Phát huy lợi thế về di sản thiên nhiên, văn hóa, lịch sử, Quảng Ninh đang từng bước đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa với những cách làm mới; góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển, tạo thêm sức hút cho du lịch và mở ra dư địa tăng trưởng cho địa phương.
Những sự kiện văn hóa, nghệ thuật diễn ra liên tiếp trong năm 2026 góp phần tạo nên diện mạo sôi động cho Quảng Ninh. Carnaval Hạ Long, Tuần Văn hóa, thể thao và du lịch Quảng Ninh chào hè, đến Y-Fest, các chương trình nghệ thuật đặc biệt và trình diễn ánh sáng… đã tạo điểm nhấn cho mùa du lịch; đồng thời đem đến những trải nghiệm mới cho người dân, du khách. Qua đó, đưa văn hóa dần trở thành một phần của không gian đô thị, dịch vụ và hoạt động kinh tế.
Vũ khúc samba Hạ Long cùng pháo hoa, âm thanh, ánh sáng đã thực sự đốt cháy không khí Carnaval Hạ Long 2026.
9 tháng năm 2026, Quảng Ninh tổ chức 286 sự kiện kích cầu, xúc tiến, quảng bá du lịch, trong đó có 18 sự kiện cấp quốc gia, quốc tế. Nhiều chương trình được đầu tư về nội dung, sân khấu, công nghệ trình diễn, kết hợp nghệ thuật với cảnh quan, trải nghiệm du lịch và hoạt động thương mại.
Nổi bật là chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ tại Quảng trường 30/10 (ngày 24/7) thu hút khoảng 40.000 khán giả; lễ khai mạc Cuộc thi Hoa hậu thế giới 2026 tại khu vực Halong Marina (ngày 12/8) với quy mô khoảng 10.000 khán giả. Đặc biệt, chương trình nghệ thuật “Quảng Ninh - Thành phố rực rỡ tương lai” (tối 28/8) nhân dịp công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất đã thu hút khoảng 100.000 người tham dự.
Cùng với các chương trình biểu diễn, hoạt động trình diễn ánh sáng tàu du lịch trên vịnh Hạ Long, trình chiếu 3D Mapping, hội chợ OCOP và các sự kiện văn hóa, ẩm thực, vui chơi, giải trí góp phần tạo thêm điểm nhấn cho mùa du lịch. Những hoạt động này không chỉ thu hút sự quan tâm trong thời gian diễn ra mà còn quảng bá hình ảnh địa phương, kết nối dịch vụ và gia tăng trải nghiệm cho du khách.
Tiết mục trống hội tại Làng Nương dưới chân núi Yên Tử mừng xuân Bính Ngọ 2026.
Trong 9 tháng, tổng lượng khách du lịch đến Quảng Ninh đạt 18,8 triệu lượt, tăng 9,9% so cùng kỳ năm 2025; doanh thu du lịch đạt khoảng 56.400 tỷ đồng, tăng 27,38%. Kết quả này cho thấy sức hút của Quảng Ninh, trong đó có sự đóng góp từ các hoạt động dịch vụ.
Lợi thế của Quảng Ninh không chỉ nằm ở vịnh Hạ Long, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, mà còn ở hệ thống hơn 600 di tích, danh thắng văn hóa, lịch sử, các loại hình văn hóa dân gian, làng nghề truyền thống và bản sắc đa dạng của cộng đồng các dân tộc. Đây là nguồn tài nguyên phong phú để sáng tạo sản phẩm mới, từ biểu diễn nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ, đến du lịch văn hóa, trải nghiệm di sản và các hình thức giải trí mang dấu ấn địa phương.
Để phát huy những giá trị đó, thành phố đã xây dựng Đề án phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là bước định hình hướng khai thác nguồn lực văn hóa bài bản hơn, gắn phát triển kinh tế với yêu cầu bảo tồn di sản.
Một chuyển biến dễ nhận thấy là không gian trải nghiệm du lịch trên địa bàn thành phố đang dần được kéo dài về đêm. Nếu trước đây, nhiều hành trình tham quan gần như kết thúc sau bữa tối, thì nay du khách có thêm lựa chọn với phố đi bộ, chợ đêm, không gian ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, nhạc nước, pháo hoa và trải nghiệm trên du thuyền. Những hoạt động này làm sôi động đời sống đô thị, đồng thời tạo thêm cơ hội kinh doanh cho các cơ sở dịch vụ, nhà hàng, điểm mua sắm và đơn vị tổ chức biểu diễn.
Từ ngày 30/5/2026, sản phẩm tham quan Bảo tàng - Thư viện vào buổi tối được thí điểm thực hiện, kết hợp không gian trưng bày với các hoạt động trải nghiệm. Ngành văn hóa cũng chuẩn bị xây dựng sản phẩm, dịch vụ kinh tế đêm tại khu vực Quảng trường 30/10, Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm. Qua đó, các thiết chế văn hóa có thêm cơ hội trở thành điểm đến hấp dẫn, thay vì chỉ phục vụ hoạt động trưng bày, giới thiệu giá trị lịch sử và tri thức.
Chị Nguyễn Thị Thương Huyền, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: Tôi đã nhiều lần đến Quảng Ninh, nhưng năm nay cảm nhận rõ sự khác biệt. Buổi tối hiện có thêm nhiều lựa chọn, như phố đi bộ, không gian ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, nhạc nước và bắn pháo hoa, khiến chuyến đi trọn vẹn hơn.
Du khách thưởng thức các tiết mục biểu diễn trên Du thuyền tham quan ven bờ vịnh Hạ Long về đêm.
Cùng với tổ chức sự kiện và mở rộng dịch vụ ban đêm, Quảng Ninh đã rà soát, đề xuất quỹ đất, khu vực nghiên cứu phát triển cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, tổ hợp sáng tạo văn hóa và địa điểm dự kiến tổ chức biểu diễn thực cảnh, hoạt động công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa. Việc chuẩn bị không gian phát triển cho thấy định hướng khai thác văn hóa đang từng bước vượt ra khỏi những hoạt động riêng lẻ, hướng tới kết nối nghệ thuật, công nghệ, dịch vụ và kinh doanh.
Tuy nhiên, để công nghiệp văn hóa tạo ra giá trị lâu dài, các chương trình cần tiếp tục được nâng cao chất lượng nội dung, tính đặc sắc, năng lực tổ chức chuyên nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Nghệ sĩ, nghệ nhân, người làm nghề truyền thống và cộng đồng địa phương cần có cơ hội tham gia xây dựng sản phẩm, truyền nghề và hưởng lợi từ việc khai thác giá trị văn hóa.
Với Quảng Ninh, mỗi di sản, làng nghề, hay loại hình văn hóa dân gian đều gắn với câu chuyện về lịch sử, con người và bản sắc vùng đất. Khi người dân được tham gia và hưởng lợi, di sản không chỉ được gìn giữ trong không gian trưng bày, hay các dịp lễ hội, mà tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. Sinh kế được cải thiện, niềm tự hào cộng đồng được bồi đắp cũng góp phần tạo nền tảng vững chắc cho công tác bảo tồn.
Khai thác thương mại vì thế cần đi đôi với gìn giữ giá trị nguyên gốc, tránh để cảnh quan, di tích và không gian văn hóa bị quá tải, hoặc chỉ trở thành phông nền cho dịch vụ. Quảng Ninh đã hoàn thành 6 hồ sơ xếp hạng di tích và tiếp tục triển khai các khuyến nghị của UNESCO đối với Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử. Đây là những công việc cần thiết để việc phát huy giá trị di sản gắn với trách nhiệm bảo tồn lâu dài. Cùng với đó, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nghệ sĩ, cơ sở đào tạo và cộng đồng có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Phát triển công nghiệp văn hóa không đơn thuần là tổ chức thêm sự kiện, hay kéo dài hoạt động du lịch, mà là quá trình biến những giá trị riêng có thành sản phẩm sáng tạo, mang lại lợi ích kinh tế và giá trị xã hội. Với nền tảng di sản phong phú, cùng những hướng đi đang triển khai, Quảng Ninh có cơ hội đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển lâu dài, vừa tạo động lực cho du lịch, dịch vụ phát triển, vừa gìn giữ bản sắc và nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân.
