Quảng Ninh là một trong những địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản tương đối phong phú của cả nước. Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường, đến nay, toàn tỉnh có 243 mỏ và điểm quặng của 33 loại khoáng sản thuộc 6 nhóm khoáng sản.
Theo đánh giá của ngành chức năng, việc quy hoạch, cấp giấy phép khai thác khoáng sản và hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển KT-XH của địa phương. Đối với khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của tỉnh từ năm 2008, tỉnh đã tạm dừng, không cấp phép mới các dự án khai thác đá làm VLXD trên địa bàn. Hiện trên địa bàn tỉnh có 87 giấy phép khai thác còn hiệu lực, trong đó có 33 giấy phép khai thác đá làm vật liệu xây dựng; 39 giấy phép khai thác sét, gạch, ngói; 3 giấy phép khai thác cát làm vật liệu xây dựng và 8 giấy phép khai thác khoáng sản khác. Đối với khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Tài nguyên và Môi trường, đến nay Bộ đã cấp được 19 giấy phép thăm dò, 90 giấy phép khai thác khoáng sản than và 18 giấy phép khai thác khoáng sản khác.
Mặc dù công tác cấp phép khoáng sản được thực hiện đúng quy định nhưng trên thực tế vẫn còn 19 đơn vị với 21 giấy phép khai thác (chiếm 24,1%) chưa thực hiện việc kê khai hoặc kê khai không đầy đủ thông tin tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo quy định. Bên cạnh đó, 77/87 giấy phép khai thác (chiếm 88%) chưa thực hiện việc lập, giao nhận hồ sơ mốc giới khu vực khai thác thực địa một số đơn vị khai thác. Thậm chí, tại một số khai trường còn vượt công suất khai thác hàng năm như Công ty Viglacera Đông Triều, Gốm Đất Việt khai thác sét tại Tràng An; Công ty TNHH Xây dựng Thắng Lợi khai thác sét tại xã Hưng Đạo; Công ty Thu Hiền khai thác đá Quang Hanh. Có những đơn vị chưa kê khai và nộp phí BVMT đối với nước thải công nghiệp; chưa thực hiện nghiêm báo cáo công tác bảo vệ môi trường, quản lý chất thải nguy hại theo định kỳ và chưa có kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt như Công ty Ngân Sơn, Công ty Xây dựng Quảng Ninh, Công ty Đông Hải, Công ty Phú Cường…
Đánh giá thực trạng công tác quản lý, cấp phép khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng do địa bàn quản lý rộng, địa hình phức tạp, tập trung nhiều đơn vị hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản nên công các quản lý nhà nước gặp nhiều khó khăn. Mặt khác, việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường còn chậm, thiếu đồng bộ (nhất là các quy định về tài chính trong lĩnh vực khoáng sản). Hơn nữa, mức xử phạt đối với các hành vi khai thác trái phép hiện nay còn nhẹ, không đủ sức răn đe. Là địa bàn có tài nguyên khoáng sản phong phú, đặc biệt là than, vật liệu xây dựng, do đó, nếu không quản lý tốt sẽ xảy ra xung đột với phát triển bền vững của tỉnh. Mặt khác đây là nguồn tài nguyên không tái tạo nên việc quản lý khai thác phải hiệu quả, tiết kiệm góp phần vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh gắn với gia tăng giá trị sản phẩm, bảo vệ môi trường, an ninh trật tự. Chính vì thế, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương có hoạt động khai thác khoáng sản phải xem xét, rà soát lại quy hoạch và phải thực hiện xong trong năm 2015 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Cùng với đó, phải rà soát lại điều chỉnh quy hoạch 60 của ngành Than sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để điều chỉnh cho phù hợp với chiến lược phát triển của tỉnh.
Từ thực tế trên, đồng chí Cao Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh cho biết: Trong thời gian tới, Sở tiếp tục thực hiện một số giải pháp quản lý Nhà nước đối với hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Tiếp tục triển khai đấu giá quyền khai thác khoáng sản một số mỏ được UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch đấu giá. Sở sẽ chủ trì, phối hợp với các sở liên quan tăng cường kiểm tra giám sát thực hiện thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường theo quy định và sẽ gửi văn bản đôn đốc, nhắc nhở các doanh nghiệp khắc phục tồn tại. Nếu đơn vị nào chậm khắc phục sẽ xử lý nghiêm theo quy định. Trường hợp cố tình không khắc phục, Sở sẽ báo cáo UBND tỉnh xem xét xử lý hoặc nghiêm trọng sẽ tham mưu UBND tỉnh đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép hoạt động khoáng sản.
Hiểu Trân
