Xác định được vị trí và vai trò quan trọng của nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước đối chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thời gian qua Quảng Ninh đã tích cực triển khai các hoạt động xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước với cách thức tổ chức chuyên nghiệp, bài bản và khoa học.
Trên cơ sở phân tích, đánh giá và xác định thị trường và đối tượng nhà đầu tư, cán bộ xúc tiến đầu tư đã tập trung tiếp cận và chăm sóc nhà đầu tư qua nhiều kênh và bằng nhiều hình thức khác nhau. Song song với đó là tổ chức các đoàn đi xúc tiến đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư thông qua việc mở văn phòng đại diện hoặc thiết lập các kênh đại diện tại các nước (Nhật Bản, Singapore, Anh, Trung Quốc...), làm việc với các tổ chức quốc tế (JETRO, JICA, KOTRA, EUROCHAM...), hiệp hội doanh nghiệp (Nhật Bản, Singapore, Đài Loan...), các cơ quan truyền thông trong và ngoài nước (Vneconomy, Báo đầu tư, Tạp chí Bizlive, JiJi Press Nhật Bản...) để tranh thủ hỗ trợ giới thiệu quảng bá, mời gọi đầu tư. Nhiều địa phương trong tỉnh đã tổ chức hội nghị công bố quy hoạch kết hợp xúc tiến đầu tư. Bên cạnh đó, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp cũng được tỉnh quan tâm đúng mức thông qua việc tổ chức các buổi đối thoại giữa Lãnh đạo tỉnh và doanh nghiệp định kỳ hàng quý... qua đó tăng cường hiệu quả hoạt động xúc tiến đầu tư tại chỗ.
| Tính chung trong 9 tháng đầu năm 2016, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam là 16,43 tỷ USD, bằng 95,8% so với cùng kỳ năm 2015.Tỉnh Quảng Ninh hiện đang đứng thứ 18 trong cả nước về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, chủ yếu trong các lĩnh vực đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp, giao thông, nhiệt điện, du lịch... Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các tỉnh thành trong cả nước, cùng với những nỗ lực và quyết tâm của tỉnh Quảng Ninh gần đây, tỉnh Quảng Ninh đang đứng trước nhiều thách thức và cơ hội trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). (Nguồn: Cục đầu tư nước ngoài, Bộ KH&ĐT) |
Theo thống kê mấy năm gần đây cho thấy vốn đầu tư ngoài ngân sách của tỉnh Quảng Ninh tăng rất mạnh, đặc biệt là vốn trong nước. Vốn FDI vào tỉnh vẫn còn khiêm tốn, chưa thực sự tương xứng. Trong 9 tháng đầu năm 2016, vốn FDI tăng gấp 13 lần so với cùng kỳ, nhưng do tại thời điểm này năm 2015 thu hút FDI đạt thấp (hơn 40 triệu USD). Có thể chỉ ra một số nguyên nhân và thách thức chính ảnh hưởng tới khả năng thu hút FDI của Quảng Ninh: Thứ nhất, khi quyết định đầu tư, các nhà đầu tư nước ngoài thường quan tâm đầu tiên tới điều kiện cơ sở hạ tầng và khoảng cách di chuyển. Trong những năm qua, hệ thống đường cao tốc của Quảng Ninh kết nối với các tỉnh thành trong khu vực chưa thuận tiện, chưa có sân bay... Các doanh nghiệp FDI có xu hướng ưa thích đầu tư trong khu vực gần lõi, có khoảng cách bán kính khoảng 100km từ trung tâm Hà Nội, hoặc khoảng cách di chuyển ô tô không quá 1,5 giờ đồng hồ. Các dự án giao thông động lực của tỉnh đang trong giai đoạn xây dựng (cao tốc Hạ Long – Hải Phòng; Sân bay Vân Đồn), tuy nhiên sẽ mất khoảng 1-2 năm nữa để hoàn thiện và đi vào hoạt động.
Thứ hai, xét trong khu vực lân cận, thành phố Hải Phòng đang nổi lên như là một điểm sáng, điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài do có cơ sở hạ tầng đồng bộ: đường bộ (Quốc lộ 5B), đường biển (Cảng Lạch Huyện), đường hàng không (Sân bay Cát Bi), đường sắt (Hải Phòng – Hà Nội). Bên cạnh đó, Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nam đều có khoảng cách địa lý không xa tới Hà Nội, cơ sở hạ tầng tương đối hoàn thiệntạo thành chuỗi liên kết đầu tư. Đây được xem như là một thách thức rất lớn của tỉnh Quảng Ninh trong việc cạnh tranh với các tỉnh để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đến với Quảng Ninh.
Thứ ba, các doanh nghiệp FDI thường tập trung đầu tư vào trong các KCN, nơi có quy hoạch rõ ràng, cơ sở hạ tầng đầy đủ và tính ổn định cao. Trong khi đó, thực trạng phát triển KCN, KKT trên địa bàn tỉnh bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Các KCN, KKT chưa tương xứng với tiềm năng, thiếu tính quy mô, hiện đại, bền vững, chưa đáp ứng được mong muốn của nhà đầu tư. Các KCN còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa có KCN nào được đầu tư hoàn chỉnh về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội
Nhiều khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh chưa đủ sức hấp dẫn về cơ chế chính sách so với các KCN tại các địa phương lân cận. Khu kinh tế Đình Vũ- Hải Phòng giáp ranh với tỉnh Quảng Ninh được Chính phủ cho phép áp dụng nhiều cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù. Các KCN trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đặc biệt tại khu vực thị xã Quảng Yên không có sự đồng bộ về cơ sở hạ tầng và cũng không có cơ chế chính sách ưu đãi bằng Khu kinh tế Đình Vũ- Hải Phòng dẫn tới rất khó cạnh tranh trong thu hút đầu tư nước ngoài.
Về khía cạnh nguồn nhân lực, Quảng Ninh không có lợi thế trong việc cạnh tranh với các tỉnh khác về nguồn nhân lực giá rẻ, nguồn nhân lực được đào tạo có kỹ năng và tay nghề đủ để đáp ứng cho các ngành sử dụng nhiều lao động. Các tỉnh lân cận như Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc có lợi thế hơn, nguồn lao động chất lượng và dồi dào hơn. Quảng Ninh lại là tỉnh có nhiều tiềm năng, thế mạnh, tài nguyên thiên nhiên phong phú đa dạng, có mức thu nhập bình quân đầu người cao so với các tỉnh thành khác trong cả nước nên không đủ sức hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư nước ngoài về nguồn lao động giá rẻ.
Nhận diện được những thách thức và khó khăn trên, tỉnh Quảng Ninh đang nỗ lực và quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tăng sức hấp dẫn đối với các doanh nghiệp FDI. Theo đó, tỉnh đã quan tâm đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển. Tỉnh Quảng Ninh đang tập trung, tích cực xây dựng các công trình, dự án hạ tầng giao thông quan trọng, tạo động lực cho sự phát triển nhất là đường cao tốc nối với Hải Phòng - Hà Nội, sân bay Vân Đồn, cảng biển quốc tế... Đồng thời đẩy mạnh phát triển hạ tầng các khu đô thị hiện đại, khu công nghiệp, khu kinh tế; hạ tầng thương mại, du lịch, y tế, giáo dục... với quy mô và chất lượng theo chuẩn quốc tế để đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư.
Thực hiện các biện pháp thiết thực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ các nhà đầu tư và doanh nghiệp. Các thủ tục đầu tư, kinh doanh ngày càng được đơn giản hoá và giải quyết công khai, minh bạch, nhanh chóng, được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận thông qua Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Quảng Ninh những năm qua luôn ở vị trí 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu Việt Nam, năm 2015 PCI của Quảng Ninh xếp thứ 3.
Thực tế cho thấy giữa xúc tiến đầu tư và kết quả thu hút đầu tư luôn tồn tại độ trễ nhất định. Từ giai đoạn nhà đầu tư quan tâm, tìm hiểu nghiên cứu cơ hội đầu tư đến giai đoạn ra quyết định, triển khai dự án đầu tư có thể đòi hỏi khoảng thời gian nhất định, đặc biệt là với các nhà đầu tư chuyên nghiệp có chiến lược đầu tư lâu dài. Do vậy, xúc tiến đầu tư cần được xác định là một quá trình liên tục, đòi hỏi nỗ lực không ngừng và sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị.
Với việc hạ tầng kỹ thuật- xã hội của tỉnh được triển khai đồng bộ,các dự án động lực bắt đầu vào khai thác hoạt động, cùng với đó là các giải pháp quyết liệt trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư hiện nay, tỉnh Quảng Ninh được các tổ chức, nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cao và xác định là một điểm đến hấp dẫn trong thời gian tới. Điều này mở ra cơ hội thu hút nguồn vốn FDI rất lớn đối với tỉnh Quảng Ninh. Kết quả thu hút FDI vào Quảng Ninh hứa hẹn sẽ có bước đột phá mạnh mẽ trong các năm tới, góp phần quan trọng duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đưa Quảng Ninh phát triển trở thành tỉnh có cơ cấu kinh tế dịch vụ công nghiệp vào năm 2020.
Đức Tiệp, Trung Kiên (IPA Quảng Ninh)
