Cách đây tròn 89 năm, đêm 12/11/1936 cuộc đình công của thợ mỏ tại Cẩm Phả đã khơi mào cho cuộc Tổng bãi công kéo dài hơn 20 ngày của hơn 3 vạn thợ mỏ từ Cẩm Phả đến Đông Triều. Cuộc đấu tranh ấy không chỉ làm rung chuyển ách áp bức của thực dân, mà còn hun đúc truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” – biểu tượng sáng ngời của giai cấp công nhân Việt Nam. Trải qua bao thăng trầm, truyền thống ấy được gìn giữ và phát huy, trở thành nguồn sức mạnh nội sinh đưa ngành Than không ngừng lớn mạnh, giữ vững vai trò trụ cột trong sự phát triển của tỉnh Quảng Ninh và đất nước.
“Kỷ luật và Đồng tâm” chúng ta nhất định thắng
Đêm 12/11/1936 cuộc đình công của thợ mỏ tại Cẩm Phả đã khơi mào cho cuộc Tổng bãi công kéo dài hơn 20 ngày của hơn 3 vạn thợ mỏ từ Cẩm Phả đến Đông Triều. Cuộc tổng bãi công đã lan ra toàn khu mỏ, buộc chủ mỏ và thực dân Pháp phải nhượng bộ, chấp nhận yêu sách đòi tăng lương, giảm giờ làm, chống đánh đập.
Thắng lợi của cuộc Tổng bãi công đã để lại bài học sâu sắc về tập hợp lực lượng, tính kỷ luật trong đấu tranh, về sự đùm bọc, tương thân, tương ái của những người thợ mỏ và nhân dân Vùng mỏ. Cũng từ đây, khẩu hiệu của cuộc Tổng bãi công “Kỷ luật và Đồng tâm - Chúng ta nhất định thắng” đã trở thành cương lĩnh hành động, là mệnh lệnh cho đội ngũ công nhân Vùng mỏ trong suốt chặng đường đi theo Đảng, góp sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Sau khi tiếp quản khu mỏ từ các chủ mỏ Pháp (tháng 4/1955), tinh thần cách mạng 12/11/1936 và truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục được phát huy nhưng ở trong hoàn cảnh lịch sử mới, đó là người công nhân được làm chủ xí nghiệp, máy móc, hầm mỏ. Những năm chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ ra miền Bắc, những người thợ mỏ đã chắc “tay búa, tay súng”, vượt qua mọi khó khăn để “làm thật nhiều than cho Tổ quốc” như lời Bác Hồ dạy. Trên khắp các công trường, xí nghiệp, phong trào thi đua lao động sản xuất diễn ra sôi nổi, tất cả “Vì miền Nam ruột thịt”. Hàng ngàn cán bộ, công nhân mỏ đã ra nhập “Binh đoàn Than” lên đường vào miền Nam chiến đấu, nhiều người đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Gần 9 thập kỷ đã trôi qua, câu khẩu hiệu “Kỷ luật - Đồng tâm” đã và đang trở thành tài sản vô giá, theo bước chân thợ mỏ đến ngày hôm nay. Mỗi khi nhắc tới cụm từ “Kỷ luật - Đồng tâm” lớp lớp cha ông và cả những thợ mỏ đều cảm thấy rất tự hào.
Ông Ngô Xuân Nhạc, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh, người từng gắn bó với ngành Than 13 năm, chia sẻ: Quảng Ninh phát triển mạnh mẽ, toàn diện về mọi mặt ngày nay là nhờ có sự đóng góp to lớn của ngành Than cũng như nhiều ngành kinh tế khác. Bên cạnh sự phát triển lớn mạnh không ngừng của các ngành kinh tế như công nghiệp, dịch vụ, ngành than hiện nay vẫn luôn là nơi gửi gắm niềm tin, kỳ vọng của nhân dân Quảng Ninh. Bởi đây chính là cội nguồn của tinh thần “Kỷ luật - Đồng tâm”, truyền thống cách mạng của Vùng mỏ anh hùng; là nguồn năng lượng cho sự phát triển của đất nước nói chung và của tỉnh Quảng Ninh qua nhiều thời kỳ.
Xây dựng ngành Than hiện đại, bền vững
Ngày 10/10/1994, Chính phủ đã quyết định thành lập Tổng Công ty Than Việt Nam. Năm 2005, Chính phủ quyết định thành lập Tập đoàn Than Việt Nam, rồi Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) hiện nay.
Nhìn lại hành trình phát triển ấy, TKV đã không ngừng lớn mạnh, khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tập đoàn tự hào là một trong những trụ cột của nền kinh tế, phát triển ổn định, bền vững, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Giai đoạn 2020-2025, TKV đạt sản lượng than thương phẩm trong nước 198,4 triệu tấn. Các chỉ tiêu khác về alumin, điện, vật liệu nổ công nghiệp đều hoàn thành hoặc vượt kế hoạch, tiếp tục khẳng định năng lực sản xuất, điều hành. Trong sản xuất, công nghệ khai thác than hiện nay đã dần đạt tới trình độ tương đương các nước có ngành công nghiệp mỏ phát triển và làm chủ công nghệ thăm dò, khai thác, sàng tuyển và chế biến than. Công suất lò chợ tăng từ 20-50.000 tấn/năm lên bình quân 200.000 tấn/năm, lò chợ cơ giới hoá đồng bộ có nơi đạt 1,2 triệu tấn/năm (gấp 60 lần công suất lò chợ năm 1994); hệ số tổn thất than giảm từ mức 40-50% xuống còn 19%. Trong nhiều năm gần đây, các đơn vị đã chi trả tiền lương và các khoản thu nhập khác cho người lao động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh gần 20.000 tỷ đồng/năm, đảm bảo an sinh xã hội cho khoảng 30-35% dân số của tỉnh Quảng Ninh; tích cực tham gia các hoạt động xoá đói, giảm nghèo, phát triển nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội biển đảo, đền ơn đáp nghĩa, bảo trợ trẻ em, người tàn tật, công tác từ thiện.... với tổng kinh phí đóng góp hàng ngàn tỷ đồng.
Phát huy kết quả đạt được, giai đoạn 2025-2030, TKV đặt mục tiêu trở thành tập đoàn kinh tế Nhà nước lớn mạnh, hoạt động theo cơ chế thị trường, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững. Sản xuất giai đoạn này phấn đấu đạt bình quân 38,6 triệu tấn than/năm; sản lượng alumin đạt 6,5 triệu tấn; sản lượng điện 53,75 tỷ kWh; sản xuất gần 396.000 tấn thuốc nổ. Tổng doanh thu 918,3 nghìn tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế 25,5 nghìn tỷ đồng; nộp ngân sách 132,5 nghìn tỷ đồng...
Ông
Tập đoàn xác định yếu tố quyết định chính là phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” - tài sản tinh thần vô giá mà các thế hệ thợ mỏ để lại. Khi truyền thống đó tiếp tục được thắp sáng và lan tỏa trong mỗi người lao động, là sức mạnh giúp Tập đoàn vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, khẳng định vị thế là một trong những Tập đoàn kinh tế trụ cột của đất nước.
