Singapore là một quốc đảo nhỏ bé ở Đông Nam Á có tốc độ phát triển đáng kinh ngạc. Từ một làng chài nghèo, thuộc địa của Vương quốc Anh, năm 1959 Singapore được trao trả độc lập và năm 1965 tách ra khỏi liên bang Malayxia. Sau hơn 40 năm xây dựng và phát triển, Singapore đã trở thành một đất nước nổi tiếng, một đô thị hiện đại, một trung tâm kinh tế - tài chính lớn trong khu vực và thế giới, một điểm đến yêu thích của rất nhiều khách du lịch. Hiện nay có khoảng 1.500 công ty, tập đoàn kinh tế lớn hàng đầu trên thế giới đang có mặt ở Singapore và mảnh đất này mỗi tháng cũng đón hơn 1 triệu khách du lịch quốc tế.
Hoạt động thường ngày ở Singapore rất nhộn nhịp và sôi động với sự tham gia của 5,2 triệu cư dân, trong đó có đến 2 triệu lao động, lưu học sinh, thương gia người nước ngoài, chưa kể đến hàng ngàn khách du lịch quốc tế trên một mảnh đất chỉ rộng có 710 km2. Mật độ dân số của Singapore vào diện cao nhất trên thế giới, nhưng luôn tạo cho mọi người có mặt ở nơi đây cảm giác thoải mái, dễ chịu. Mọi người có được cảm giác đó là nhờ sự tiện ích của hạ tầng, các phương tiện giao thông công cộng và hệ thống công viên, cây xanh trên toàn đất nước Singapore.
Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Singapore đặc biệt quan tâm đến vấn đề quy hoạch, xây dựng đô thị, kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và các công trình xây dựng. Hệ thống giao thông đường bộ ở đây được xây dựng đồng bộ với hệ thống cây xanh dày đặc ở 2 bên đường. Các công viên cây xanh với quy mô lớn nhỏ khác nhau được bố trí ở khắp mọi nơi. Các khách sạn, nhà hàng, trường học, công sở tận dụng từng mảnh đất, không gian nhỏ nhất để trồng hoa, cây xanh. Cuối tháng 6 năm nay, Singapore vừa khánh thành công trình Gardens by the Bay (khu vườn bên vịnh), một công trình kiến trúc độc đáo, một công viên rộng lớn với giá trị đầu tư 1 tỷ đô la Mỹ. Các công viên, hệ thống cây xanh ở khắp đất nước Singapore đều đẹp và sạch đến mức luôn tạo cho chúng ta cảm giác từng ngọn cỏ, từng nhành hoa ở đây đều được chăm sóc hằng ngày một cách rất kỹ càng. Singapore đang chuẩn bị triển khai dự án xây dựng một con đường dài 120 km nối tất cả các công viên lớn lại với nhau nhằm thực hiện mục tiêu biến cả đất nước trở thành một công viên khổng lồ.
Từ thực tế Singapore, chúng ta có thể nhìn nhận lại việc quy hoạch, quản lý đô thị hiện nay ở Việt Nam. Đất nước của chúng ta là một quốc gia có độ che phủ của cây xanh tương đối cao, tuy nhiên mật độ cây xanh lại bố trí không đồng đều giữa các vùng miền. Ở khu vực miền núi, dân cư thưa thớt thì tỷ lệ che phủ của rừng, cây xanh tương đối cao; nhưng ngược lại, ở các đô thị nơi dân cư đông đúc thì tỷ lệ này lại rất thấp. Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa ở Việt Nam những năm gần đây rất nhanh, nhiều làng mạc, khu vực cây xanh trở thành đô thị. Các khu đô thị mới được xây dựng có mật độ công trình xây dựng quá cao, ít công viên, cây xanh, ít nơi vui chơi công cộng. Việc trồng cây thường mới chỉ được tổ chức theo tính phong trào, chưa trở thành ý thức của từng cá nhân, từng gia đình, từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Chúng ta chưa biết “đem rừng về phố” như các bạn Singapore.
Hầu hết các thành viên trong đoàn cán bộ của tỉnh đang học tập, công tác ở Singapore đều thống nhất rằng, Quảng Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để học tập, áp dụng kinh nghiệm của nước bạn trong vấn đề này. Quảng Ninh đang thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ tăng trưởng nóng sang tăng trưởng xanh, từ phát triển không bền vững sang phát triển bền vững thì vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái, tạo ra môi trường sinh sống, làm việc cho mọi người dân theo hướng thân thiện, hòa hợp với môi trường được xem là một yếu tố rất quan trọng. Cùng với việc xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và các địa phương cấp huyện, chúng ta cần thực hiện xây dựng đồng bộ các quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch không gian đô thị, quy hoạch bảo vệ môi trường… Các cấp chính quyền cần tiếp tục làm tốt công tác quản lý, bảo vệ, phát triển các loại rừng; tăng cường quản lý đối với các dự án san lấp mặt bằng, phát triển đô thị để hạn chế việc tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái; tập trung quy hoạch, phát triển diện tích công viên, cây xanh ở đô thị, khu vực tập trung đông dân cư; phát động rộng rãi phong trào trồng cây xanh, hoa tươi ở tất cả các cơ quan, đơn vị, địa phương, các gia đình, để việc trồng và chăm sóc cây xanh trở thành ý thức, sự tự giác của mỗi người dân.
Trong các địa phương của tỉnh Quảng Ninh, Cô Tô được coi là một mảnh đất còn tương đối vẹn nguyên, ít bị sự tác động tiêu cực của bàn tay con người. Tuy nhiên, thời gian gần đây Cô Tô đang đứng trước sự lựa chọn rất khó khăn giữa việc giữ gìn, bảo vệ môi trường sinh thái với việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho nhân dân. Để bảo vệ được môi trường sinh thái, sự hoang sơ của Cô Tô như ngày hôm nay là cả một quá trình rất khó khăn và vất vả, là kết quả của việc đấu tranh quyết liệt với nạn khai thác trộm cây rừng làm cây cảnh, nạn cắt rong biển bán cho thương lái Trung Quốc… Để ngăn chặn nạn chặt phá rừng, chính quyền và các đoàn thể huyện Cô Tô đã phải kiên trì vận động nhân dân thay đổi thói quen, chuyển sang sử dụng than, ga làm chất đốt. Mỗi năm ngân sách tỉnh hỗ trợ 1,2 tỷ đồng để chính quyền huyện trợ cước vận chuyển than bùn đến tận gia đình các hộ dân. Chính quyền huyện Cô Tô cũng đang xúc tiến, đẩy nhanh tiến độ lập các quy hoạch xây dựng, phát triển huyện đảo; triển khai dự án “đảo hoa”, hỗ trợ cây giống và vận động nhân dân toàn huyện trồng hoa đào, các loại cây xanh, hoa tươi để biến Cô Tô trở thành “Hòn ngọc xanh giữa biển khơi” và điểm đến quen thuộc của khách du lịch trong nay mai.
Nguyễn Đức Thành (Bí thư, Chủ tịch UBND huyện Cô Tô)
