Ổn định đời sống người lao động tại các KCN: Cần sự chia sẻ từ nhiều phía

Gánh nặng người lao động

Thông tin trên đã được các cơ quan chức năng của tỉnh xác nhận, bởi mức thu nhập của công nhân lao động tại các doanh nghiệp trong các KCN, cụm CN trên địa bàn đạt bình quân từ 2-2,5 triệu đồng/tháng, bao gồm cả các khoản phụ cấp như tiền xăng xe, chuyên cần, nhà trọ, làm thêm giờ...

Trong khi đó, với mức độ lạm phát, giá cả hàng hóa dịch vụ tăng nhanh, nhất là tại các khu đô thị, du lịch tập trung đông người như Móng Cái, Hạ Long, Uông Bí… cuộc sống của công nhân lao động không những không được cải thiện mà đang có chiều hướng giảm xuống. Thêm vào đó, phần lớn công nhân tại các KCN là lao động nhập cư. Với nhóm đối tượng này, cơ cấu chi tiêu của họ đã phải dành một khoản chi phí khá lớn cho nhà trọ, lưu trú. Tiết kiệm chi phí trong bối cảnh lạm phát tăng cao dẫn đến việc họ phải chấp nhận những điều kiện sống thấp kém hơn, đặc biệt là vấn đề dinh dưỡng và nhà ở.

Chị Hoàng Phương Anh, công nhân làm việc tại Công ty TNHH Vina new tarp (KCN Cái Lân) cho biết, tổng thu nhập của chị là 3 triệu đồng/ tháng không đủ trang trải cho tiền ăn và tiền thuê nhà. Giá cả tăng cao khiến cho việc chi tiêu của chị Anh và những công nhân ở đây vô cùng khó khăn. Ngoài việc chi trả mua lương thực, thực phẩm và các hàng hóa trong điều kiện tăng giá như mọi người dân bình thường khác ở đô thị, chị Anh và những lao động nhập cư còn phải chi phí thêm các khoản như thuê nhà đã tăng khoảng 20 đến 30%, trả tiền điện, nước với giá cao hơn 2 đến 4 lần so với người dân địa phương.

Anh Mai Đức Quyết, nhân viên Công ty Thương mại và Chế tạo kim loại Việt (KCN Hải Yên) làm tại dây chuyền sản xuất linh kiện vòi xả nước thì cho rằng, nếu như trước đây, doanh nghiệp nào phải bố trí công nhân làm thêm giờ sẽ rất khó thu hút lao động vì công nhân sợ vất vả, không đủ sức làm thêm thì hiện đang có xu hướng ngược lại. Công nhân sẽ sẵn sàng chuyển sang các doanh nghiệp có việc làm thêm để tăng thêm thu nhập nếu doanh nghiệp họ đang làm không có việc làm ngoài giờ.

Thống kê của các ngành chức năng của tỉnh, hiện có tới 48,2% lao động có mức thu nhập thấp nên phần lớn phải làm thêm giờ hoặc chấp nhận sống thiếu thốn. Tuy nhiên, 30,7% số công nhân cho rằng tiền công, phụ cấp doanh nghiệp trả cho họ chưa được thỏa đáng so với công sức bỏ ra. Số tiền công mà họ nhận được đang không đủ để trang trải cho những chi tiêu tối thiểu.

Nhân rộng mô hình “Sát cánh cùng người lao động”

Trước tình hình vật giá leo thang khiến đời sống công nhân khó khăn, nhiều doanh nghiệp (DN) đã chủ động chia sẻ khó khăn bằng cách tăng thêm nhiều khoản phúc lợi, giúp người lao động cải thiện đời sống. Một trong những DN đã thực hiện tốt vấn đề này đó là Công ty CP Cơ điện Uông Bí. Với việc xác định, tiền lương và thu nhập là động lực thúc đẩy sự cống hiến của người lao động, vì vậy, Công ty đã có nhiều cơ chế, chính sách nhằm phát huy vai trò mỗi CNCB. Quy chế quản lý tiền lương được xây dựng công khai, dân chủ và cụ thể từ việc khoán chi tiết, khoán quỹ lương cho các đơn vị. Thu nhập bình quân năm qua của Công ty đạt 5,9 người/tháng, các quyền lợi hợp pháp khác của người lao động được đảm bảo và duy trì như: Chế độ bồi dưỡng độc hại, ăn ca, khám sức khoẻ định kỳ công nhân diện nặng nhọc độc hại. Tiếp đến, Công ty còn tiếp tục đầu tư, trang bị cho nhà ăn của công nhân một số thiết bị, dụng cụ phục vụ cho ăn công nghiệp giữa ca, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Công ty đã ký hợp đồng cung cấp 90% lượng lương thực, thực phẩm cho nhà ăn công nghiệp và tiến tới sẽ ký hợp đồng cung cấp 100% lượng thực phẩm với các công ty có uy tín, tăng mức ăn cho CBCN đảm bảo tái sản xuất sức lao động.

Sự quan tâm chăm lo chia sẻ đối với người lao động như Công ty CP Cơ điện Uông Bí, đang được hầu hết các doanh nghiệp cơ khí ngành Than triển khai thực hiện. Để có sự chuyển biến này, TKV đã liên tục ban hành các văn bản hướng dẫn, phối hợp SXKD như Quyết định 2969, văn bản 8320 giữa các công ty sản xuất than đối với ngành cơ khí. Sự phát triển ổn định của các đơn vị cơ khí đã bước đầu tạo đà tăng trưởng và cùng với đó, đời sống, thu nhập của người lao động từng bước được cải thiện. Ở Cơ khí ô tô Uông Bí, đã xây dựng một quỹ trợ cấp cho các gia đình khó khăn. Cơ khí Mạo Khê thực hiện tăng định mức ăn công nghiệp lên 16.000 đồng/suất.

Trên thực tế, việc thực hiện các chính sách và chia sẻ những khó khăn đối với người lao động như các DN cơ khí ngành Than chưa nhiều. Điều đó dễ hiểu khi bản thân DN cũng đang phải đối mặt với những khốn khó do tác động của nhiều yếu tố thiếu tích cực.

Để nhân rộng các mô hình “sát cánh cùng người lao động”, hiện các cơ quan chức năng của tỉnh đang tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các DN để bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Vận động các chủ DN thực hiện các chính sách hỗ trợ thêm cho công nhân về bữa ăn, hỗ trợ tiền điện, tiền xăng nhằm giảm bớt gánh nặng cho họ.

Cũng với mục tiêu ổn định đời sống cho công nhân, các sở, ngành của tỉnh đã có nhiều chủ trương, hành động thiết thực. LĐLĐ tỉnh đã yêu cầu doanh nghiệp phải mở hội nghị người lao động theo Nghị định 87CP về quy chế thực hiện dân chủ ở công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn. Cùng với tỉnh, cơ quan chức năng nhiều huyện thị, thành phố đã tích cực với các hoạt động nhằm ổn định đời sống của công nhân như: Vận động các chủ nhà trọ không tăng giá; chỉ đạo công đoàn cơ sở trực thuộc khảo sát tiền lương, thu nhập của công nhân; nếu phát hiện bất hợp lý, thì đề xuất DN điều chỉnh hỗ trợ ngay.