Hiện nay, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam có 18 đơn vị đã xây dựng được nhà ở cho CBCNLĐ với tổng số 133 lô, khu nhà tập thể với 3.532 phòng. Điều này đã cho thấy sự nỗ lực của các đơn vị ngành Than trong việc cải thiện điều kiện sinh hoạt, để người lao động yên tâm công tác, gắn bó với nghề. Tuy nhiên, số nhà ở này mới chỉ đáp ứng được 11% nhu cầu nhà ở của CNLĐ toàn ngành.
Những năm gần đây, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và các đơn vị thành viên đã có nhiều giải pháp nhằm khắc phục khó khăn về nhà ở. Cùng với sự nỗ lực của các đơn vị, Tập đoàn cũng hỗ trợ cho vay một phần vốn ưu đãi, từ đó các doanh nghiệp trong ngành đã xây dựng nhiều khu nhà tập thể cho công nhân. Hầu hết các khu nhà tập thể mới của các đơn vị xây dựng từ năm 2010 đến nay và gần trung tâm, thị trấn, đặc biệt ở gần Công ty, thuận lợi cho việc đi lại của công nhân. Phòng ở kép kín, trong phòng có bố trí khu vực nấu ăn, mỗi lô, mỗi tầng có phòng đọc sách báo, phòng xem ti vi, phòng hạnh phúc, nhà ăn, căng tin, một số lô nhà cao tầng lắp đặt cầu thang máy, hầu hết các đơn vị đều trang bị cho công nhân trong phòng ở đầy đủ tiện nghi như tủ đựng quần áo, giường, bàn ghế...
Mỗi khu nhà tập thể của các đơn vị đều thành lập Ban Quản trị để phục vụ công nhân, như bảo vệ canh gác 24/24 giờ, dọn vệ sinh, điện, nước trông giữ xe, cấp dưỡng nấu ăn, căn cứ vào số lượng công nhân ở để bố trí, có đơn vị bố trí 65 người phục vụ cho 700 công nhân. Để tạo điều kiện cho người lao động, các đơn vị chỉ thu tiền phòng mức cao nhất là 200.000 đồng/người/tháng, thấp nhất là 60.000 đồng/người/tháng, một số đơn vị không thu tiền thuê phòng của số công nhân đang ở các lô nhà tập thể xây dựng từ thời bao cấp. Tiền điện, nước thu theo thực tế sử dụng của từng phòng. Điển hình như Công ty Than Dương Huy đã xây được 2 lô nhà tập thể với 156 phòng, đáp ứng chỗ ở cho trên 400 công nhân. Công ty Than Quang Hanh có 6 lô nhà tập thể, với 276 phòng, đáp ứng chỗ ở cho 708 công nhân. Công ty Than Nam Mẫu có 4 lô nhà ở với 224 phòng, đáp ứng chỗ ở cho trên 685 người. Công ty Than Vàng Danh có 9 lô nhà ở với 266 phòng, đáp ứng chỗ ở cho 546 người...
Tuy nhiên, trong tổng số lô nhà hiện nay, có nhiều khu nhà tập thể đã xuống cấp, hoặc cải tạo từ những nhà kho, nhà lắp ghép không đủ điều kiện sinh hoạt cho công nhân, nhưng đơn vị không có kinh phí để sữa chữa. Điển hình như lô nhà 5 tầng của Công ty CP Than Hà Lầm, các khu nhà tập thể của Công ty Than Hòn Gai, các lô nhà của Công ty Hoá chất mỏ Cẩm Phả tại Km 15, khu cầu II của Công ty Xây dựng mỏ Hầm lò I; khu tập thể Quang Trung, khu tập thể cơ khí của Công ty Than Mạo Khê... Số nhà tập thể xây dựng từ thời bao cấp xuống cấp nghiêm trọng, số người ở hiện nay đan xen hộ gia đình, công nhân tập thể của đơn vị và địa phương, công tác quản lý khó khăn và thủ tục thanh lý, bàn giao cho địa phương có những vướng mắc khó khăn như khu tập thể Km7 của Công ty Xây dựng mỏ hầm lò 1.
Trong khi đó, một số đơn vị khảo sát và dự báo số lượng công nhân có nhu cầu ở nhà tập thể thiếu chính xác hoặc dự kiến cho nhiều năm nên quy hoạch đầu tư xây dựng khu tập thể quá lớn, nên hiện nay lượng công nhân có nhu cầu ở không lấp đầy diện tích gây lãng phí (Công ty Than Nam Mẫu, Công ty Than Quang Hanh...). Bên cạnh đó, nhiều đơn vị xây phòng quá rộng, bố trí số lượng người ở quá đông nên nhiều công nhân không muốn ở tập thể và ra ngoài thuê trọ, gây ra sự lãng phí...
Những nguyên nhân này đã dẫn đến thực trạng, nhà ở - thiếu vẫn thiếu, thừa vẫn thừa. Và hộ gia đình có nhu cầu ở thì lớn nhưng nhà xây cho đối tượng này thì rất ít. Theo thống kê, số công nhân hộ độc thân có nhu cầu nhà ở 2.545; số công nhân hộ độc thân thuê nhà ở 4.258; số hộ gia đình có nhu cầu về nhà ở 3.220; số hộ gia đình đang thuê nhà ở 6.455.
Để giải quyết tình trạng thiếu thốn cùng với bất cập về nhà ở của CNLĐ ngành Than, nhiều ý kiến cho rằng, Tập đoàn cần có chính sách ưu đãi riêng nhà tập thể cho công nhân hộ độc thân cũng như hộ gia đình; cho cơ chế hoặc cho vay vốn ưu đãi để các đơn vị xây dựng nhà ở cho công nhân, hộ gia đình có khó khăn về nhà ở, đề nghị với địa phương tạo quỹ đất bán cho người lao động theo hình thức trả góp, hoặc liên doanh liên kết với các pháp nhân khác ngoài Tập đoàn xây dựng nhà cho công nhân ở. Đồng thời, Tập đoàn cần đề xuất với tỉnh để các đơn vị được thanh lý và chuyển cho địa phương một số lô nhà tập thể do xây dựng đã lâu nay xuống cấp nghiêm trọng, đơn vị không có kinh phí sữa chữa để họ tự quản lý và sữa chữa đảm bảo an toàn.
Đối với một số đơn vị có khu nhà tập thể chưa sử dụng hết cần cân đối điều chuyển trong nội bộ Tập đoàn cho những đơn vị có nhu cầu về nhà ở, nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư cũng như tạo điều kiện cho các đơn vị còn khó khăn về nhà ở cho công nhân. Bên cạnh đó, thiết kế diện tích xây dựng phòng tập thể chỉ nên bố trí 2 người ở là hợp lý để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, nghỉ ngơi thoải mái cho người lao động, tạo sức hút cho khu tập thể...
| Một số đơn vị khảo sát và dự báo số lượng công nhân có nhu cầu ở nhà tập thể thiếu chính xác hoặc dự kiến cho nhiều năm nên quy hoạch đầu tư xây dựng khu tập thể quá lớn, nên hiện nay lượng công nhân có nhu cầu ở không lấp đầy diện tích gây lãng phí (Công ty Than Nam Mẫu, Công ty Than Quang Hanh...). |
Thanh Hằng[links()]
