Những năm qua, Quảng Ninh luôn là tỉnh đi đầu trong các hoạt động thương mại biên giới, cùng với đó cơ sở hạ tầng không ngừng được hoàn thiện, quốc phòng an ninh được giữ vững, đời sống nhân dân ở vùng biên giới được cải thiện.
Chỉ tính riêng tháng 1-2015, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp trong tỉnh đạt 179 triệu USD, tăng 5,1%CK; kim ngạch nhập khẩu đạt 165 triệu USD, tăng 5,8%CK; trị giá hàng tạm nhập tái xuất (TNTX), chuyển khẩu, kho ngoại quan đạt 280 triệu USD, tăng 9%CK. Công tác quản lý các hoạt động TNTX, chuyển khẩu, kho ngoại quan trên địa bàn tỉnh cơ bản được đảm bảo. Có được những kết quả trên là do công tác chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh, của các ngành chức năng trong quản lý các hoạt động thương mại tại biên giới tích cực, hiệu quả.
Căn cứ vào Thông tư 05/2014/TT-BTC ngày 27-1-2014 của Bộ Công Thương, tỉnh đã ban hành quyết định công bố các cửa khẩu phụ, điểm thông quan trong Khu kinh tế cửa khẩu làm cơ sở để quản lý, kiểm soát, giám sát hàng hoá tái xuất đi qua. Về hoạt động TNTX hàng thực phẩm đông lạnh, các ngành chức năng và UBND các huyện, thành phố biên giới đã tham mưu cho tỉnh ban hành Quyết định Quy hoạch tạm thời hệ thống kho, bãi phục vụ kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Nhằm tạo ra môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch, tỉnh đã xây dựng quy trình, thủ tục và nguyên tắc lựa chọn thí điểm các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật, có tiềm lực về tài chính và kinh nghiệm hoạt động kinh doanh thực hiện TNTX hàng hoá qua cửa khẩu phụ, điểm thông quan trong các Khu kinh tế cửa khẩu. Qua đó, toàn tỉnh đã có 295 doanh nghiệp được lựa chọn. Song song với đó, UBND tỉnh cũng ban hành Quy chế quản lý hoạt động tái xuất hàng hoá qua các cửa khẩu phụ, điểm thông quan trong Khu kinh tế cửa khẩu nhằm siết chặt quản lý hoạt động này. Liên quan đến công tác phòng chống buôn lậu, Quảng Ninh đã thành lập các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho các ngành thành viên, địa phương như: Ban chỉ đạo thương mại biên giới, Ban chỉ đạo 389 tỉnh. Các lực lượng chủ động theo dõi nắm bắt tình hình và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, chống buôn lậu và gian lận thương mại, nhất là các mặt hàng có tính nhạy cảm cần phải kiểm soát chặt chẽ như rượu, thuốc lá...
Nhằm thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới, một trong những giải pháp trọng tâm Quảng Ninh đã thực hiện xuyên suốt đó là “Đồng hành cùng doanh nghiệp”. Tỉnh đã chủ động đề xuất, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan kiến nghị Thủ tướng Chính phủ mở rộng, bổ sung các mặt hàng kinh doanh cho các doanh nghiệp thực hiện, gia tăng hơn 10% tổng lượng hàng TNTX. Đồng thời, tỉnh cũng cho phép các doanh nghiệp vận dụng linh hoạt cơ chế, chính sách thông quan hàng hoá qua một số điểm thông quan biên giới, tránh tình trạng ách tắc, tồn đọng hàng hoá tại khu vực biên giới. Đặc biệt, UBND tỉnh đã bãi bỏ toàn bộ các thủ tục hành chính thẩm định, cấp phép tái xuất hàng hoá qua các cửa khẩu phụ, điểm thông quan trong Khu kinh tế cửa khẩu, thay vào đó là xây dựng các biện pháp quản lý bằng quy chế mới để tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Thêm vào đó, tỉnh cũng kiến nghị cho phép các doanh nghiệp được tạm nhập hàng hoá qua biên giới theo loại hình TNTX và xuất hàng qua biên giới đối với một số loại hàng hoá thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt gửi kho ngoại quan. Bên cạnh các chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp, tỉnh cũng dành nguồn lực không nhỏ thực hiện quy hoạch, đầu tư xây dựng hạ tầng thương mại khu vực biên giới như: Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030; khởi công Dự án xây dựng cầu Bắc Luân II; Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu hợp tác kinh tế biên giới Móng Cái tại phường Hải Hoà, TP Móng Cái... Ngoài ra, thời gian qua, các cấp, các ngành của tỉnh đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương biên giới Trung Quốc nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác, xúc tiến thương mại như: Hợp tác nghiên cứu xây dựng Khu hợp tác kinh tế biên giới Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc); cải cách thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho thông quan hàng hoá qua cửa khẩu theo mô hình “Một lần kiểm tra”; hoàn thiện các thủ tục liên quan đến việc công bố mở 7 cặp cửa khẩu song phương Hoành Mô (Việt Nam) - Động Trung (Trung Quốc); tham gia các hội chợ, triển lãm...
Cao Quỳnh
