S.O.S ô nhiễm môi trường tại các khu, cụm, điểm và làng nghề trên địa bàn tỉnh

Hầu hết các làng nghề hiện nay đều chưa có biện pháp xử lý nước thải và chất thải do sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu thừa. Trong ảnh: Một cơ sở sản xuất gốm sứ tại huyện Đông Triều.

Trong tổng số 11 KCN thì 8 KCN đang trong giai đoạn hoàn tất san lấp mặt bằng, đầu tư cơ sở hạ tầng hoặc chờ đợi hoạch định chi tiết; 3 KCN đang hoạt động là Cái Lân, Việt Hưng và Hải Yên. Trong đó KCN Cái Lân sầm uất nhất có 34 dự án với 13 dự án nước ngoài có số vốn đăng ký trên 140 triệu USD và 21 dự án có vốn đầu tư là 5.000 tỷ đồng. Đây là KCN đa ngành với nhiều lĩnh vực khác nhau như: sản xuất nến cao cấp, bao bì, bê tông thương phẩm, cơ khí, sản xuất gỗ… cho nên công tác quản lý và kiểm soát về môi trường cũng gặp nhiều khó khăn, phức tạp. Hiện, đơn vị chủ đầu tư hạ tầng đang thực hiện biện pháp vi sinh để xử lý nước thải tập trung và thuê một công ty khác chuyên xử lý chất thải rắn. Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan chức năng việc xử lý nêu trên cũng chưa thật triệt để và đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường xung quanh.

Đối với cụm, điểm công nghiệp là mô hình phát triển công nghiệp vừa và nhỏ do UBND tỉnh cấp phép và chịu sự quản lý của Sở Công Thương, hoặc UBND các huyện, thị, thành phố. Tuy nhiên trước đó, đã có nhiều cụm, điểm công nghiệp hình thành tự phát, do các doanh nghiệp tự đứng ra mua đất xây dựng hạ tầng, không có chủ đầu tư và không có ranh giới rõ ràng. Cũng chính vì vậy mà phần lớn các cụm, điểm công nghiệp này đều chưa thực hiện các thủ tục đánh giá tác động về môi trường.

Một thực tế cho thấy, trên địa bàn tỉnh số cụm, điểm công nghiệp có quy hoạch chi tiết, có chủ đầu tư, thực hiện đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ rất ít mà chủ yếu tồn tại các cụm, điểm công nghiệp hình thành từ các doanh nghiệp kế cận nhau, nên chưa có hệ thống thoát nước, xử lý nước thải tập trung, dẫn đến tình trạng gây ngập úng, ô nhiễm môi trường và  khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về môi trường. Đặc biệt, các cụm, điểm công nghiệp do UBND các huyện trực tiếp quản lý, cơ sở hạ tầng không đồng bộ, hệ thống xử lý môi trường thiếu. Trong khi đó, phần lớn công nghệ của các cơ sở sản xuất trong cụm, điểm công nghiệp đều lạc hậu, mức độ cơ khí hóa, tự động hóa rất thấp, vốn đầu tư hạn chế, nhận thức và trách nhiệm đối với công tác bảo vệ môi trường chưa cao. Vậy nên các cơ sở sản xuất này tiêu thụ nhiều nguyên liệu, nhiên liệu, nguồn thải lớn không được xử lý, vượt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn nhưng vẫn xả thẳng ra môi trường gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, đời sống người dân trong khu vực. Trong đợt kiểm tra của Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường những năm gần đây đã phát hiện nhiều doanh nghiệp nằm trong các cụm, điểm công nghiệp vi phạm về môi trường như: Chi nhánh Công ty cổ phần Quang và Mỹ nghệ xuất khẩu ở khu Vĩnh Hồng, thị trấn Mạo Khê (Đông Triều) là đơn vị sản xuất gốm xuất khẩu đã không thực hiện lập bản cam kết bảo vệ môi trường cho dự án. Công ty cổ phần Xuất khẩu Thuỷ sản II Quảng Ninh (Yên Hưng) trong quá trình hoạt động chế biến thuỷ sản đã xả nước thải vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 5 đến dưới 10 lần.

Sản xuất vật liệu xây dựng đặc biệt là gạch đang là tác nhân lớn gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường.

Riêng các làng nghề thủ công truyền thống (tập trung chủ yếu ở huyện Yên Hưng và Đông Triều) thì hệ quả về môi trường do các hoạt động sản xuất đưa lại càng nghiêm trọng hơn. Một mặt quá trình sản xuất mang tính tự phát, sử dụng công nghệ thủ công lạc hậu, chắp vá, mặt bằng sản xuất chật chội, việc đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải ít được quan tâm, ý thức bảo vệ môi trường sinh thái của người dân làng nghề còn kém. Mặt khác lại thiếu một cơ chế quản lý, giám sát của các cơ quan chức năng của Nhà nước, chưa có những chế tài đủ mạnh đối với những hộ làm nghề thủ công gây ô nhiễm môi trường.