay mới 37 tuổi nhưng Nguyễn Trọng Thái (ảnh) đã có 16 năm là thợ đào lò ở Công ty cổ phần Than Hà Lầm - TKV. Hiện anh là tổ trưởng một tổ đào lò tại Công trường Kiến thiết Cơ bản 1 (KTCB1) và cũng là người thợ lò đầu tiên đặt chân xuống độ sâu -300m so với mặt nước biển.
Quản đốc Công trường KTCB1, Hồ Bắc cho biết, nơi Thái đặt chân xuống ở mức -300 là một lò giếng đứng, do thợ lò Trung Quốc đào, theo một dự án đầu tư khai thác phần dưới mức -50. Dự án này thợ lò Trung Quốc đào 3 giếng, có đường kính từ 5 đến 6,5m, độ sâu từ 355 đến 425m. Giếng Thái xuống là giếng phụ có đường kính 6,5m, tổng chiều dài 349m, mang tên “Giếng 12 tháng 11”.
Nguyễn Trọng Thái kể: Năm 1994, sau khi tốt nghiệp Trường Công nhân Mỏ hữu nghị Việt - Xô (Uông Bí) tôi về nhận công tác tại Mỏ than Hà Lầm với tay nghề bậc 4/6. Sau 4 năm làm việc, tại Hội thi thợ giỏi cấp Tổng Công ty tôi đạt danh hiệu “Thợ giỏi Tổng Công ty Than Việt Nam”. Vì thành tích đó tôi được đặc cách nâng lên bậc 6/6. Do làm việc tốt, có sáng tạo trong công việc nên anh em tín nhiệm bầu làm tổ trưởng sản xuất. Với cương vị là tổ trưởng phụ trách gần 40 công nhân có tay nghề từ thợ bậc 3 đến bậc 6, tôi biết mình còn thiếu nhiều kinh nghiệm nên thường xuyên học hỏi những đồng nghiệp đi trước và luôn đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu thực tế nhằm bổ sung kiến thức về quy trình công nghệ; tổ chức lao động hợp lý; trang bị các phương tiện bảo vệ cá nhân có hiệu quả. Chính vì vậy tổ sản xuất liên tục đạt “năng suất kỷ lục ngành Than”, luôn được lãnh đạo đơn vị tin tưởng giao những công trình việc khó, điều kiện thi công phức tạp.
Qua tìm hiểu được biết, trong quá trình thi công các công trình, Nguyễn Trọng Thái cùng anh em trong tổ đã có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật đem lại hiệu quả kinh tế cao. Điển hình như năm 2008, Ban Giám đốc giao cho Công trường đảm nhận công trình hết sức quan trọng để mở rộng diện khai thác cho Công ty xuống mức -150 vào năm 2010, đó là đào 2 lò ngầm xuyên vỉa thông gió và vận tải mức -50 đến -150. Đây là công trình đào lò ngầm nên rất khó khăn cho công tác bốc xúc và vận tải, Công ty đã trang bị máy xúc trong lò loại PY-60 do Trung Quốc sản xuất cho công trường. Tuy nhiên, theo đặc tính kỹ thuật, máy xúc PY-60 chỉ xúc có hiệu quả ở các đường lò bằng và độ dốc dưới 10 độ. Như vậy khi thực hiện bốc xúc lò ngầm 25 độ góc dỡ tải bị thu hẹp, đuôi băng chứa đá chỉ còn nhận được 60% lượng đá so với ở mặt bằng. Quá trình làm Nguyễn Trọng Thái thấy điều kiện kéo tải không đảm bảo an toàn cho băng tải, nên đã chủ động cùng tổ cơ điện thiết kế và thực hiện nối dài máng rót than, đá thêm 350mm, liên kết giữa các khớp bằng bu loong đồng thời gia công thêm bộ phận dầm và xích giằng giữ máy. Sáng kiến này đã đưa năng suất bốc xúc tăng 40%, giá trị làm lợi cho đơn vị 65 triệu đồng/tháng và đảm bảo được điều kiện an toàn khi vận tải. Hay sáng kiến gia công chế tạo bể chứa di động phục vụ bơm nước đào lò ngầm -50 đến -150. Việc thi công gương lò ngầm gặp nhiều khó khăn do lượng nước chảy vào lò lớn. Để đón lượng nước này phải đào các cúp chứa nước dọc theo lò ngầm với khoảng cách 20m/cúp. Tuy nhiên, khi gương lò đào trong khoảng giữa 2 cúp thì nước vẫn chảy xuống gương. Qua nghiên cứu, Nguyễn Trọng Thái đã đề xuất đơn vị gia công chế tạo bể gom nước dung tích từ 0,5 đến 1m3 đặt cách mặt gương 3-4m để gom toàn bộ nước chảy từ trên xuống, sau đó dùng bơm hơi công suất 20m3/h bơm lên cúp chứa nước. Sáng kiến này đã hạn chế lượng nước chảy vào gương lò, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi công đào gương.
Ngoài tinh thần hăng say lao động, sáng tạo trong công việc, Nguyễn Trọng Thái còn rất tận tình hướng dẫn kinh nghiệm nghề nghiệp cho thợ trẻ mới vào nghề. Do đó tổ của anh như cái nôi đào tạo thợ lò, khi đã thuần thục công việc sẽ được bổ sung cho các đơn vị khác theo yêu cầu phát triển toàn Công ty. Là tổ trưởng sản xuất kiêm chủ tịch công đoàn bộ phận, Thái đặc biệt quan tâm chăm sóc đến đời sống, tâm tư, nguyện vọng của anh em trong tổ. Thường xuyên vận động, tuyên truyền và giáo dục cho anh em trong tổ chấp hành nghiêm túc các quy định, yêu cầu về an toàn; thường xuyên đấu tranh, ngăn chặn kịp thời, có hiệu quả các hiện tượng vi phạm an toàn lao động.
Do làm việc tốt, có nhiều đóng góp trong kèm cặp nghề, Tổ luôn giành năng suất cao, năng suất kỷ lục TKV, nên Nguyễn Trọng Thái đã vinh dự được nhận nhiều phần thưởng cao quý, như bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương; chiến sĩ thi đua cấp Bộ (năm 2006) và là một trong những cán bộ, công nhân tiêu biểu của ngành Than đi dự Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc năm 2010.
