Thượng toạ Thích Quang Tâm - nhà sư được công nhận liệt sỹ

Ngày 28-2-1947, Pháp tấn công Quảng Yên, rồi đánh chiếm toàn bộ huyện Yên Hưng. Thời kỳ ấy, cách mạng vô cùng khó khăn, địch khủng bố, vây ráp, một số cán bộ của ta đã bị địch bắt, thủ tiêu. Để bảo toàn lực lượng, ta phải rút vào hoạt động bí mật. Năm ấy có một nơi khá an toàn, đó là Chùa Vãng ở thôn Quỳnh Lâu, xã Cộng Hoà (Yên Hưng). Lợi dụng sự rậm rạp, lại có một lối rút ra qua núi Ba Tầng về Yên Trì, lãnh đạo đã chọn Chùa Vãng làm cơ sở bí mật. Năm đó Chùa đã có sư ông pháp danh là Thích Quang Tâm trụ trì.

Nhà sư đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao như tiếp nhận “hũ gạo kháng chiến”, nấu cơm nắm, mua thuốc và các loại nhu yếu phẩm khác chuyển ra căn cứ Núi Na. Đã nhiều lần bộ đội, du kích ta chuyển thương binh về được nhà chùa chăm sóc, bảo vệ rất chu đáo. Chùa Vãng còn là nơi Việt Minh thường xuyên đi lại bàn kế hoạch rải truyền đơn sang cả xứ đạo Yên Trì, kêu gọi nhân dân kháng chiến. Cuối tháng 1-1948, đồng chí Nguyễn Phúc Tiến (nguyên Phó Trưởng Ban Kiểm tra Tỉnh uỷ Quảng Ninh) được lệnh của đồng chí Nguyễn Quảng, Huyện uỷ viên phụ trách khu Hà Bắc, chuẩn bị một cuộc họp rất quan trọng tại Chùa Vãng. Nhận lệnh, ông Tiến bí mật qua một lối nhỏ vào chùa, trao cho sư ông cất giấu cờ, tài liệu và truyền đơn. Cuộc họp đã được nhà chùa bảo vệ rất an toàn. Vào hồi 11h trưa 8-2-1948, quân Pháp mở cuộc càn lớn vào làng Quỳnh Lâu và làng Yên Trì. Địch càn vào chùa, sư ông ra hiệu cho cán bộ Việt Minh, trong đó có đồng chí Nguyễn Phúc Tiến, rút ra sau Chùa. Nằm trong bụi gai, mọi người nín thở theo dõi hàng động của địch. Chúng lục soát khắp nơi, một tên quan hai Pháp cao lớn hỏi gì đó và sư ông trả lời hắn bằng tiếng Pháp. Bỗng có tiếng quát “A lê hấp” cùng với tiếng đấm đá… Chúng trói chặt tay sư ông, dí lá cờ đỏ vào mặt nhà sư, quát hỏi, tập truyền đơn tung toé trên mặt đất. Mấy tên lính đập tan cửa Miếu Thành Hoàng (cũng nằm trong quần thể Chùa Vãng) lôi ra hai cáng thương cùng với mấy chiếc mã tấu. Tên quan hai cho lính tiếp tục tra tấn nhà sư rất rã man. Nhưng sư ông quyết không hé răng. Bất lực, tên chỉ huy rút súng bắn chết nhà sư, máu đỏ cả sân chùa. Trời đã về chiều, cán bộ Việt Minh nhá nhem tối bí mật rút sang nhà ông Đào Văn Sỹ ở bên đồi gần chùa ẩn nấp, Sau này, ông Sỹ đã cùng một số người dân quanh chùa khâm liệm, an táng cho nhà sư ngay trong vườn chùa. Ông Sỹ kể rằng: “Khi vào chùa, địch đổ các hũ gạo và bồ thóc ra và phát hiện trong bồ thóc có cờ Việt Minh, truyền đơn và tài liệu. Và khi chúng lục soát miếu Thành Hoàng, thấy có hai cáng thương và mấy mã tấu, bọn địch đã tra khảo nhà sư, bắt chỉ nơi Việt Minh ẩn nấp nhưng sư ông quyết không khai…

Gần 60 năm đã qua, gương hy sinh dũng cảm của nhà sư yêu nước Thích Quang Tâm vẫn được nhân dân trong vùng truyền tụng. Năm 1994, Chùa Vãng được Sở Văn hoá Thông tin cho phép xây dựng lại, một số người có tâm đức đã dành nhiều thời gian đi tìm nhân chứng là cán bộ Việt Minh từng được nhà sư nuôi dưỡng, bảo vệ và người dân quanh chùa biết sự việc nhà sư hy sinh, cùng lãnh đạo địa phương và các ban, ngành, đoàn thể lập văn bản đề nghị Nhà nước công nhận, truy tặng liệt sỹ cho nhà sư yêu nước. Cách đây hơn một năm, ngày 3-1-2006, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 10-QĐ/TTg truy tặng liệt sỹ và cấp Bằng Tổ quốc ghi công cho nhà sư Thích Quang Tâm. Thượng toạ Thích Đạo Quang, Phó Trưởng Ban Thương trực Ban Trị sự Phật giáo tỉnh, cho biết: “Đến thời điểm này, đây là nhà sư duy nhất tại Quảng Ninh cũng như các tỉnh phía Bắc được công nhận là liệt sỹ”…

Cùng chuyên mục