Yên Tử: Một sáng mùa hè đẹp trời. Khắp nơi từ Dốc Đỏ cho đến khu vực chùaGiải Oan rực rỡ màu sắc của cờ, hoa, biểu ngữ: Khung cảnh này gần giống với các dịp tổ chức khai mạc hội xuân Yên Tử. Tuy nhiên, hôm nay là một ngày đặc biệt: Yên Tử - kinh đô Phật giáo của Việt Nam sẽ đón các vị chư tăng, đức giáo phẩm giáo hội của Phật giáo Việt Nam và quốc tế đến thăm.
Điều ấn tượng đặc biệt với tôi trong ngày không phải là không khí, quy mô của chuyến thăm mà là hình ảnh hai thượng tọa Thích Thanh Quyết và Thích Đạo Quang, Trưởng và Phó Ban trị sự tỉnh hội Phật giáo Quảng Ninh cùng tay trong tay với hòa thượng Jinabodhi Bhikkhu đến từ Băng-la-đét, Tổng thư ký Hội Phật giáo quốc tế để hành hương lên đỉnh non thiêng...
Việt Nam có nhiều ngôi chùa quy mô bề thế, nhiều danh thắng đẹp nổi tiếng không kém gì Yên Tử. Tuy nhiên, Yên Tử đã được Ban tổ chức Đại lễ Phật đản Liên hiệp quốc 2008 chọn là điểm tham quan của các đại biểu. Lý do, như Hoà thượng Thích Thanh Tứ, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trong một cuộc trả lời báo chí trước đó đã giải thích là ''Về thăm Yên Tử, các vị đại biểu sẽ thấy được truyền thống lâu đời của Phật giáo Việt Nam, thấy được nét đặc trưng của đạo Phật Việt Nam. Đó là có vị vua Việt Nam sau 2 lần đánh thắng quân Nguyên Mông đã nhường ngôi báu cho con để lên núi thiêng Yên Tử tu và sáng lập ra dòng thiền Trúc Lâm, một dòng thiền đặc biệt của Việt Nam”.
Quang cảnh lễ cầu nguyện hoà bình trên đỉnh Yên Tử.
So với kế hoạch đề ra, cuộc viếng thăm Yên Tử của chư tăng, Phật tử đã muộn hơn 1 giờ đồng hồ do giờ xuất phát của đoàn từ Hà Nội thay đổi. Tuy nhiên, không một Phật tử nào, ngay cả những người đã đứng nhiều tiếng đồng hồ từ sáng sớm ở Dốc Đỏ và khu vực sân nhà ga cáp treo Giải Oan cảm thấy mệt mỏi, phiền muộn. Trong ánh mắt của các vị khách, chúng tôi nhận thấy rõ sự ngạc nhiên pha lẫn xúc động của họ trước sự ngênh đón thịnh tình của chính quyền tỉnh, Ban trị sự Phật giáo tỉnh và chư tăng, Phật tử nơi đây. Sau những lời chào mừng của lãnh đạo tỉnh và Ban trị sự Phật giáo tỉnh chào đón đoàn, chúng tôi nhận thấy các vị khách mời ăn trưa rất nhanh. Dường như ai cũng muốn nhanh chóng hành hương lên Chùa Đồng.
Núi thiêng Yên Tử vào buổi trưa, nắng nhẹ, gió thổi mát rượi. Khắp nơi, lũ ve rừng tấu ngân lên những điệu nhạc du dương. Trong tốp các chư tăng đi đầu, tôi chợt nhận ra có một hình ảnh tự nhiên vô cùng đẹp khi hết thượng toạ Thích Thanh Quyết, rồi thượng toạ Thích Đạo Quang, Trưởng và Phó Ban trị sự tỉnh Hội Phật giáo Quảng Ninh cầm tay vị hòa thượng Jinabodhi Bhikkhu, Tổng thư ký Hội Phật giáo quốc tế, Trưởng đoàn đại Biểu chư tăng thăm Yên Tử cùng leo qua các bậc đá giữa cái nắng ban trưa. Mồ hôi đổ trên khuôn mặtchư tăng đến từ Hàn Quốc, Nga, U-gan-đa... nhưng ai cũng thấy hồ hởi, rạng rỡ niềm hạnh phúc. Gặp một nhóm nhà sư trẻ ngỡ là đến từ các chùa ở các tỉnh phía Nam, tôi hỏi: Các thầy đã đến Yên Tử nhiều lần chưa, thì thấy các vị cứ cười cười. Một vị ý chừng hiểu câu hỏi nên đáp “Cam-pu-chia, Cam-pu-chia”. Ra vậy, họ đến từ đất nước Chùa Tháp -tôi tự nhủ, cười đáp lại. Rất tiếc tôi không biết tiếng Khơ-me để nói chuyện.
Đã từng nhiều lần đi lễ hội Yên Tử nhưng đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến một hình ảnh lạ mắt: Trong dòng chư tăng, Phật tử và du khách hành hương Yên Tử, bên cạnh bóng dáng các nhà sư Việt Nam quen thuộc, nay có cả những nhà sư cao lớn, da trắng đến từ các nước Châu Âu, Bắc Á, có vị da ngăm đen đến từ các nước Nam Á, lại có vị đến từ lục địa đen Châu Phi... Thực ra, trong lịch sử hình thành và phát triển Yên Tử đã từng đón những nhà sư ngoại quốc như từ Trung Quốc đến tu, giảng đạo (mà tiêu biểu là An Kỳ Sinh), nhưng đây là lần đầu tiên - như thượng toạ Thích Thanh Quyết nhận xét - Yên Tử thu hút nhiều vị chư tăng, đến từ nhiều quốc gia, lục địa như vậy. Tôi chợt liên tưởng: Có một điều trùng hợp là chủ đề của Đại lễ Phật đản Liên hiệp quốc 2008 là ''Sự đóng góp của Phật giáo vì một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh”, nêu cao tư tưởng đoàn kết, vì một nền hòa bình cho toàn thế giới. Hơn 700 năm trước, ngay từ khi mới ra đời, tư tưởng đoàn kết, hoà hợp đã được xác lập là một trong bốn đặc điểm của phái Thiền Trúc Lâm. Vậy, phải chăng các chư tăng đến chiêm bái Yên Tử cũng chính là vô hình đã đi tìm đến nơi phát tích của tư tưởng mà nay là chủ đề của Đại lễ Phật đản 2008?
Hành hương lên đỉnh non thiêng
Một trong những trọng tâm của cuộc viếng thăm Yên Tử của các đại biểu là lễ cầu nguyện hoà bình trên đỉnh non thiêng. Nhờ có tuyến cáp treo giai đoạn II nối từ Hoa Yên lên chùa Đồng nên thời gian, chặng đường đã được rút ngắn lại. Các vị chư tăng ngoại quốc ngỡ ngàng, có vị sờ mãi tay lên cột đồng có lẽ đang tự hỏi làm sao chư tăng, Phật tử của Việt Nam có thể xây dựng được ngôi chùa bằng kim loại to lớn, uy nghi nơi đỉnh núi cao chót vót thế này? Thượng toạ Thích Đạo Quang nét mặt xúc động, đứng làm chủ lễ. Không gian lúc này chỉ có tiếng đọc kinh, cầu nguyện. Từ đỉnh cao 1.068m, tiếng chuông chùa theo gió bay xa, lan toả, phủ xuống núi rừng Yên Tử. Trong một khoảng khắc, thế giới giữa đạo và đời dường như bị xoá nhoà. Tất cả ai cũng chỉ còn nghĩ về hai chữ “Tâm”và “Thiện”. Những cánh chim bồ câu được thả lồng, như biểu hiện cho khát vọng của những người yêu chuộng hoà bình trên thế giới này.
Trên đường xuống núi khi bóng nắng đã xế chiều, tôi chợt liên tưởng đến những sự trùng hợp xung quanh chuyến thăm của các vị đại biểu Đại lễ Phật đản. Năm 2008, Yên Tử sẽ diễn ra một số các hoạt động vô cùng ý nghĩa, đó là khởi công dự án dựng tượng Trần Nhân Tông tại khu vực An Kỳ Sinh. Theo thượng toạ Thích Thanh Quyết, dự kiến, dự án sẽ được khởi công vào cuối năm, đúng vào kỷ niệm 700 năm ngày mất của Đệ Nhất Tổ Trúc Lâm Trần Nhân Tông, 3-11 âm lịch (1308- 2008). Cùng với các sự kiện quan trọng trên, chuyến thăm của các vị chư tăng trên sẽ là thêm một điểm nhấn lịch sử đối với kinh đô Phật giáo này.
