Năm 2012, tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới, cộng với giá cả đầu vào liên tục leo thang khiến việc sản xuất nói chung và ngành sản xuất công nghiệp nói riêng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Ngành công nghiệp Quảng Ninh đã phải gồng mình để vượt qua khó khăn và duy trì sản xuất ổn định.
Một số chỉ tiêu sút giảm so với cùng kỳ
Theo thông tin từ Sở Công Thương, giá trị sản xuất công nghiệp tháng 10 trên địa bàn tỉnh đạt trên 2.533 tỷ đồng, bằng 95,5% so với cùng kỳ năm 2011. Trong đó Công nghiệp Trung ương đạt 1.452 tỷ đồng, công nghiệp ngoài nhà nước đạt 561,2 tỷ đồng, công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 519,8 tỷ đồng. Tính chung 10 tháng đầu năm, giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh đạt trên 23.532,2 tỷ đồng, đạt 69,2% kế hoạch và bằng 98,6% cùng kỳ năm ngoái.
Tuy gặp nhiều khó khăn nhưng bằng ý chí vượt khó của chính mình các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã nỗ lực tìm nhiều giải pháp như tiết kiệm chi phí, đổi mới công nghệ để giảm mức tiêu thụ nguyên nhiên liệu. Qua đó, nhiều doanh nghiệp đã tạo được sự chuyển biến biến về năng suất và chất lượng các sản phẩm công nghiệp. Trong điều kiện đó, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đã phát huy được thế mạnh, mở rộng các đơn hàng xuất khẩu vào các thị trường mới như các nước vùng Trung Đông, Nam Phi... với các sản phẩm truyền thống của địa phương như: đá tấn mài, sứ điện; nhóm hàng công nghiệp nhẹ và thủ công, với các sản phẩm giấy vàng mã, bao bì, sản phẩm nhựa; may mặc, tranh đá; nhóm lâm sản chế biến, với các sản phẩm đũa gỗ, ván ghép thanh; các sản phẩm nông sản. Hiện nay, hoạt động sản xuất xi măng của các doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn, thị trường xi măng nội địa suy giảm, cung lớn hơn cầu; nguyên liệu đầu vào như điện, than vẫn tăng cao. Do đó, các doanh nghiệp sản xuất xi măng hiện đang phải bán hàng thấp hơn so với giá thành nên đã giảm được lượng hàng tồn kho. Theo báo cáo của các doanh nghiệp, sản lượng sản xuất xi măng 10 tháng ước đạt 1,923 triệu tấn, đạt 50,6% so với kế hoạch, bằng 73,4% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, tình hình sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây dựng của các doanh nghiệp trong 10 tháng đầu năm nay cũng bị giảm mạnh. Nguyên nhân chủ yếu gây ảnh hưởng đến tình hình sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây dựng là tốc độ xây dựng trên thị trường chững lại do thị trường địa ốc đóng băng suốt thời gian dài vừa qua. Nhiều doanh nghiệp tạm ngưng sản xuất để tránh tồn kho, một số doanh nghiệp khuyến mại giảm giá mức tối đa nhằm giảm bớt lượng hàng tồn kho đã quá lâu.
Vượt khó
Trước thực trạng nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh do giá “đầu vào” tăng, lạm phát có thể quay lại... là hậu quả của những “nút thắt” trong phát triển kinh tế. Thị trường tiêu thụ sản phẩm bị thu hẹp, sức mua yếu, giá cả mất ổn định, ảnh hưởng lớn đến thị trường xuất khẩu. Hầu hết các doanh nghiệp lớn của Quảng Ninh lâu nay có thị trường xuất khẩu ổn định đều phải cắt giảm sản xuất hoặc làm việc cầm chừng do thiếu việc làm. Nhiều dự án đầu tư của doanh nghiệp đã phải xem xét lại để tạm dừng, cắt giảm hoặc thay đổi các khoản mục đầu tư. Để giúp doanh nghiệp khắc phục vướng mắc trong sản xuất kinh doanh, Sở Công Thương đã làm đầu mối giúp tỉnh tìm hiểu khó khăn để kịp thời tháo gỡ cho doanh nghiệp về các thủ tục hải quan, thuế, điện, thông tin kịp thời cho doanh nghiệp về cơ chế chính sách, về thị trường. Từ đó, UBND tỉnh đã có nhiều biện pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp như tạo điều kiện hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ một số dự án phục vụ phát triển của ngành Than, khuyến khích tiêu dùng sản phẩm xi măng và các mặt hàng khác, hỗ trợ và tạo điều kiện về vốn vay phục vụ sản xuất các mặt hàng thiết yếu... Song song với những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nói trên, nhiều biện pháp khác như: hỗ trợ xúc tiến thương mại, bồi dưỡng nghiệp vụ, tháo gỡ khó khăn trong lĩnh vực đất đai, nhà xưởng… cũng đã được Sở Công Thương quan tâm chỉ đạo và thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả, tạo nên sự cộng hưởng tích cực, giúp các doanh nghiệp nhanh chóng khắc phục khó khăn, tổ chức tốt hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm.
Đặc biệt, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, phát huy kết quả đã đạt được, Sở Công Thương đã tổ chức các phiên chợ vùng cao tại các huyện miền núi như Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên để phục vụ nhu cầu mua sắm của bà con. Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp tháo gỡ khó khăn khi quay về thị trường trong nước, ngoài việc thực hiện đồng bộ, hiệu quả và linh hoạt những chỉ đạo của tỉnh, ngành công thương tiếp tục đẩy mạnh việc kiểm soát và ngăn chặn nạn hàng hoá kém chất lượng, hàng giả, hàng nhập lậu. Tuy nhiên, để sản xuất công nghiệp duy trì ổn định và đứng vững trên thị trường nội địa, bên cạnh sự nỗ lực của các doanh nghiệp thì hơn bao giờ hết các ngành chức năng cần tăng cường công tác chống buôn lậu và hàng giả để lành mạnh hoá thị trường. Bởi lẽ chính sự tồn tại của các hàng lậu, hàng giả, hàng nhái và nhất là các sản phẩm vật liệu xây dựng kém chất lượng, không an toàn cho người sử dụng được nhập lậu và tiêu thụ tràn lan trên thị trường sẽ bóp nghẹt các hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp nội địa.
Lê Hải
