Sở hữu hệ thống di sản đặc sắc cùng sức sáng tạo ngày càng được khơi mở, Quảng Ninh đang tạo dấu ấn mới trên bản đồ du lịch bằng những sản phẩm công nghiệp văn hóa giàu bản sắc. Các concert quy mô lớn, chương trình nghệ thuật gắn với di sản và hoạt động giải trí về đêm không chỉ làm phong phú trải nghiệm của du khách, mà còn mở rộng dư địa tăng trưởng du lịch, hướng tới phát triển bền vững.

Những năm gần đây, Quảng Ninh từng bước đổi mới cách tiếp cận, đưa các chương trình nghệ thuật, lễ hội và sự kiện âm nhạc trở thành một phần quan trọng trong chiến lược quảng bá điểm đến. Carnaval Hạ Long, Lễ hội Hoa Anh đào - Mai vàng Yên Tử, Festival âm nhạc quốc tế Hạ Long cùng nhiều chương trình văn hóa, thể thao, du lịch quy mô lớn đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, đồng thời tạo thêm lý do để du khách lựa chọn Quảng Ninh trong hành trình khám phá.

Đáng chú ý, thành công của Hạ Long Concert 2025 với chủ đề “Hào khí Di sản - Bừng sáng tương lai” và concert “Quảng Ninh - Đất mỏ anh hùng” cho thấy sức hấp dẫn của những sản phẩm nghệ thuật được đầu tư chuyên nghiệp, có nội dung gắn với lịch sử, văn hóa và con người địa phương. Mỗi chương trình thu hút trên 30.000 khán giả trực tiếp, đồng thời được truyền tải trên nhiều nền tảng số, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng ngoài không gian tổ chức.

Điểm đáng nói không chỉ nằm ở quy mô khán giả hay hiệu ứng truyền thông. Những chương trình này còn góp phần thay đổi cách thức tổ chức sự kiện văn hóa, nghệ thuật, đưa nội dung giàu tính lịch sử, chính luận đến gần công chúng bằng ngôn ngữ âm nhạc hiện đại, hình ảnh sân khấu và công nghệ trình diễn. Các giá trị truyền thống nhờ đó được chuyển tải sinh động hơn, tạo sự kết nối giữa niềm tự hào về vùng đất với nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của công chúng hôm nay.

Với concert “Quảng Ninh - Đất mỏ anh hùng”, âm nhạc trở thành lời tri ân các thế hệ công nhân đã góp sức xây dựng vùng mỏ, đồng thời khơi dậy tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” trong đời sống đương đại. Trong khi đó, “Hào khí Di sản - Bừng sáng tương lai” gợi mở hình ảnh một Quảng Ninh giàu truyền thống, năng động và hướng tới tương lai.

Khi được tổ chức bài bản, những sự kiện như vậy không chỉ tạo ra một đêm thưởng thức nghệ thuật mà còn hình thành trải nghiệm du lịch có khả năng thu hút các nhóm khách khác nhau, nhất là giới trẻ, khách đi theo nhóm và những người quan tâm đến âm nhạc, văn hóa.

Sức hấp dẫn của những chương trình này còn cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận công chúng. Một sự kiện văn hóa có thể trở thành lý do để du khách lựa chọn điểm đến, lên kế hoạch lưu trú và kết hợp tham quan, nghỉ dưỡng, thưởng thức ẩm thực. Khi được tổ chức bài bản, concert không chỉ tạo nên một đêm nghệ thuật sôi động mà còn kích hoạt nhu cầu sử dụng hàng loạt dịch vụ liên quan, góp phần mở rộng chuỗi giá trị du lịch.

Từ hiệu ứng của những chương trình quy mô lớn, sản phẩm du lịch âm nhạc tại Quảng Ninh cũng ngày càng đa dạng. Các sân khấu tại Tổ hợp dịch vụ Đồi Mặt Trời, Ngọn Hải Đăng, La Luna Coffee Hạ Long, The Harmony Tuần Châu và trên các du thuyền cao cấp giữa Vịnh Hạ Long thường xuyên tổ chức hoạt động biểu diễn, có sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như: Mỹ Tâm, Hồ Quỳnh Hương, Lam Trường, Văn Mai Hương, Vũ Cát Tường...

Sự kết hợp giữa âm nhạc với không gian cảnh quan, dịch vụ nghỉ dưỡng và ẩm thực tạo nên những trải nghiệm riêng cho du khách. Nếu trước đây hành trình khám phá Hạ Long thường tập trung vào tham quan vịnh và các điểm du lịch nổi tiếng, thì nay các hoạt động nghệ thuật, giải trí về đêm đang mở rộng lựa chọn, giúp chuyến đi thêm phong phú.

Đây cũng là hướng đi có ý nghĩa trong việc khắc phục tính mùa vụ. Những chương trình biểu diễn được tổ chức vào mùa thu, mùa đông hoặc các dịp lễ hội có thể tạo thêm sức hút cho điểm đến trong thời gian lượng khách nghỉ dưỡng biển giảm. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào lợi thế thời tiết, du lịch Quảng Ninh có thêm sản phẩm để thu hút các nhóm khách yêu âm nhạc, văn hóa, trải nghiệm và giải trí.

Theo số liệu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 10 tháng năm 2025, Quảng Ninh đón khoảng 18,43 triệu lượt khách, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2024. Cùng với các sản phẩm du lịch truyền thống, chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch được tỉnh tổ chức trong quý IV/2025 góp phần mở rộng dòng khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng trải nghiệm văn hóa bản địa.

Những kết quả này cho thấy công nghiệp văn hóa đang mở thêm một hướng tiếp cận thị trường. Đánh giá về Quảng Ninh, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cho rằng, tỉnh có lợi thế đặc biệt về di sản và hạ tầng. Việc đầu tư tổ chức các sự kiện văn hóa lớn là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời tạo động lực cho kinh tế đêm và nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của người dân.

Nếu các concert quy mô lớn tạo hiệu ứng thu hút đông đảo công chúng, thì những sản phẩm khai thác trực tiếp giá trị văn hóa bản địa lại góp phần làm sâu sắc trải nghiệm, tạo dấu ấn riêng cho du lịch Quảng Ninh.

Một trong những hướng đi đáng chú ý là đưa nghệ thuật vào không gian di sản, kết hợp biểu diễn với khám phá cảnh quan, lịch sử và văn hóa. Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Non thiêng Yên Tử - Khí phách ngàn năm” được xây dựng trên nền tảng các giá trị văn hóa, tâm linh của Yên Tử, lấy hình tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông và tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm làm mạch nội dung xuyên suốt.

Thông qua âm nhạc, hình ảnh và ngôn ngữ trình diễn, câu chuyện về vùng đất thiêng được tái hiện sinh động, giúp khán giả cảm nhận rõ hơn chiều sâu lịch sử và triết lý “cư trần lạc đạo”. Cách tiếp cận này giúp đưa di sản đến gần hơn với công chúng trẻ, đồng thời tạo thêm sản phẩm trải nghiệm cho du khách quan tâm đến văn hóa, lịch sử và du lịch tâm linh.

Tại khu vực Cẩm Phả, show diễn thực cảnh “Đi tìm dấu ngọc” của Công ty CP Tập đoàn du thuyền cao cấp châu Á cũng mở ra hướng kết hợp nghệ thuật biểu diễn với khám phá không gian hang động và thưởng thức ẩm thực. Du khách không chỉ xem biểu diễn mà còn có cơ hội trải nghiệm thực đơn sử dụng nguyên liệu tươi ngon của Quảng Ninh, đặc biệt là hải sản, trong không gian hang Ngọc Rồng.

Bà Hoàng Thị Năm, Phó Giám đốc Công ty CP Tập đoàn du thuyền cao cấp châu Á, cho biết sản phẩm mới nhận được sự hưởng ứng của du khách, trong đó có khách quốc tế, kể cả vào mùa thấp điểm. Việc kết hợp nghệ thuật, cảnh quan và ẩm thực tạo nên trải nghiệm khác biệt, góp phần gia tăng giá trị cho dịch vụ du lịch địa phương.

Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, cho rằng kinh tế đêm là một mũi nhọn quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa. Với lợi thế Vịnh Hạ Long và hệ thống di sản phong phú, Quảng Ninh cần quy hoạch đồng bộ hạ tầng, chương trình biểu diễn và các dịch vụ liên quan để hình thành sản phẩm đêm có bản sắc riêng. Việc kết nối doanh nghiệp, cơ sở đào tạo nhân lực và cộng đồng địa phương cũng giữ vai trò quan trọng trong xây dựng thương hiệu.

Từ việc tạo ra các sản phẩm trải nghiệm văn hóa độc đáo, khác biệt, yêu cầu đặt ra với Quảng Ninh là chuyển dần từ tổ chức những sự kiện riêng lẻ sang xây dựng chuỗi sản phẩm văn hóa, nghệ thuật theo mùa, theo chủ đề và gắn với các thị trường khách. Những chương trình âm nhạc có thể kết hợp với lễ hội, tour tham quan, trải nghiệm ẩm thực và nghỉ dưỡng; các hoạt động nghệ thuật tại Yên Tử có thể kết nối với hành trình khám phá di sản, tìm hiểu văn hóa Phật giáo Trúc Lâm. Các sản phẩm được thiết kế phù hợp sẽ giúp du khách có thêm lý do lưu trú dài ngày và quay trở lại.

Cùng với đó, tỉnh cũng quan tâm ứng dụng công nghệ số để tăng cường quảng bá và phân phối sản phẩm rộng hơn. Nền tảng số, nội dung đa phương tiện, hình thức kể chuyện tương tác và công cụ hỗ trợ trải nghiệm có thể giúp di sản tiếp cận nhiều công chúng.

Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch đã được Quảng Ninh xác định trong các định hướng chiến lược của tỉnh. Sau khi Chính phủ ban hành “Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”, địa phương xây dựng kế hoạch triển khai, tập trung khai thác lợi thế về biểu diễn nghệ thuật, mua sắm, du lịch đêm, văn hóa ẩm thực và các dịch vụ giải trí.

Đặc biệt, Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững xác định phát triển công nghiệp dịch vụ, công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí dựa trên nền tảng công nghiệp sáng tạo được tổ chức sản xuất ở trình độ cao là một trong ba khâu đột phá.

Định hướng này đặt văn hóa trong mối quan hệ trực tiếp với tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và chất lượng phát triển. Các giá trị văn hóa không chỉ cần được bảo tồn, phát huy trong đời sống tinh thần mà còn có thể trở thành chất liệu sáng tạo, hình thành sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu mang dấu ấn địa phương.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, công nghiệp văn hóa Quảng Ninh bước đầu hình thành với các sản phẩm sáng tạo gắn với di sản, các sự kiện nghệ thuật và lễ hội quy mô lớn mang tầm khu vực, quốc gia, quốc tế. Du lịch văn hóa ngày càng phát triển, góp phần xây dựng thương hiệu Quảng Ninh là điểm đến di sản, văn minh, thân thiện.

Thời gian tới, tỉnh sẽ triển khai Đề án Khu công nghiệp văn hóa sáng tạo cũng hướng tới hình thành không gian kết nối giữa doanh nghiệp, nghệ sĩ và công nghệ, thúc đẩy các ý tưởng sáng tạo phát triển thành sản phẩm có giá trị. Quảng Ninh cũng tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ biểu diễn và giải trí, nâng cao năng lực tổ chức sự kiện, phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp và tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong chuỗi dịch vụ.

Đặc biệt, cộng đồng địa phương sẽ được đặt ở vị trí chủ thể trong quá trình phát triển. Người dân không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ mà còn có thể trực tiếp kể câu chuyện văn hóa, giới thiệu ẩm thực, nghề truyền thống và những giá trị riêng của vùng đất.

Với Quảng Ninh, bản sắc công nghiệp văn hóa đang được xây dựng trên chính những giá trị làm nên sức hấp dẫn của vùng đất này với vẻ đẹp kỳ vĩ của Vịnh Hạ Long, chiều sâu tâm linh của di sản văn hóa thế giới Yên Tử, truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của Vùng mỏ cùng nét văn hóa phong phú của các cộng đồng ven biển, dân tộc thiểu số miền núi. Đây là nguồn chất liệu có khả năng tạo nên những sản phẩm khác biệt, giúp địa phương khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.

---

Thực hiện: LINH AN
Trình bày: ĐỖ QUANG