Theo báo cáo của Chi cục Nuôi trồng thuỷ sản Quảng Ninh, hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh có 27 đại lý, cơ sở kinh doanh thức ăn, chế phẩm sinh học nuôi trồng thuỷ sản thì mới chỉ có 20/27 cơ sở có giấy phép đăng ký kinh doanh, và đặc biệt mới chỉ có 1/27 cơ sở có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thức ăn thuỷ sản.
Theo thống kê chưa đầy đủ của các cơ quan chức năng, trong năm 2010, nguồn thức ăn nuôi trồng thuỷ sản có nguồn gốc sản xuất trong nước được tiêu thụ trên địa bàn tỉnh chiếm khoảng 70% lượng thức ăn sử dụng trong nuôi trồng thuỷ sản (trên 5.000 tấn), còn lại là nguồn từ nước ngoài. Trong đó thức ăn nuôi trồng thuỷ sản có nguồn gốc từ Trung Quốc lượng tiêu thụ khoảng 1.500-2.000 tấn/năm. Tuy nhiên, đó mới chỉ là số liệu thống kê, tổng hợp từ các đại lý, cơ sở kinh doanh thức ăn nuôi trồng thuỷ sản, còn theo tính toán, với diện tích gần 9.000ha nuôi tôm và 2.000ha nuôi cá nước ngọt trên địa bàn tỉnh như hiện nay thì mỗi năm cần lượng thức ăn trên 21.000 tấn, trong đó nuôi tôm cần khoảng 11.000 tấn, nuôi cá nước ngọt 10.000 tấn.
Hiện nay, thức ăn sử dụng cho nuôi tôm chủ yếu mới chỉ được sử dụng cho nuôi tôm trắng theo hình thức công nghiệp, còn việc sử dụng thức ăn công nghiệp cho nghề nuôi tôm sú quảng canh còn rất hạn chế. Đối với nghề nuôi cá nước ngọt, người dân vẫn quen dùng phân chuồng và thức ăn tự chế là chính - đây là một trong những nguyên nhân làm năng suất, sản lượng nuôi cá nước ngọt thấp. Thức ăn sử dụng trong nuôi cá nước ngọt chủ yếu vẫn là các phụ phẩm từ nông nghiệp, chăn nuôi: cám gạo, cám ngô, bột đậu nành... và thức ăn phối trộn từ các sản phẩm này. Việc sử dụng và cung ứng thức ăn công nghiệp nuôi cá mới chỉ được áp dụng ở một số huyện như: Uông Bí, Đông Triều nhưng với số lượng rất khiêm tốn. Đặc biệt, đối với nghề nuôi cá biển, hiện chưa có thức ăn công nghiệp thay thế cho nguồn thức ăn từ cá tạp khoảng 13.000-14.000 tấn/ năm.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, việc quản lý, kiểm soát các nguồn thức ăn sử dụng trong nuôi trồng thuỷ sản hiện nay đang gặp nhiều khó khăn, nhất là nguồn thức ăn có nguồn gốc từ Trung Quốc. 100% các cơ sở cung ứng thức ăn nuôi trồng thuỷ sản có nguồn gốc từ Trung Quốc đều thuê địa điểm, người đại diện khiến ngành chức năng không kiểm soát được về mặt chất lượng. Đây cũng là một nguyên nhân phát sinh dịch bệnh, gây thiệt hại cho người chăn nuôi. Từ đầu năm đến nay, dịch bệnh đã gây không ít khó khăn cho người nuôi trồng thuỷ sản. Đã có trên 240ha tôm nuôi bị mắc các bệnh đốm trắng, đỏ thân, teo gan... chủ yếu tập trung ở các địa phương Yên Hưng, Móng Cái, Đầm Hà, Tiên Yên, Hải Hà. Một số vùng nuôi cá nước ngọt ở Uông Bí, Yên Hưng, Đông Triều có hiện tượng cá chết rải rác do bị bệnh nhiễm vi khuẩn, đối tượng chủ yếu là cá rô phi. Qua kiểm tra của ngành chức năng đã xác định nguyên nhân chủ yếu là do nguồn nước nuôi bị ô nhiễm, mật độ nuôi dày. Ngoài ra còn có nguyên nhân từ việc sử dụng nguồn thức ăn không rõ nguồn gốc, thức ăn tự chế trong quá trình nuôi.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Đình Nhâm, Trưởng Phòng Môi trường và Dịch vụ Chi cục Nuôi trồng thuỷ sản cho biết: “Những năm gần đây, tỷ lệ sử dụng thức ăn trong nuôi trồng thuỷ sản ngày càng tăng, trong đó thức ăn có nguồn gốc trong nước vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Nguồn thức ăn có nguồn gốc Trung Quốc hiện chiếm từ 30-35%, song đây lại là nguồn khó kiểm soát nhất, cả về số lượng và chất lượng sản phẩm. Vì vậy, trong thời gian tới, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền để người dân thấy được tác dụng, hiệu quả của việc sử dụng thức ăn công nghiệp trong việc tăng năng suất, sản lượng nuôi và vấn đề bảo vệ môi trường, chúng tôi sẽ tập trung khuyến cáo người dân về việc sử dụng thức ăn nuôi trồng thuỷ sản có nguồn gốc rõ ràng để tránh rủi ro về dịch bệnh”.
Hữu Việt
