Hiện nay, ngành công nghiệp phụ trợ (CNPT) của cả nước nói chung và Quảng Ninh nói riêng đang thiếu trầm trọng đội ngũ quản lý trung gian, người quản lý là kỹ sư và người lao động có trình độ tay nghề cao.
Việc thiếu năng lực, kinh nghiệm điều hành, ứng dụng, đồng thời thiếu khả năng lãnh đạo là một trong những nguyên nhân làm chậm phát triển ngành công nghiệp phụ trợ.
Dây chuyền sản xuất bia, nước giải khát Công ty Bia và nước giải khát Hạ Long.
Mặc dù, ngành công nghiệp Quảng Ninh đang có xu hướng phát triển mạnh với kim ngạch xuất khẩu lên tới nhiều triệu USD như: than, may mặc, nguyên liệu chế biến... song nguồn nguyên liệu đầu vào vẫn phải phụ thuộc rất nhiều từ nhập khẩu, do vậy giá trị gia tăng còn thấp. Điển hình như ngành may mặc của tỉnh có tới khoảng 70% tổng trị giá hàng xuất khẩu là phụ thuộc vào nguyên, phụ liệu nhập khẩu. Tỉ lệ nội địa hoá cung cấp cho ngành dệt chỉ chiếm trên dưới 15%. Hay ngành cơ khí sửa chữa, chế tạo máy mỏ và phương tiện vận tải thuỷ bộ của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (đóng trên địa bàn tỉnh) hiện đã phát triển thành một ngành có doanh thu hằng năm đạt từ 1.200-1.500 tỷ đồng, chiếm khoảng 10% doanh thu của Tập đoàn. Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hoá mới dừng lại khoảng 20% và cũng chỉ cung cấp sản phẩm phụ trợ ở một số sản phẩm đơn giản, giá trị thấp như: khung, gầm, bộ dây điện trong xe, ghế ngồi, một số chi tiết kim loại, nhựa, cao su. Ngành công nghiệp đóng tàu cũng rơi vào tình trạng tương tự. Hầu hết các hợp đồng đóng tàu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh mới dừng lại ở trình độ làm gia công theo thiết kế các loại, mẫu mã. Các thiết bị, vật tư, nguyên liệu, động cơ đều của nước ngoài.
Hiện CNPT trên địa bàn tỉnh đang tập trung phụ trợ cho 4 ngành công nghiệp lớn là than, điện, đóng tàu và xi măng. Đặc biệt đối với CNPT ngành đóng tàu đã và đang hình thành như: Nhà máy sửa chữa tàu biển và cụm Công nghiệp phụ trợ cho ngành đóng tàu được xây dựng trên diện tích 128ha (Sông Khoai-Yên Hưng) với công suất sửa chữa 20-40 tàu có trọng tải đến 50 ngàn tấn/năm, tổng mức đầu tư 1.485,6 tỷ đồng thời gian thực hiện dự án từ năm 2008 đến năm 2012. Nhà máy Chế tạo động cơ Vinashin - Man - Phà Rừng được xây dựng trên diện tích 57ha, nhà máy sản xuất lắp đặt động cơ diezen cho các tàu hàng trọng tải đến 157.000 tấn với công suất 40 động cơ/năm, tổng mức đầu tư 1.491 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự án từ năm 2008 đến năm 2009. Theo báo cáo của Sở Công Thương đến hết 2008, CNPT trên địa bàn tỉnh mới chiếm tỷ trọng khoảng 25% giá trị sản xuất công nghiệp toàn ngành. Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực CNPT ở tỉnh ta sự tăng trưởng còn thấp, chủng loại sản phẩm chủ lực còn khá khiêm tốn và hết sức đơn giản, quy mô nhỏ lẻ, chủ yếu sản xuất các linh kiện chi tiết giản đơn, giá trị gia tăng thấp. Trong khi đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ sản xuất các mặt hàng phụ trợ đang rơi vào tình thế sản xuất các linh kiện thụ động phải chờ sự chấp thuận của các doanh nghiệp lớn hơn mặc dù bản thân họ rất linh hoạt.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm phát triển của ngành CNPT đó là do chính sách ưu tiên cho ngành công nghiệp này chưa rõ ràng, cụ thể. Mặt khác các doanh nghiệp chưa đủ tự tin để thực hiện những yêu cầu về tính năng nâng cao, chất lượng, giá thành, thời gian giao hàng, dịch vụ, tốc độ…
Để thúc đẩy quá trình này, trước mắt tập trung vào ba nhóm giải pháp là tạo dựng môi trường đầu tư; khuyến khích các doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh; phát triển hạ tầng cơ sở và liên kết doanh nghiệp. Đồng thời xác định các ngành công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp tiềm năng để làm nền tảng xây dựng các ngành CNPT với các sản phẩm phụ trợ thích hợp cho công nghiệp chính nói trên theo hướng chuyên môn hoá sâu, chất lượng cao, cung cấp ổn định lâu dài. Tuy nhiên các doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực này cũng nên xác định lộ trình và chiến lược đầu tư chiều sâu dài hạn từ 5-10 năm để đảm bảo phát triển và tăng trưởng bền vững. Bên cạnh đó, một bước đi cần thiết để thay đổi diện mạo ngành CNPT trên địa bàn tỉnh đó chính là đào tạo nhân lực và có chính sách khuyến khích đầu tư trên cơ sở một chiến lược phát triển CNPT rõ ràng, cụ thể, minh bạch với những sản phẩm trọng điểm, đột phá.
Việc phát triển tốt công nghiệp phụ trợ sẽ đồng nghĩa với sự hỗ trợ mạnh mẽ cho công nghiệp khu vực nông thôn nói chung và công nghiệp địa phương trên địa bàn tỉnh nói riêng. Đây cũng sẽ là cơ sở tích cực trong công cuộc CNH-HĐH nông thôn ngày nay.
