Theo đánh giá của ngành chức năng, mặc dù số tàu công suất lớn khai thác xa bờ chiếm số lượng rất ít so với tổng số tàu khai thác thuỷ sản trong tỉnh nhưng đây lại là đội tàu cho sản lượng khai thác cao.
Ông Vũ Văn Nam, Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản (Sở NN&PTNT) cho biết: Hiện nay toàn tỉnh có 8.275 tàu cá, trong đó có 6.092 tàu cá có công suất dưới 20CV hoạt động khai thác ven bờ; 1.871 tàu cá có công suất từ 20CV đến dưới 90CV hoạt động tại vùng biển lộng; 313 tàu có công suất từ 90CV trở lên hoạt động khai thác tại vùng biển xa bờ. Nhận thấy được hiệu quả của nghề khai thác xa bờ, bà con ngư dân đã chủ động đóng mới, nâng cấp tàu cá công suất nhỏ để vươn ra khai thác xa hơn. Chỉ tính từ năm 2014 đến tháng 6 năm nay, số tàu cá công suất lớn khai thác xa bờ đã tăng từ 277 tàu lên 313 tàu. Và dự kiến đến hết tháng 7, số tàu cá công suất lớn trên 90CV trong tỉnh sẽ có 346 tàu (tăng 69 tàu so với năm 2014), trong đó tàu trên 400CV có 26 tàu. Dự kiến đến hết năm nay, sẽ có khoảng 30 tàu công suất trên 90CV sẽ hạ thuỷ. Khi đó, tàu trên 90CV sẽ có 376 tàu, tăng gần 100 tàu so với năm 2014. Tuy nhiên, số tàu khai thác xa bờ vẫn chiếm tỷ lệ rất thấp so với tổng số tàu cá trong tỉnh, chỉ chiếm khoảng 4,5%. Điều này thể hiện sự mất cân đối trong việc phát triển đội tàu cá trên địa bàn tỉnh. Tàu cá hoạt động gần bờ chiếm số lượng lớn dẫn đến áp lực đối với nguồn lợi thuỷ sản ven bờ.
Bên cạnh đó, hiện nay hoạt động khai thác hải sản xa bờ của đội tàu khai thác xa bờ vẫn chỉ tập trung ở một số địa phương có truyền thống nghề khai thác như: Vân Đồn, Hải Hà, Hạ Long và Quảng Yên với các nghề khai thác lưới đơn, lưới rê, chài chụp, câu khơi. Ngư trường khai thác chủ yếu vẫn ở khu vực đảo Trần, Thượng Hạ Mai, Cô Tô, Long Châu, Bạch Long Vỹ và trong vùng đánh cá chung Vịnh Bắc Bộ. Đội tàu khai thác xa bờ đã tạo công ăn việc làm cho hơn 1.900 lao động. Tuy nhiên, số lượng lao động được đào tạo còn ít, chủ yếu do kinh nghiệm trong quá trình khai thác. Về tổ chức sản xuất, hiện nay toàn tỉnh có 7 tổ đội sản xuất với 94 tàu tham gia và 299 lao động, 2 HTX khai thác thuỷ sản; 10 nghiệp đoàn nghề cá với 135 tàu tham gia với 748 lao động. Phần lớn các tàu cá xa bờ đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật trong khai thác hải sản. Một số tàu đã lắp đặt trang thiết bị khai thác hiện đại như: Máy dò ngang, đèn LEP, máy thu thả lưỡi câu, hầm bảo quản thuỷ sản bằng vật liệu Polyurthane nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch nâng cao giá trị sản phẩm. Các cơ sở hậu cần phục vụ khai thác thuỷ sản xa bờ hiện nay trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng được yêu cầu. Hiện toàn tỉnh có gần 90 cơ sở đóng mới, sửa chữa, nâng cấp tàu cá; trong đó có 17 cơ sở đủ điều kiện theo Thông tư 26/2014/TT-BNNPTNT của Bộ NN&PTNT. Tuy nhiên, đến nay Quảng Ninh vẫn chưa có cảng cá loại 1 (cấp vùng) và chưa đầu tư xây dựng cảng cá loại 2 (cấp tỉnh). Đây cũng là một trong những khó khăn cho việc phát triển nghề khai thác thuỷ sản nói chung và khai thác xa bờ nói riêng.
Thực hiện Nghị định 67/2014/NĐ-CP của Chính phủ, UBND tỉnh phê duyệt đợt 2 danh sách 41 chủ tàu đóng mới, nâng cấp tàu cá. Đến nay, Ngân hàng thương mại đã nhận 13 hồ sơ vay vốn, trong đó có 2 chủ tàu đóng mới tàu cá vỏ gỗ đã ký hợp đồng tín dụng với tổng số vốn cam kết cho vay là 13 tỷ đồng, đã giải ngân là 3,1 tỷ đồng; 1 chủ tàu đóng mới tàu cá vỏ thép dự kiến ký hợp đồng tín dụng với ngân hàng trong tháng 7 với mức đầu tư là 15,5 tỷ đồng. Có 2 chủ tàu mua bảo hiểm, với tổng kinh phí là 83,663 triệu đồng, trong đó: Kinh phí ngư dân đóng là 8,36 triệu đồng, kinh phí hỗ trợ của Nhà nước là 75,303 triệu đồng.
Theo kế hoạch phát triển đội tàu khai thác xa bờ đến năm 2020 lên 400 tàu thì với tốc độ phát triển như hiện nay chỉ đến giữa năm 2016 đã đạt kế hoạch đề ra. Vì vậy, cần thiết phải điều chỉnh kế hoạch, tiếp tục phát triển đội tàu khai thác xa bờ để đảm bảo sự phát triển theo xu thế thực tiễn cũng như tiềm năng và lợi thế kinh tế biển của tỉnh.
Quế Ninh
