Giống như 2 địa phương Hạ Long và Quảng Yên, Uông Bí cũng gặp những khó khăn nhất định trong quá trình đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) dự án cải tạo, nâng cấp QL18. Hiện nay địa phương này còn phải tiếp tục giải quyết những vấn đề bất cập, tồn tại phát sinh khác như việc xác định nguồn gốc, phương án đền bù phần vỉa hè, hành lang an toàn giao thông cho các hộ dân bị ảnh hưởng, cũng như việc đẩy mạnh tiến độ di chuyển các công trình hạ tầng kỹ thuật phụ trợ.
Thực tế tổng chiều dài toàn tuyến cần GPMB thuộc dự án cải tạo, nâng cấp QL18 đoạn qua TP Uông Bí là hơn 10km hầu hết đều đi qua khu vực đô thị, nơi tập trung đông dân cư, dẫn đến số hộ dân bị ảnh hưởng khá lớn. Theo thống kê của TP Uông Bí, có 920 hộ bị ảnh hưởng, trong đó 439 hộ bị thu hồi về đất; 481 hộ có tài sản trong chỉ giới thu hồi. Ngoài ra tại dự án nút giao thông ngã ba QL10 và QL18, mới đây đã xác định thêm 13 hộ nằm trong chỉ giới phải thu hồi đất. Như vậy số hộ bị ảnh hưởng bởi dự án của Uông Bí gần gấp 2 lần so với Quảng Yên, 1,5 lần so với Hạ Long.
Điều đáng nói là quá nửa số hộ bị thu hồi về đất nói trên có phần diện tích lấn chiếm vỉa hè, hành lang an toàn giao thông. Thông thường, vấn đề này sẽ không khó giải quyết bởi theo quy định thì phần đất này đều thuộc Nhà nước quản lý, do đó không phải đền bù. Tuy nhiên, đối với Uông Bí, lại có rất nhiều hộ dân có giấy tờ xác nhận hợp pháp về phần đất mà hiện trạng là vỉa hè và hành lang giao thông trước nhà dân là đất ở, đất vườn. Theo cơ quan chức năng TP Uông Bí, sở dĩ có tình trạng này bởi trong thời kỳ thực hiện nâng cấp QL18 trước đây (những năm 1996-1998) chủ đầu tư và chính quyền địa phương có mượn đất của dân để thi công. Trong khi đó xuất phát từ thực tế trước đây, việc cấp, đổi GCNQSDĐ, trong đó có nội dung xác định mốc giới, ranh giới giữa đất ở, đất vườn và đất hành lang giao thông tuỳ từng thời kỳ lại có sự khác nhau, dẫn đến không đồng nhất. Ví dụ trên một diện tích, vị trí đất, có hộ gia đình được xác định là đất ở, hộ khác lại là đất vườn, đất hành lang giao thông… Trong khi đó theo quy định nếu được tính là đất ở sẽ được bồi thường 100%, nhưng ngược lại là đất vườn chỉ được bồi thường 50%, thậm chí thuộc các loại đất khác thì mức đền bù còn thấp hơn. Chính điều này đã dẫn đến không ít hộ dân không thống nhất với phương án đền bù.
Ngoài vấn đề về đất vỉa hè, hành lang an toàn giao thông, TP Uông Bí còn gặp khó khăn trong việc đẩy mạnh tiến độ công tác di chuyển hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Nguyên nhân do hầu hết toàn tuyến đều nằm trong khu vực đô thị nên hạ tầng kỹ thuật hai bên đường khá dày đặc, đó là chưa kể nhiều vị trí từ chỉ giới thu hồi đến mép đường nhỏ (tối đa được 2m), không đủ diện tích cho các công trình phụ trợ như điện, nước, cáp quang di chuyển…
Trước những khó khăn trên, thời gian qua, TP Uông Bí đã tập trung cao độ cho việc giải quyết nốt phần việc đền bù GPMB, trong đó có các nội dung liên quan đến đền bù đất vỉa hè, hành lang an toàn giao thông cho người dân. Qua đó tất cả các trường hợp có đơn kiến nghị về loại đất này đều được cơ quan chức năng khẩn trương xác định nguồn gốc, xây dựng phương án đền bù thoả đáng, hợp lý. Đến thời điểm này, 155 trường hợp đã hoàn tất, thành phố đang tập trung giải quyết nốt 92 trường hợp còn lại. Theo ông Đỗ Mạnh Huyên, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, đây đều là những trường hợp việc xác định nguồn gốc đất rất phức tạp bởi theo thời gian đã thay đổi hiện trạng đất, qua nhiều chủ sử dụng và thiếu các giấy tờ liên quan. Tuy nhiên, đơn vị cũng đã và đang có những biện pháp xử lý cụ thể, chính xác cho từng trường hợp, nhằm đảm bảo lợi ích cao nhất cho hộ dân trên cơ sở quy định của pháp luật. Ngoài ra đối với vấn đề hạ tầng kỹ thuật, bằng nhiều biện pháp TP Uông Bí đã vận động người dân tham gia tạo điều kiện cho đơn vị thi công đẩy mạnh tiến độ di dời hạng mục cũ cũng như lắp đặt công trình mới. Riêng đoạn nhà thờ Trưng Vương và nút giao thông ngã ba QL10 (đoạn cầu Sến), do diện tích dành cho cống thoát nước và vỉa hè quá hẹp nên thành phố cũng đã thống nhất với đơn vị thi công trình phương án điều chỉnh biện pháp thi công. Từ kết quả trên đã giúp cho tổng thể công tác đền bù, GPMB dự án cải tạo, nâng cấp QL18 của TP Uông Bí hiệu quả. Hiện TP Uông Bí đã chi trả chi phí GPMB cho 892 hộ, 28 hộ còn lại mặc dù chưa đồng ý nhận tiền song đã thống nhất với phương án giải quyết của thành phố là bàn giao mặt bằng trước, tiếp tục hoàn tất hồ sơ để bền bù hợp lý. 13 hộ dân tại dự án nút giao thông ngã ba QL10 và QL18 mà nằm trong chỉ giới thu hồi dự án cải tạo, nâng cấp QL18 cũng đã hoàn tất phần chi trả đền bù GPMB, hiện đang tiến hành tháo dỡ công trình.
Có thể thấy trong công tác GPMB dự án cải tạo, nâng cấp QL18, TP Uông Bí gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, bằng sự nỗ lực của mình đến thời điểm này Uông Bí đã hoàn thành việc bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư.
Việt Hoa
