Trong những năm đổi mới, Móng Cái được hưởng nhiều ưu đãi của Nhà nước và của Quảng Ninh nên tốc độ tăng trưởng cao, cơ cấu kinh tế được chuyển dịch một cách tích cực, nhịp độ đô thị hoá tăng nhanh, việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư ngày càng có hiệu quả.
Để đáp ứng yêu cầu về xây dựng và phát triển thành phố, với cơ cấu kinh tế: Thương mại, du lịch dịch vụ - công nghiệp - nông, lâm, ngư nghiệp, đòi hỏi thành phố phải nhanh chóng đẩy mạnh sự phát triển CN-TTCN.
Bốc xếp hàng hoá tại cảng Thác Hàn (Móng Cái) thuộc Tổng Công ty Đông Bắc.
Ảnh: T.C
Móng Cái có nhiều tiềm năng, thế mạnh về tài nguyên khoáng sản như sét để sản xuất vật liệu xây dựng tập trung ở xã Hải Yến và phường Ninh Dương đảm bảo cho nhà máy sản xuất gạch ngói công suất 40 đến 60 triệu viên/năm hoạt động trong 20 năm; đá xây dựng quazit phân bố tại các xã Hải Đông, Hải Yến; cát thuỷ tinh có nhiều ở ven biển Trà Cổ, Bình Ngọc; đá xây dựng ốp lát có màu sắc đẹp ở Lục Phủ đang được khai thác có hiệu quả để làm ru-lô cho các nhà máy giấy và sản xuất đá ốp lát trang trí. Mangan tại Hải Sơn, hiện đang được khai thác với sự liên doanh của Công ty Luyện kim Tân Sáng (Trung Quốc). Khu vực xã Quảng Nghĩa có thể quy hoạch từ 300 đến 500 ha để trồng chè xuất khẩu với quy mô công nghiệp. Cùng với đó Móng Cái đẩy mạnh xây dựng hệ thống cảng như Vạn Gia, Thọ Xuân, Dân Tiến... và các bến bốc dỡ hàng tạo điều kiện cho quá trình luân chuyển hàng hoá trở thành một quần thể phát triển kinh tế ngày càng bền vững. Sự quan tâm tạo điều kiện của Nhà nước nói chung và tỉnh nói riêng đã giúp thành phố nhanh chóng quy hoạch vành đai kinh tế ven biển Quảng Tây, Hạ Long, Đồ Sơn và hướng tới sự kết hợp hữu cơ giữa khu công nghiệp - cảng biển Hải Hà với Móng Cái, tạo thêm sức bật cho vùng cửa khẩu trọng điểm này có những lợi thế phát triển CN-TTCN. Các cụm, khu công nghiệp đang phát huy thế mạnh, trong đó các cụm công nghiệp Ninh Dương (100 ha), Hải Yến (192,7 ha)... giúp cho hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước có mặt bằng để đầu tư, mở rộng sản xuất. Trong 3 năm gần đây, đã có 591 công trình với tổng vốn đầu tư gần 500 tỷ đồng, ngoài ra thành phố phát triển thêm trên 1.000 hộ kinh doanh, đưa tổng số hộ lên hơn 7.000 và gần 500 doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hàng trăm Hợp tác xã công nghiệp - dịch vụ công nghiệp, đã tạo diện mạo mới cho quy mô phát triển CN-TTCN của thành phố. Đến nay tỷ trọng công nghiệp, xây dựng của Móng Cái đã chiếm 16%. Thành phố có sự phát triển hài hoà giữa công nghiệp chế biến hải sản; lắp ráp hàng xuất khẩu; công nghiệp khai thác; sản xuất hàng tiêu dùng và hàng thuỷ công mỹ nghệ phục vụ du lịch; công nghiệp sản xuất phân phối điện, ga, nước; đóng và sửa chữa tàu thuyền; sản xuất hàng các đồ gỗ dân dụng; sản xuất hoá chất, cao su, plastic, nhựa tái chế... có doanh thu lớn. Đến nay, các cơ sở sản xuất CN-TTCN tăng 12%/năm nên giá trị phát triển CN-TTCN có tốc độ tăng trưởng bình quân 46%/năm.
Xu thế phát triển công nghiệp ngày càng được đầu tư với số vốn lớn, song trong quá trình phát triển CN-TTCN của Móng Cái còn bộc lộ một số hạn chế như: Phát triển chưa tương xứng với những điều kiện sẵn có do thiếu thông tin thị trường, tiềm năng thế mạnh chưa được khai thác đầy đủ, sự phát triển chưa được đồng đều giữa các lĩnh vực công nghiệp và vùng miền, chưa phát huy được những nghề truyền thống sẵn có và tiểu thủ công nghiệp của các vùng nông thôn. Trình độ công nghệ, kỹ thuật sản xuất còn thủ công, nhỏ bé và lạc hậu; đại bộ phân công nhân sản xuất chưa được đào tạo qua trường lớp nên thiếu tính chuyên nghiệp; sản phẩm CN-TTCN chưa có hàm lượng kỹ thuật cao; trình độ cán bộ quản lý doanh nghiệp nhìn chung còn yếu. Việc quy hoạch và tổ chức xây dựng cơ sở hạ tầng cho các khu cụm công nghiệp còn gặp những khó khăn về mở rộng mặt bằng, vốn đầu tư... nên tiến độ xây dựng chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu của các chủ đầu tư. Các cơ chế chính sách khuyến khích ưu đãi đầu tư của Trung ương và tỉnh còn thiếu cụ thể nên chưa làm bật lên tiềm năng phát triển CN-TTCN cho Móng Cái.
