Niêm yết và thực hiện bán đúng giá không chỉ là nét văn minh thương mại mà còn là biện pháp hạn chế việc tiểu thương lợi dụng tình hình biến động giá cả trên thị trường để nói thách, tăng giá bán. Hiện trên địa bàn tỉnh, chỉ một số siêu thị, đại lý, cửa hàng lớn có niêm yết giá hàng hoá, còn tại các chợ, hầu hết việc mua bán vẫn theo kiểu “thuận mua vừa bán”
Dạo quanh một số chợ ở TP Hạ Long, dễ thấy việc niêm yết giá không được thực hiện hoặc thực hiện đối phó, giá niêm yết không thể hiện đúng giá thực tế. Hỏi mua một đôi giầy với giá niêm yết 890 nghìn đồng tại một quầy hàng tại chợ Hạ Long I, sau nhiều lời chèo kéo, chủ cửa hàng đã đồng ý bán cho chúng tôi với giá 500 nghìn đồng, bằng gần một nửa so với giá niêm yết. Thắc mắc thì chủ cửa hàng lý giải: “Khách vào mua ai cũng thích trả giá. Vì thế, nếu chúng tôi có niêm yết cao hơn giá bán cũng là lẽ thường”. Tình trạng trên cũng diễn ra tại hầu hết các quầy hàng quần áo, giầy dép, lưu niệm, túi xách tại nhiều chợ trên địa bàn thành phố. Riêng tại ngành hàng thực phẩm tươi sống, gia vị... thì hầu như không niêm yết giá. Bởi theo một số chủ hàng, giá thay đổi xoành xoạch từng ngày, thậm chí từng giờ, họ lại buôn bán cả trăm mặt hàng, không có thời gian rảnh ngồi ghi giá. Bên cạnh đó, cơ chế thực hiện niêm yết giá cũng còn một số bất cập, khiến các cơ sở kinh doanh khó thực hiện.
Theo quy định, các chủ cửa hàng có thể niêm yết bằng bảng giá áp dụng chung cho nhiều mặt hàng hoặc dùng thẻ giá để niêm yết cho từng mặt hàng. Tuy nhiên, theo một số chủ cửa hàng, thì hình thức niêm yết bằng bảng giá khó thực hiện, bởi khách hàng thường mất nhiều thời gian khi tìm kiếm tên, giá hàng trên bảng giá và khi có sự điều chỉnh về giá thì lại mất nhiều thời gian, chi phí để in, viết lại. Đối với các cửa hàng tạp hoá, do lượng hàng hoá nhiều, tốc độ lưu chuyển nhanh thì càng khó thực hiện theo cách này. Một khó khăn nữa từ phía cơ quan quản lý nhà nước về giá, đó là theo phân cấp quản lý thì các huyện, thị xã, thành phố phải có một cán bộ phụ trách về giá và một đội kiểm tra liên ngành niêm yết giá. Tuy nhiên, đội ngũ này phần lớn là cán bộ kiêm nhiệm thuộc nhiều đơn vị, nên hoạt động không thường xuyên. Thời gian qua công tác kiểm tra, kiểm soát niêm yết giá chủ yếu tập trung vào một số mặt hàng, như xăng dầu, sắt thép, vật liệu xây dựng..., còn các mặt hàng gia dụng, may mặc, lương thực, thực phẩm vẫn đang bỏ ngỏ… Chị Nguyễn Thị Yến (khu 7, phường Hồng Hải, TP Hạ Long) chia sẻ: Mỗi lần đi mua quần áo tại các chợ trên địa bàn thành phố, nhất là chợ Hạ Long I, chị đều phải đi tham khảo giá của những người quen đã mua trước, tránh tình trạng “mua hớ” hoặc trả giá thấp quá mà bị chửi oan. Giá như tất cả các loại hàng hoá không có biến động hàng ngày, như quần áo, mỹ phẩm, giày dép… đều được ghi sẵn giá cả, thì sẽ tiện hơn rất nhiều cho cả người mua cũng như người bán.
Theo phản ánh của một số cán bộ thuộc BQL các chợ trên địa bàn TP Hạ Long: Mặc dù BQL chợ thường xuyên vận động các tiểu thương niêm yết và bán đúng giá niêm yết, nhưng việc làm này rất khó thực hiện. Bởi đa số tiểu thương vẫn lười thay đổi, sửa giá niêm yết ghi trên bảng theo tình hình thực tế. Mặt khác, nhiều người mua hàng có tâm lý thích trả giá trước khi mua hàng nên người bán phải nói thách giá thì mới bán được hàng. Từ trước tới nay, lực lượng QLTT đã nhiều lần phối hợp với BQL các chợ tổ chức tuyên truyền, kiểm tra, nhắc nhở, xử phạt các hành vi liên quan đến việc niêm yết giá bán, nhưng việc xử lý chỉ theo hướng nhắc nhở là chính. Các đợt kiểm tra cho thấy, điểm chung là các tiểu thương, sau khi được phổ biến đã thực hiện khá đầy đủ việc niêm yết, song việc thực hiện theo đúng giá niêm yết vẫn còn nhiều vấn đề phải bàn. Cũng theo ý kiến của hầu hết BQL các chợ, để việc niêm yết giá thực sự đi vào cuộc sống, đạt hiệu quả cao và trở thành nếp kinh doanh ở chợ, cần phải có biện pháp chế tài mạnh hơn, tuyên truyền hiệu quả hơn đến từng tiểu thương. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng cần xem xét, nghiên cứu đưa ra những giải pháp phù hợp, dễ thực hiện, không gây khó khăn, phiền hà cho các hộ kinh doanh. Về phía các tiểu thương, cần thay đổi quan niệm và phương thức kinh doanh cũ, cần tiếp nhận xu hướng mua sắm hiện đại thì mới thu hút được chân khách hàng.
Minh Thu
