Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) luôn được tỉnh Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao nhận thức pháp luật của nhân dân và góp phần bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trên địa bàn tỉnh. Đây cũng là giải pháp quan trọng để xây dựng xã hội kỷ cương, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.
Chính vì thế, thời gian qua, tỉnh đã tập trung đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật theo hướng thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng, gắn với yêu cầu thực tiễn của địa phương và quá trình chuyển đổi số, qua đó từng bước đưa pháp luật đi vào cuộc sống. Đặc biệt, việc tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân được tỉnh quan tâm triển khai đồng bộ từ cơ sở, chú trọng phát huy vai trò của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và đội ngũ tuyên truyền viên, hòa giải viên ở cơ sở. Nhiều mô hình, cách làm linh hoạt, ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền pháp luật đã góp phần giúp người dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong đời sống hằng ngày.
Cụ thể hóa định hướng này, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách và kế hoạch triển khai đồng bộ nhằm nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật cho người dân. Đây cũng chính là một chuyên đề quan trọng được xác định trong Nghị quyết số 110/2022/NQ-HĐND ngày 09/7/2022 của HĐND tỉnh về một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2022-2025 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 72/2025/NQ-HĐND ngày 11/9/2025). Tiếp đó, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 276/KH-UBND ngày 25/11/2022 triển khai Đề án “Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân” theo Quyết định số 977/QĐ-TTg ngày 11/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời ban hành Văn bản số 1425/UBND-NC ngày 08/6/2023 về thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp của Đề án. Qua đó, tạo cơ sở để các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, nhất là ở cơ sở.
Công tác tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân được tỉnh Quảng Ninh triển khai gắn chặt với nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở và xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Trọng tâm là bảo đảm người dân được tiếp cận thông tin pháp luật đầy đủ, kịp thời, chính xác; được hướng dẫn thực hiện quyền, nghĩa vụ pháp lý ngay từ cơ sở. Đồng thời, tỉnh chú trọng nâng cao khả năng tự tìm hiểu, khai thác và vận dụng pháp luật trong đời sống hằng ngày cho người dân, nhất là các nhóm yếu thế, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
Trong đó, tỉnh đã đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin pháp luật thông qua việc ban hành thông cáo báo chí hằng tháng về văn bản quy phạm pháp luật mới, qua đó từng bước đổi mới phương thức truyền thông chính sách theo hướng số hóa, hiện đại và dễ tiếp cận. Sở Tư pháp được giao làm đầu mối chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc các sở, ngành cung cấp dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật định kỳ hằng tháng thông qua hệ thống điện tử của ngành tư pháp. Trên cơ sở đó, Sở tổng hợp, biên tập và xây dựng các thông cáo báo chí giới thiệu những quy định mới, nội dung trọng tâm liên quan trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp. Đến nay, Sở Tư pháp đã ban hành 4 thông cáo báo chí tổng hợp, đăng tải công khai trên Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Quảng Ninh, đồng thời tích hợp trên Cổng thông tin điện tử tỉnh và Báo Quảng Ninh điện tử, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin pháp luật của người dân trên môi trường số.
Ngoài ra, để có cơ sở thực tiễn phục vụ đổi mới nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội tham gia, Sở Tư pháp đã chủ trì khảo sát, đánh giá năng lực tiếp cận pháp luật của người dân theo Kế hoạch số 70/KH-STP ngày 07/11/2025. Khảo sát được thực hiện tại phường Móng Cái 1, xã Đường Hoa và đặc khu Vân Đồn với 150 phiếu hợp lệ, đối tượng đa dạng từ cán bộ, công chức, công nhân, nông dân đến học sinh, sinh viên, hộ kinh doanh tự do…, bảo đảm tính đại diện cho nhiều nhóm dân cư trên địa bàn tỉnh. Kết quả khảo sát cho thấy nhận thức pháp luật của người dân ngày càng được nâng cao; 100% người được hỏi khẳng định pháp luật giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội. Tỷ lệ người tự đánh giá có hiểu biết pháp luật ở mức khá trở lên đạt cao, trong đó phường Móng Cái 1 đạt 73,33%, xã Đường Hoa đạt 94%, đặc khu Vân Đồn đạt 84%. Các lĩnh vực được người dân quan tâm nhiều nhất là hôn nhân và gia đình, đất đai, lao động, giao thông và hành chính.
Những kết quả đạt được cho thấy công tác tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân trên địa bàn tỉnh đang đi đúng hướng, từng bước tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và khả năng chủ động tiếp cận thông tin pháp lý của người dân. Đây sẽ là một trong những động lực quan trọng để Quảng Ninh hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng hiện đại, văn minh và thượng tôn pháp luật.
