Ông Mai Hữu Phần, nguyên Thư ký công đoàn Công trường Trụ mỏ thuộc Xí nghiệp Than Cẩm Phả nay là Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu, hiện ở khu Nam Tiến, phường Cẩm Phả, là một trong những người vinh dự được gặp Bác Hồ khi Người lên thăm mỏ Đèo Nai năm 1959.
Nói đến ngành than, trong hình dung của nhiều người hình ảnh về những người thợ mỏ với sức vóc cường tráng, ngày đêm sản xuất ở những tầng than, hầm mỏ để khai thác ra từng tấn vàng đen cho Tổ quốc. Ít ai biết rằng, đằng sau mỗi tấn than, mét lò ấy còn có những “bóng hồng” thầm lặng, tận tụy trong nhiều công đoạn không kém phần quan trọng của dây chuyền sản xuất than. Dù làm việc ở nơi mà thế mạnh không thuộc về phụ nữ, nhưng họ đã nỗ lực tỏa sáng theo một cách của riêng mình.
Trong không khí thi đua sôi nổi hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ – Truyền thống ngành Than (12/11/1936 – 12/11/2026) và chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, chiều 15/10/2026, tại Công ty Cổ phần Than Hà Lầm – Vinacomin, Liên hiệp các Hội VHNT Quảng Ninh tổ chức chương trình công bố tác phẩm với chủ đề “Bản lĩnh và tỏa sáng”.
Với ngành Than, thăm dò địa chất được coi là bước đi mở đường cho các dự án khai thác và có ý nghĩa quyết định đối với bảo đảm nguồn tài nguyên phục vụ phát triển lâu dài. Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đang tiếp tục đẩy mạnh công tác thăm dò, ứng dụng khoa học công nghệ, chủ động xây dựng kế hoạch khai thác, chuẩn bị diện sản xuất, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Thời điểm này, các đơn vị ngành Than đang bước vào đợt thi đua cao điểm 90 ngày đêm quý IV, tập trung tăng sản lượng, nâng năng suất, bảo đảm an toàn, phấn đấu hoàn thành vượt mức kế hoạch năm và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng trên 13% của thành phố Quảng Ninh.
Từ truyền thống "Kỷ luật và đồng tâm" bất khuất gần một thế kỷ, những tấm gương thợ mỏ tiêu biểu đã tỏa sáng, trong đó có ông Bùi Đăng Hiếu - người thợ cả từng vận hành những "gã khổng lồ" như máy xúc EKG18 để vinh dự đón nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc duy nhất của mỏ Đèo Nai năm xưa.
Chuyển đổi số tại Công ty Than Dương Huy - TKV đang được triển khai từ những công việc hằng ngày của người lao động đến hoạt động quản lý, điều hành sản xuất. Các ứng dụng số giúp doanh nghiệp nắm bắt thông tin một cách kịp thời hơn, đồng thời từng bước xây dựng dữ liệu phục vụ sản xuất hầm lò an toàn, hiệu quả.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến Vùng mỏ và ngành Than. Thực hiện lời dạy của Người, những năm qua, cán bộ, đảng viên, công nhân ngành Than đã cụ thể hóa việc học tập và làm theo Bác thông qua các phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh. Từ các công trường, phân xưởng, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, ý thức trách nhiệm cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo ngày càng lan tỏa, trở thành động lực để ngành Than vượt khó, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.
Khi nắng sớm bắt đầu ở Vùng mỏ Cẩm Phả cũng là lúc nhịp điệu sản xuất của một ngày mới tại Công ty CP Chế tạo máy - Vinacomin (VMC) bắt đầu.
Nhằm tạo dư địa cho sản xuất, duy trì ổn định sản lượng và đáp ứng nhu cầu than cho nền kinh tế, TKV đang tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư trọng điểm trên địa bàn Quảng Ninh. Nhiều công trình đang được tăng tốc triển khai, từng bước hình thành chuỗi sản xuất đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, lâu dài của ngành Than.
Sáng 21/9, đồng chí Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố chủ trì buổi làm việc với Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) về công tác chuẩn bị, phối hợp tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than. Dự hội nghị còn có đồng chí Vũ Anh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Tập đoàn TKV.
Đặt chuyển đổi xanh vào trung tâm đổi mới mô hình tăng trưởng, TP Quảng Ninh đang hướng tới mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, từng bước giảm phụ thuộc vào tài nguyên, nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời kiểm soát tốt hơn tác động môi trường.
Ngành Than là một trong những trụ cột đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Với vị trí quan trọng, trong giai đoạn phát triển mới, xanh, bền vững, ngành Than đang từng bước ứng dụng khoa học, công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức sản xuất, nâng cao năng suất, hiệu quả công việc.
Trên những công trường của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), không khí thi đua hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng Mỏ - Truyền thống ngành Than đang được cụ thể hóa bằng những công trình thiết thực cho sản xuất. Mỗi công trình là một dấu mốc của đổi mới, đồng thời ghi lại dấu ấn của những người thợ đang tiếp nối truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” bằng lao động, trí tuệ và tinh thần làm chủ công nghệ.
Cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa, thường được gọi là “3 hóa”, đang trở thành giải pháp quan trọng giúp ngành Than đổi mới phương thức sản xuất. Trong điều kiện khai thác ngày càng xuống sâu, đi xa, việc đẩy mạnh ứng dụng máy móc, công nghệ và dữ liệu vào các khâu sản xuất không chỉ góp phần nâng cao năng suất, giảm lao động trực tiếp mà còn nâng cao an toàn lao động, từng bước hướng tới xây dựng những mỏ than hiện đại.
Ở nơi những tầng than sâu hun hút dưới lòng đất và những cung đường vận tải đầy đất đá, người thợ mỏ Quảng Ninh từ bao đời nay vẫn quen với khái niệm “trận địa” theo nghĩa đen: gương lò, công trường, ca sản xuất. Nhưng có một trận địa khác, không tiếng máy khoan, không ánh đèn lò, đang được hàng chục nghìn đoàn viên, thanh niên ngành Than âm thầm giữ vững mỗi ngày, mỗi giờ - đó là không gian mạng. Ở đó, 28 mô hình do chính đội ngũ cán bộ Đoàn chủ chốt của Đoàn Than Quảng Ninh tại 28 cơ sở Đoàn trực thuộc dựng lên, đang trở thành một “lá chắn xanh” thầm lặng nhưng bền bỉ, để mỗi đoàn viên, thanh niên - dù đứng dưới hầm lò hay ở trên mặt bằng đều có thể là một chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng.
Từ những bản làng vùng cao đến các tầng lò sâu trong lòng đất, hành trình “đưa đường lò về bản” mở ra cơ hội việc làm ổn định cho thanh niên dân tộc thiểu số. Các chính sách thu hút, đào tạo và đãi ngộ không chỉ góp phần bổ sung nhân lực cho ngành Than, mà còn giúp người dân vùng cao nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống. Sự dịch chuyển lao động ấy góp phần tăng cường gắn kết cộng đồng, tiếp thêm động lực vươn lên từ những vùng đất giàu truyền thống ngành Than.
40 năm đổi mới đã làm nên một Quảng Ninh khác trước: năng động hơn, hiện đại hơn, dám đi trước ở những việc khó. Trong hành trình ấy, ngành Than và Đảng bộ Than Quảng Ninh giữ một vị trí rất riêng.
Hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, ngành Than không chỉ trở thành một ngành kinh tế đặc thù của Quảng Ninh mà còn góp phần bồi đắp những giá trị văn hóa đặc sắc của Vùng mỏ. Từ lao động và cuộc sống của những người thợ mỏ, một hệ giá trị văn hóa dần được hình thành, kết tinh ở tinh thần kỷ luật và đồng tâm, sự đoàn kết, ý thức trách nhiệm, tình yêu nghề và niềm tự hào về Vùng mỏ.
