Chú trọng bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ, Quảng Ninh đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường. Những kết quả đạt được góp phần thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn.
HTX Nông, lâm, ngư nghiệp Việt Hưng (phường Hoành Bồ) đang chú trọng nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản. Thành lập năm 2021, HTX đã liên kết với 60 hộ nông dân phát triển vùng trồng ổi tập trung 15ha theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời chế biến các sản phẩm như rượu ổi, nước ép ổi nhằm gia tăng giá trị. HTX còn sản xuất, kinh doanh nhiều mặt hàng đặc trưng của địa phương như khau nhục Sơn Dương, gà đồi Sơn Dương, gạo tẻ nương, trà hoa vàng... Đến nay, HTX có 7 sản phẩm OCOP, gồm 2 sản phẩm 4 sao và 5 sản phẩm 3 sao.
Cùng với nâng cao chất lượng, HTX chú trọng quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng số và áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc. Chị Nguyễn Thúy Hà, Giám đốc HTX, cho biết: Sau khi được hướng dẫn kỹ năng livestream tại Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1, tôi đã chủ động giới thiệu sản phẩm, tương tác và nhận đơn hàng trực tuyến. Hiện khoảng 80% sản lượng của HTX được tiêu thụ qua các kênh này, giúp mở rộng thị trường và tiếp cận thêm nhiều khách hàng.
Công tác phát triển tài sản trí tuệ tại Quảng Ninh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn thành phố hiện có khoảng 2.570 văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ; 45 nhãn hiệu chứng nhận, 29 nhãn hiệu tập thể và 4 chỉ dẫn địa lý gắn với địa danh. Đặc biệt, trên 60% sản phẩm OCOP đã thực hiện đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, góp phần bảo vệ thương hiệu và phát triển các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Cùng với hỗ trợ đăng ký bảo hộ, Quảng Ninh đã triển khai nhiều nhiệm vụ xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu cho các sản phẩm đặc trưng như: ruốc tôm Hạ Long, khoai lang Móng Cái, hồi Bình Liêu, hàu Quảng Ninh, bánh kẹo đặc sản Tiên Yên... Các nhiệm vụ gắn việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ với xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu, quản lý chất lượng và phát triển thị trường tiêu thụ.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các tài sản trí tuệ đã được bảo hộ, Sở KH&CN tiếp tục triển khai nhiệm vụ nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản lý chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể trên địa bàn. Tại hội thảo khoa học tháng 3/2026, các chuyên gia, nhà quản lý đã tập trung thảo luận giải pháp hoàn thiện quy chế quản lý, xác định trách nhiệm của các đơn vị liên quan, tăng cường kiểm soát chất lượng và ứng dụng công nghệ số, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Bên cạnh đó, ngành khoa học và công nghệ chú trọng nâng cao năng lực quản lý, khai thác tài sản trí tuệ cho cán bộ cơ sở và cộng đồng doanh nghiệp. Sở KH&CN đã tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ xã, phường, đặc khu; doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP và các trường đại học. Nội dung tập trung vào các quy định pháp luật, thủ tục đăng ký bảo hộ, quản trị thương hiệu, khai thác sáng chế, giải pháp hữu ích và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Trung bình mỗi năm, ngành còn hỗ trợ khoảng 150 tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tra cứu, khai thác thông tin sở hữu trí tuệ phục vụ hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh.
Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được mở rộng thông qua các chương trình phối hợp. Tháng 10/2026, Trung tâm Ứng dụng khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo Quảng Ninh đã thống nhất với Hội Doanh nhân trẻ Quảng Ninh phối hợp tư vấn áp dụng tiêu chuẩn chất lượng, đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, kết nối các nguồn lực đổi mới sáng tạo.
Đặc biệt, ngày 15/10/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh ký kết chương trình hợp tác với Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia giai đoạn 2026-2030. Chương trình tập trung nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ; khai thác thông tin sở hữu công nghiệp, thương mại hóa sáng chế; đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy chuyển đổi số. Việc hợp tác tạo điều kiện tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho địa phương và doanh nghiệp trong khai thác, phát triển tài sản trí tuệ.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh, nhấn mạnh: Việc bảo vệ thành quả sáng tạo có ý nghĩa quan trọng đối với nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương. Thời gian tới, ngành tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xác lập, quản lý và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đẩy mạnh khai thác thông tin sáng chế, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và ứng dụng công nghệ số. Trọng tâm là đưa tài sản trí tuệ phục vụ thiết thực hoạt động sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế địa phương.
