Hiện nay, một trong nhiều thách thức của TKV là thiếu hụt nhân lực thợ lò bởi nhiều lý do. Trong khi đó, áp lực gia tăng sản lượng theo nhu cầu của nền kinh tế quốc dân ngày càng lớn và yêu cầu trong công tác bảo vệ môi trường ngày càng cao. Theo lộ trình, TKV sẽ giảm dần sản lượng than khai thác lộ thiên và tăng dần sản lượng khai thác hầm lò. Do đó, làm thế nào để thu hút được nguồn nhân lực thợ lò luôn là câu hỏi cần có lời giải phù hợp trong quản lý điều hành của lãnh đạo Tập đoàn và các đơn vị trực thuộc.
Trước yêu cầu thực tế, TKV đã có nhiều những giải pháp hữu hiệu để thu hút được nguồn nhân lực thợ lò đáp ứng nhu cầu phát triển theo xu hướng bền vững trong tương lai. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Ngọc Cơ, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cho biết: Để có được số thợ lò chắc tay nghề đáp ứng yêu cầu sản xuất, những năm gần đây TKV duy trì chế độ cấp 100% học bổng cho học sinh học nghề mỏ hầm lò, theo đó học sinh được miễn học phí, có chỗ ở tại ký túc xá được miễn tiền ăn và được cấp sinh hoạt phí. Các doanh nghiệp có học sinh học tại các trường duy trì việc xét thưởng thành tích học tập cho học sinh học nghề trên cơ sơ kết quả học tập và rèn luyện từng học kỳ thực học của người học nghề với các mức: 200.000, 150.000 đồng/học kỳ... Hỗ trợ tiền vé xe đi - về nhà cho học sinh trong các kỳ nghỉ hè, nghỉ Tết. Có quà Tết cho học sinh thực tập theo điều kiện cụ thể của doanh nghiệp. Chi trả cho học sinh mức lương tối thiểu bằng 70% lương sản phẩm trong thời gian thực tập nghề để học sinh thực sự thấy mình là người của doanh nghiệp…
Bên cạnh việc ưu đãi các học sinh học nghề khai thác lò, Tập đoàn còn xây dựng chế độ ưu tiên riêng cho khối công nhân lò làm việc tại các đơn vị theo cơ chế trả lương theo vị trí công việc và gắn với năng suất, chất lượng công việc. Tập đoàn cũng có phương án thực hiện lộ trình tăng lương cho thợ lò với mức tăng lương từ 5%-10%/năm, tiến tới tiền lương của thợ lò có thể đảm bảo không những nuôi được bản thân, mà còn nuôi được vợ, con ăn học, có tích luỹ để xây nhà riêng. Các đơn vị tổ chức sản xuất hợp lý, tạo điều kiện để thợ lò đạt và vượt định mức lao động, không vì sức ép sản lượng mà huy động thợ lò đi làm quá ngày công định mức. TKV cũng đang nghiên cứu để xây dựng cơ chế quyết toán tiền lương giữa TKV và các đơn vị sản xuất than hầm lò (chỉ áp dụng cho thợ lò) theo năng suất lao động tính theo sản lượng hiện vật để đảm bảo quỹ tiền lương của thợ lò không bị ảnh hưởng bởi việc quản trị chi phí chưa tốt của doanh nghiệp. Xây dựng cơ chế thưởng an toàn hầm lò để trình Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cho áp dụng đối với các nghề mỏ hầm lò. Có hình thức vinh danh, khen thưởng đối với thợ lò có thành tích hoặc có thời gian làm việc liên tục nhiều năm.
Đặc biệt để cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao năng suất lao động của thợ lò, TKV đã đẩy mạnh cơ giới hoá đào lò và khai thác than để tăng năng suất tại các khu vực có khả năng áp dụng các dây chuyền cơ giới hoá. Việc áp dụng các dây chuyền công nghệ đào lò đá hiện đại, đồng bộ, có năng suất cao trong xây dựng các mỏ hầm lò đã góp phần quan trọng nâng cao thu nhập cho thợ lò với mức lương bình quân đạt gần 10 triệu đồng/người/tháng. Để giảm bớt khâu lao động nặng nhọc trong lò, TKV đã yêu cầu các đơn vị triển khai mạnh mẽ các dây chuyền, thiết bị vận tải liên tục để vận chuyển than từ lò chợ tới mặt bằng mỏ; tăng cường công tác thông gió, quản lý khí, chống bụi, khắc phục sự lầy lội, làm tốt vệ sinh công nghiệp trong hầm lò để đảm bảo môi trường lao động trong các mỏ than hầm lò, tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp ở nhà giao ca, mặt bằng sân công nghiệp, từ đó thợ lò yên tâm sản xuất.
Đời sống của thợ lò cũng tiếp tục được Tập đoàn quan tâm và cải thiện. Các đơn vị thành viên trong TKV đã đầu tư xây nhà tập thể cao tầng, hiện đại cho thợ lò. Đơn vị hầm lò nào cũng tổ chức đưa đón công nhân đi làm và về bằng xe chất lượng cao có máy điều hoà. Thợ lò sau ca làm việc đều được tắm nước nóng, có người giặt sấy quần áo, ủng đi lò; được ăn cơm tự chọn ngon miệng như ăn cỗ... Và rồi, cùng với thời gian, những làng mỏ ra đời thân tình ấm áp với cả mấy thế hệ thợ mỏ. Bên cạnh đó, các hoạt động chăm lo đời sống tinh thần thợ lò như thợ lò là lao động giỏi, thợ lò xuất sắc trong các kỳ thi chọn thợ giỏi, thợ lò đạt năng suất kỷ lục cấp Tập đoàn được quan tâm khen thưởng, được đi tham quan học tập ở nước ngoài. Tổ chức gặp mặt vợ thợ lò tiêu biểu để động viên, khích lệ vợ thợ lò chăm lo gia đình để chồng yên tâm công tác. Từ những việc làm thiết thực trên, thợ lò TKV đã yêu nghề và gắn bó với nghề hơn.
Nguyên Lâm[links()]
