Còn nhớ năm 2006, khi cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm và cuốn Mãi mãi tuổi hai mươi của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc đang làm bạn đọc cả nước quan tâm thì ở Quảng Ninh, Báo Hạ Long, tờ báo văn nghệ tỉnh nhà, cũng bắt đầu công bố nhật ký của một liệt sĩ người Quảng Ninh, mà sau đó được in thành sách với nhan đề: Nhật ký chiến tranh của Trình Văn Vũ.
Liệt sĩ Trình Văn Vũ sinh năm 1948, tại thôn Nam Hải, xã Minh Châu, huyện Cẩm Phả (nay là huyện Vân Đồn). Ngày 27-9-1966, anh vào đơn vị trinh sát thuộc C22, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308, Đại đoàn quân Tiên phong. Tháng 2-1968, anh cùng đơn vị tham gia chiến đấu ở chiến trường Đường 9, Khe Sanh, Quảng Trị và đã anh dũng hy sinh...
Khác với tác giả những cuốn nhật ký chiến tranh được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng thời kỳ này như Đặng Thuỳ Trâm, Nguyễn Văn Thạc v.v... phần đông đều là những người có điều kiện học hành cao, liệt sĩ Trình Văn Vũ gia nhập quân ngũ khi đang là học sinh lớp 7 (hệ 10/10). Thế nhưng, điều đặc biệt là những trang nhật ký và bản thảo cuốn tiểu thuyết dang dở mà anh viết tại chiến trường lại rất giàu tính nhân văn, sâu sắc, qua đó cho thấy “lấp lánh một tài năng” văn chương, như một số nhà văn, nhà lý luận phê bình văn học từng nhận xét.
Nhưng cái quan trọng hơn, qua Nhật ký chiến tranh, chúng ta càng cảm nhận được một cách toàn diện, sâu sắc hơn về những phẩm chất tốt đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam, mà đặc biệt là những người lính, trong những năm đất nước chiến tranh; hiểu hơn về lẽ sống, lý tưởng cao đẹp cũng như những suy tư, và cả những niềm vui, nỗi buồn v.v... của họ trước thời cuộc. Hay như đồng chí Trịnh Công Lộc, Trưởng Ban Quản lý các di tích trọng điểm tỉnh (lúc ấy là Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy) đã viết trong lời giới thiệu cuốn nhật ký: “Mỗi trang nhật ký của Vũ còn chứa đựng những điều sâu kín nhất. Hình như có một cõi tâm linh luôn thắp sáng những dự cảm về cuộc đời thật. Dường như, Vũ đã để lại một cuộc chiến tranh trong nhật ký...”.
Với những điều đó, sau khi Nhật ký chiến tranh của liệt sĩ Trình Văn Vũ được công bố, theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, Tỉnh Đoàn Quảng Ninh và Hội VHNT tỉnh đã phát động phong trào tìm hiểu cuốn sách “Nhật ký chiến tranh” Trình Văn Vũ, học tập, noi gương tinh thần chiến đấu, hy sinh của anh...
Tuy nhiên, do thời gian đã lâu, nhiều phần trong cuốn nhật ký đã bị thất lạc, vả lại vì là nhật ký nên liệt sĩ Trình Văn Vũ chủ yếu ghi lại những cảm xúc, suy nghĩ v.v... mà ít nói về những công việc cụ thể mình đã làm. Chính vì thế, sau khi cuốn nhật ký được công bố, nhiều đồng đội của anh đã, hoặc gặp trực tiếp, hoặc qua thư từ, cung cấp cho cơ quan chức năng và thân nhân liệt sĩ nhiều thông tin quý giá về anh; qua đó chúng ta càng hiểu hơn, kính phục anh hơn. Ông Từ Văn Lày, người ở thôn Đông Thắng, xã Đông Xá, huyện Vân Đồn kể về sự hy sinh của anh: “Ngày hôm đó, anh đi bám địch trở về. Thấy tôi cũng trong đội xuất phát chuẩn bị đi bám địch buổi đêm, anh nhìn tôi và bảo với Tham mưu trưởng Trung đoàn: - Đồng chí Lày mấy hôm nay đang bị sốt rét, không đủ sức đi được, để tôi thay đồng chí đó! Tôi không chịu vì Vũ cũng đang ốm, lại vừa đi bám địch trở về. Nhưng trước sự kiên quyết của Vũ, chỉ huy Trung đoàn đã chấp thuận đề nghị của anh. Tôi không ngờ chuyến đi ấy anh đã vĩnh viễn không trở về...”.
Liệt sĩ Trình Văn Vũ.
Và cũng qua những đồng đội của anh hiện còn sống kể lại, sự hy sinh của liệt sĩ Trình Văn Vũ thực sự là một hành động anh hùng. Vào thời điểm nguy hiểm nhất, khi pháo địch dội như bão lửa xuống đầu, anh vẫn bình tĩnh băng bó vết thương cho đồng đội; sau đó mặc dù mình cũng bị thương nhưng anh vẫn không chịu lùi lại tuyến sau mà lao lên, tìm cách đưa xác các chiến sĩ đã hy sinh về, không để đạn pháo dội lên thi thể đồng đội. Và anh đã anh dũng hy sinh khi trên vai vẫn đang cõng đồng đội... “-Một sự hy sinh cao cả, thắm tình đồng đội. Đồng chí Vũ nằm sấp, đồng chí Châu nằm đè lên trên, hai tay quàng qua vai Vũ, hai chân thõng qua hông Vũ. Tôi đã chứng kiến nhiều sự hy sinh của đồng đội, nhưng hình ảnh ấy làm tôi xúc động nhất. Lời thề “Đoàn kết giúp đỡ nhau lúc thường cũng như lúc chiến đấu...” đã được Vũ thể hiện bằng hành động sống chết bên nhau, không bỏ nhau khi lâm nạn...” - Đồng chí Nguyễn Văn Chìa, Đại đội trưởng Đại đội vận tải đã viết trong báo cáo gửi Ban chỉ huy Trung đoàn một ngày sau khi Trình Văn Vũ hy sinh như vậy!
Còn nhiều, nhiều nữa những kỷ niệm đẹp mà liệt sĩ Trình Văn Vũ đã để lại trong lòng đồng đội còn sống ngày hôm nay. Tại buổi lễ đón di hài liệt sĩ Trình Văn Vũ về nghĩa trang liệt sĩ quê nhà ngày 29-10 vừa qua, nhiều đồng đội của anh đã rất xúc động kiến nghị cơ quan quân sự và các cơ quan chức năng khác v.v... nên có kế hoạch tìm hiểu, xác minh về những thành tích đặc biệt xuất sắc của liệt sĩ Trình Văn Vũ trong những năm tháng chiến đấu tại chiến trường để đề nghị Đảng và Nhà nước suy tôn anh là Anh hùng LLVT nhân dân...
Dẫu đây mới chỉ là những kiến nghị, nhưng đúng như đồng chí Nguyễn Trọng Minh, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND huyện Vân Đồn đã phát biểu tại buổi lễ: “Quê hương Vân Đồn thật tự hào có một người con là liệt sĩ Trình Văn Vũ đã chiến đấu hy sinh anh dũng vì đất nước...”
