Sức vươn Đèo Nai

Thời kỳ chống Pháp, Mỏ than Đèo Nai (nay là Công ty CP Than Đèo Nai) là nơi được thực dân Pháp đầu tư lớn nhất về phương tiện máy móc sản xuất. Năm 1955, Mỏ than Đèo Nai là nơi nằm trong vùng tập kết của quân Pháp trước khi chúng rút về nước, vì thế quân Pháp có nhiều thời gian tháo dỡ máy móc, thiết bị để mang đi và chúng phá hoại 2 hệ thống vận chuyển than. Công nhân Mỏ than Đèo Nai đấu tranh quyết liệt với bọn chủ mỏ buộc chúng phải để lại chiếc máy xúc Bisurit A1/7 và toàn bộ đội xe tải 25 tấn E Clis hiện đại nhất của Mỹ thời kỳ đó. Đèo Nai cũng nhanh chóng phục hồi được 2 hệ thống vận tải than chỉ trong 2 tháng, mặc dù trước khi rút chạy, thực dân Pháp cảnh báo việc khắc phục 2 hệ thống này 2 năm chưa chắc đã xong. Chính thành tích này của công nhân Mỏ than Đèo Nai được Bác Hồ đánh giá rất cao. Suốt nhiều năm sau đó, dù bận trăm công nghìn việc Bác vẫn luôn quan tâm đến Đèo Nai. Mùa xuân năm 1965, Bác về vui Tết với nhân dân và công nhân mỏ Quảng Ninh, Bác tặng cho ngành Than một lá cờ thi đua luân lưu, Bác quyết định giao cho Đèo Nai giữ lá cờ này.

Hơn 50 năm trôi qua, Đèo Nai đã trải qua muôn vàn khó khăn, nhưng vẫn vượt qua tất cả để thực hiện tốt lời dạy của Bác. Đó là, “Sản xuất thật nhiều than cho Tổ quốc”. Cuối thế kỷ 20, một khó khăn lớn đến với Đèo Nai, thậm chí mỏ có nguy cơ phải đóng cửa. Theo thiết kế cũ mỏ Đèo Nai chỉ có thể sản xuất được đến năm 2000, vì nguồn tài nguyên đã cạn kiệt. Thế nhưng, khi thăm dò thiết kế lại thì lượng than ở Đèo Nai vẫn còn nhiều. Kết quả này vừa mừng lại vừa lo, mừng vì mỏ vẫn tiếp tục hoạt động để làm ra của cải cho nhà nước, lo vì việc khai thác sẽ khó khăn hơn trước bởi lượng đất đá phải bốc đi trước đây chỉ khoảng 4m3 để có được 1 tấn than, thì nay lượng đất đá phải bốc đi tăng gấp đôi mới có được 1 tấn than. Không chùn bước trước khó khăn, Đèo Nai đã đổi mới cách nghĩ, cách làm, đầu tư thêm nhiều phương tiện máy móc mới phù hợp. Chỉ tính riêng năm 2009, Đèo Nai đã đầu tư 170 tỷ đồng để đổi mới công nghệ khai thác, mua sắm máy móc, xe có trọng tải lớn phục vụ khai thác. Kết quả sản lượng than của Đèo Nai tăng cao hơn hẳn so với trước. Trước đây, sản lượng của mỏ chỉ đạt khoảng 1-2 triệu tấn than/ năm, thì năm 2009, Đèo Nai đã bốc xúc được 20,324 triệu m3 đất đá, khai thác được 2,881 triệu tấn than, tiêu thụ được 2,826 triệu tấn, doanh thu 1.556 tỷ đồng, tăng 11,3% so với kế hoạch. Thu nhập bình quân của người lao động ở đây đạt khoảng 5 triệu đồng/người/tháng.

Không phải chỉ đến khi Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được phát động, thì phong trào thi đua làm theo lời Bác ở Đèo Nai mới được lan rộng. Ngay sau khi Bác Hồ về thăm, hằng năm, Đèo Nai đều phát động CNVC học tập và làm theo lời Bác. Đồng chí Lương Ngọc Dậu, Bí thư Đảng uỷ Công ty CP Than Đèo Nai cho biết: “Thực hiện chống lãng phí theo lời Bác dạy, Công ty xác định đây là một trong những nội dung trọng tâm phải gắn với những quy định quản lý, điều hành của doanh nghiệp. Công ty tập trung mạnh vào việc nghiên cứu, giao khoán và kiểm soát thành phẩm cũng như chi phí sản xuất ở các khâu, các bộ phận. Nhờ có quy trình chặt chẽ và được tuyên truyền sâu rộng nên ý thức tiết kiệm của CBCNVC Công ty được nâng lên rõ rệt, nhất là chi phí cho điện sản xuất giảm đáng kể, hằng năm tiết kiệm chi phí hàng tỷ đồng”.

Năm 2009, Công ty CP Than Đèo Nai đã được Sở Tài nguyên - Môi trường chứng nhận đã xử lý triệt để môi trường theo QĐ 64 của Thủ tướng Chính phủ. Đèo Nai có bãi thải Nam Đèo Nai trước đây là nơi đổ đất đá thải chủ yếu của Mỏ Đèo Nai và Cọc Sáu. Bãi thải dài khoảng 3 km, cao khoảng 250m, độ dốc khoảng 30-40 độ, ảnh hưởng chủ yếu tới khu dân cư phường Cẩm Sơn. Việc cải tạo bãi thải Nam Đèo Nai bao gồm các hạng mục dừng đổ thải, san cắt tầng thải, nạo vét mương suối thoát nước dưới chân bãi thải. Tổng đầu tư công trình 103,8 tỷ đồng. Đồng chí Phạm Thế Phi, Trưởng Phòng Môi trường Công ty CP Than Đèo Nai cho biết: “Công ty đã đẩy mạnh việc trồng cây xanh hoàn nguyên môi trường. Việc trồng cây xanh được CNLĐ rất hưởng ứng, nhất là trong những dịp Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ. Từ năm 2004 đến nay, đã trồng được 121 ha rừng và cỏ chống xói mòn tại bãi thải Nam Đèo Nai với tổng đầu tư hơn 7 tỷ đồng. Công tác xử lý bãi thải đã tạo ra sự ổn định ở khu dân cư phía dưới, mỗi khi mưa to, không sợ bị sạt lở, xói mòn, làm giảm lượng bụi phát sinh. Theo số liệu quan trắc môi trường năm 2009, thì nồng độ bụi ở đây chỉ 0,18-0,19mg/m3, đạt tiêu chuẩn cho phép. Do làm tốt công tác môi trường bãi thải Nam Đèo Nai mà đời sống tự nhiên ở đây được cải thiện, đã xuất hiện nhiều loài chim và hồ nước bên dưới đã xuất hiện nhiều loài cá v.v..