Tại miền Bắc Phần Lan, thợ lặn Daan Jacobs vừa hoàn thành chuyến lặn sâu khoảng 8 mét dưới lớp băng dày, nơi ánh sáng yếu ớt xuyên qua, hé lộ hệ sinh thái hiếm gặp với các đàn cá và cấu trúc đá dưới nước – một cảnh tượng hiếm người có cơ hội chứng kiến, đặc biệt trong điều kiện mùa đông khắc nghiệt với nhiệt độ có thể xuống tới âm 40 độ C.
Jacobs là một trong số ít chuyên gia tham gia chương trình lặn khoa học vùng cực do Học viện Lặn khoa học Phần Lan tổ chức, nhằm đào tạo các nhà nghiên cứu có khả năng khảo sát môi trường dưới băng tại Bắc Cực và Nam Cực.
Các nhà khoa học cảnh báo khu vực Bắc Cực đang ấm lên nhanh gấp bốn lần so với phần còn lại của Trái Đất, kéo theo biến đổi thời tiết toàn cầu và suy giảm đa dạng sinh học. Tại Nam Cực, tình trạng băng tan góp phần làm mực nước biển dâng và gây xáo trộn hệ sinh thái đại dương.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu dưới lớp băng trở nên cấp thiết, song đòi hỏi kỹ năng lặn chuyên sâu kết hợp nền tảng khoa học – điều mà hiện chỉ vài trăm người trên thế giới đáp ứng.
Dù công nghệ robot phát triển, giới chuyên gia cho rằng con người vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc thu thập mẫu vật mà không gây tổn hại môi trường. Chương trình đào tạo kéo dài 10 ngày tại Trạm Sinh học Kilpisjärvi thuộc University of Helsinki thu hút nhiều nhà khoa học và thợ lặn chuyên nghiệp, bất chấp điều kiện thời tiết khắc nghiệt.